Banka kredisine erişim sağlayamayan ya da faiz ödemeden yalnızca hizmet bedeli karşılığında konut, iş yeri veya otomobil sahibi olmak isteyen vatandaşların tercih ettiği tasarruf finansman sisteminde yeni kurallar uygulanmaya konuyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından alınan kararlar doğrultusunda, 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla sözleşme adetlerinden finansman limitlerine, fonların değerlendirileceği yatırım alanlarından yüksek tutarlı sözleşme oranlarına kadar pek çok başlıkta yeni bir dönem başlayacak.
BİR KİŞİ EN FAZLA İKİ AKTİF SÖZLEŞME YAPABİLECEK
1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenlemeyle birlikte bir kişinin aynı anda yapabileceği aktif sözleşme sayısına sınır getiriliyor. Yapılan düzenlemeye göre:
Aynı kişi adına en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesi yapılabilecek; böylece bir kişi üzerine iki veya üç ayrı araç finansmanı sözleşmesi oluşturulamayacak.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında da bir sözleşme sınırı uygulanacak.
Bir kişinin toplam aktif sözleşme sayısı en fazla iki olabilecek. Bu iki hakkın kombinasyonu ise en fazla bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanından oluşabilecek.
SÖZLEŞME ÜST LİMİTLERİ VE YÜKSEK TUTARLI SÖZLEŞME EŞİKLERİ YÜKSELTİLDİ
Yeni kararlarla birlikte kişi veya risk grubu bazında uygulanacak sözleşme tutarı sınırlarında da artışa gidildi. Taşıt finansmanı sözleşmelerinde azami tutar 6 milyon 250 bin liraya çıkarılırken; konut veya çatılı iş yeri finansmanında üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi. Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lira limitini aşamayacak.
Bunun yanı sıra, "yüksek tutarlı" kabul edilen sözleşmeler için uygulanan alt eşikler de yukarı çekildi. Taşıt sözleşmelerinde yüksek tutar sınırı 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya; konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 liralık limit 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi. Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamının, ilgili dönemde yapılan tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı kural olarak yüzde 5'i geçemeyecek. Ancak 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketlere kademeli geçiş imkanı tanınarak, bu oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz - 31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
FONLARIN DEĞERLENDİRİLECEĞİ ALANLARA SINIRLAMA GETİRİLDİ
Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı'na gönderilen talimatla, tasarruf fon havuzlarında ve şirket hesaplarında biriken kaynakların değerlendirilme alanları sınırlandırıldı. Riskli varlıklara yönelimin önüne geçilmesi ve hızlı şekilde nakde dönüştürülebilecek düşük riskli araçların tercih edilmesinin amaçlandığı yeni kurala göre; tasarruf finansman şirketleri söz konusu varlıkları yalnızca şu alanlarda değerlendirebilecek:
Katılım bankalarında açılan Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesapları,
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikaları,
Risk değeri 1 veya 2 olan, Türk lirası cinsinden ihraç edilmiş katılım esaslı yatırım fonları.
Ayrıca tasarruf fon havuzlarında getiri sağlamadan bekleyen parasal miktarı azaltmak amacıyla günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini geçmemesi kararlaştırıldı. TCMB EFT sisteminin kapanışından sonra havuza aktarılan paralar ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil edilecek.
TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ VE MATEMATİĞİ
Şirketler, talep edilen finansman tutarı üzerinden genellikle yüzde 7 civarında bir hizmet bedeli alıyor. Bunun yanı sıra tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir noter ücreti gibi devlete ödenen masraflar kullanıcıya ait bulunuyor. Sistemde otomobil finansmanı için 60 aya, konut finansmanı için ise 120 aya kadar taksit imkanı sunuluyor.
Sistemdeki teslimat mekanizması, finansman tutarının yüzde 45'lik bölümünün tamamlanma süresine bağlı olarak işletiliyor. Örneğin 1 milyon liralık bir otomobil finansmanı ödeme senaryoları şu şekilde gerçekleşiyor:
12 Ay Vade (Peşinatsız): Aylık ödeme yaklaşık 83 bin 333 TL oluyor. %45'lik eşik olan 450 bin TL 6. ayda tamamlandığı için kalan 550 bin TL şirket tarafından 6. ayda karşılanıyor.
24 Ay Vade: Aylık taksit yaklaşık 41 bin 666 TL'ye geriliyor. %45'lik bölüme 11. ayda ulaşılıyor.
36 Ay Vade: Aylık ödeme 27 bin 777 TL olurken, %45'lik tutar 16. ayda tamamlanıyor.
48 Ay Vade: Aylık taksit 20 bin 833 TL'ye düşüyor ve finansman desteği 22. ayda sağlanıyor.
60 Ay Vade: Aylık taksit 16 bin 666 TL seviyesine iniyor, araç teslimatı için gerekli kalan tutar 27. ayda şirket tarafından karşılanıyor.
Sistemde konut veya araç teslimine kadar yatırılan taksitlere herhangi bir kar payı işletilmiyor ve biriken para yatırıldığı tutar üzerinden değerlendiriliyor. Uzun vadeli ve peşinatsız planlarda paranızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi ve araç fiyatlarının yükselmesi riski bulunduğundan, %45'lik eşiğin daha kısa sürede tamamlanması önem taşıyor.
