Türkiye'de fabrika kurma taahhüdünü yerine getirmediği için yatırım teşviklerinden yararlanma süreci durdurulan Çinli otomotiv üreticisi BYD'nin, elektrikli otomobil ithalatına yönelik yeni bir düzenleme yürürlüğe girmeden önce dikkat çekici bir sevkiyat gerçekleştirdiği ileri sürüldü.
Elektrikli otomobillere ilişkin sektörel gelişmeleri paylaşan Dolu Batarya platformunun, Zeyd Acar tarafından kaydedilen görüntülere dayandırdığı bilgilere göre, BYD'nin Atto 2 modelinden yüzlerce araç gümrük işlemlerinin ardından Kocaeli'nin İzmit ilçesindeki bir otoparka getirildi.
Otoparkta yan yana sıralanmış otomobillerin bagaj kapaklarında Atto 2 amblemlerinin bulunduğu görüldü.
Yaklaşık bin aracın satış ve dağıtım süreci öncesinde bekletildiği, 1.500 adetlik ikinci sevkiyatın ise yıl sonuna kadar Türkiye'ye ulaşmasının planlandığı öne sürüldü.
Gelişme, BYD'nin Manisa fabrika yatırımına ilişkin verdiği sözlerin yerine getirilmemesi nedeniyle ithalat teşviklerinin askıya alındığı ve yeni kota taleplerinin tartışma konusu olduğu bir dönemde yaşandı.
YATIRIM DURDU, YENİ İTHALAT KOTASI TARTIŞMASI BAŞLADI
BYD'nin Türkiye'deki yatırımıyla ilgili tartışmalar 2026 yılı başında yoğunlaştı. Çinli şirket, Temmuz 2024'te imzalanan anlaşmayla Manisa'da yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapmayı, yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip fabrika kurmayı taahhüt etmişti.
Türkiye'de üretim yapacak olması nedeniyle şirketin ithal otomobillere uygulanan ilave vergiler karşısında çeşitli yatırım teşviklerinden yararlanması öngörülüyordu.
Ancak aradan geçen süreye rağmen fabrika inşaatında beklenen ilerleme sağlanamadı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Haziran 2026'da yaptığı açıklamada BYD'nin yatırımında öngörülen ilerlemenin gerçekleşmemesi nedeniyle şirketin teşviklerden yararlanma sürecinin yılın başında askıya alındığını doğruladı.
Daha önce de BYD'ye tanınan vergi avantajlı ithalat kotasının dolduğu ve yeni kota verilmediği yönünde iddialar gündeme gelmişti.
Gazeteci Fatih Altaylı'nın Nisan ayında aktardığı bilgilere göre şirket, fabrika yatırımını hayata geçirmediği için yeni ithalat kotası alamıyordu.
Bununla birlikte kota ve teşvik sınırlaması, BYD'nin bütün araçlarını Türkiye'ye ithal etmesinin hukuken tamamen yasaklandığı anlamına gelmiyor.
YENİ DÜZENLEME ÖNCESİ GÜMRÜKTEN ÇEKİLDİĞİ İDDİASI
İzmit'te görüntülendiği belirtilen Atto 2 araçlarıyla ilgili asıl dikkat çeken nokta ise sevkiyatın zamanlaması oldu. Dolu Batarya'nın aktardığı bilgilere göre BYD, elektrikli araç ithalatına ilişkin yeni bir düzenleme henüz yürürlüğe girmeden ilk araç grubunun gümrük işlemlerini tamamladı.
Şirketin, ithalat koşullarının yeniden belirlenebileceği bir dönemde araçları Türkiye'ye getirmesi, mevcut mevzuat çerçevesinde hangi izin ve kota haklarından yararlandığı sorusunu gündeme taşıdı.
Ancak söz konusu araçların hangi tarihte ve hangi gümrük rejimi kapsamında ithal edildiğine ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor.
Ayrıca hazırlık aşamasında olduğu belirtilen yeni düzenlemenin kapsamı ve yürürlük tarihi de henüz netleşmedi.
Bu nedenle sevkiyatın bir ithalat yasağını aştığı veya mevzuata aykırı biçimde gerçekleştirildiği yönünde kesin bir değerlendirme yapılamıyor.
FABRİKA YATIRIMINDA ÖNCELİK MACARİSTAN'A VERİLDİ
BYD'nin Manisa yatırımını askıya aldığı, şirket yönetiminin haziran ayında yaptığı açıklamayla kesinlik kazanmıştı. Reuters'a konuşan BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, şirketin Avrupa'daki üretim stratejisini yeniden belirlediğini ve Türkiye'deki fabrika projesinin durdurulduğunu açıklamıştı.
Avrupa'da elektrikli satışıyla rekor kıran BYD, Türkiye'de sadece 23 araç sattı
Li, önceliklerinin Macaristan'daki üretim tesisini devreye almak olduğunu, ikinci hedeflerinin ise Avrupa'da başka bir fabrika için uygun yer belirlemek olduğunu söylemişti.
Türkiye'de üretimin ne zaman başlayacağına ilişkin herhangi bir takvim açıklanmamıştı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ise BYD ile imzalanan yatırım anlaşmasının yürürlükte bulunduğunu, şirketin yükümlülükleri ile devlete sunduğu teminatların geçerliliğini koruduğunu bildirmişti.
Bakanlık, yatırımın tamamlanmaması halinde alınan teşviklerin ilgili mevzuat ve taahhütler çerçevesinde geri ödenmesi gerektiğini de vurgulamıştı.
BYD, dört modelini birden Türkiye satış listesinden çıkardı
İZMİT'TE BİN ATTO 2, YOLDA 1.500 ARAÇ DAHA İDDİASI
Atto 2, BYD'nin kompakt SUV sınıfındaki tamamen elektrikli modellerinden biri olarak öne çıkıyor. Çin pazarında Yuan Up adıyla bilinen model, markanın Blade Batarya teknolojisini ve e-Platform 3.0 altyapısını kullanıyor.
Türkiye'de daha önce satışa sunulan ancak stok ve ithalat süreçleri nedeniyle fiyat listelerinden çıkarıldığı dönemler yaşanan Atto 2'nin yeni sevkiyatı, modelin yeniden yaygın biçimde satışa sunulabileceği beklentisini gündeme getirdi.
Sektör kaynaklarına göre İzmit'teki araçların sayısı yaklaşık bine ulaşırken, yıl sonuna kadar 1.500 otomobillik ikinci bir partinin daha getirilmesi planlanıyor.
Ancak bu rakamlar ve ikinci sevkiyat takvimi BYD tarafından henüz doğrulanmadı.
Şirketin yeni araçları ne zaman bayilere dağıtacağı ve hangi fiyatlarla satışa sunacağı da açıklanmadı.
BYD'NİN İTHALATINA HANGİ KOŞULLARDA İZİN VERİLDİ?
BYD'nin yeni araç sevkiyatı, Türkiye'de yatırım taahhütleri karşılığında sağlanan otomotiv teşviklerini yeniden gündeme taşıdı.
Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara uygulanan ilave mali yükümlülükler, Türkiye'de üretim yatırımı gerçekleştiren şirketlere tanınan avantajlar ve ithalat kotaları, otomotiv pazarındaki rekabet açısından önem taşıyor.
BYD'nin Manisa'daki fabrikasını askıya almasının ardından teşviklerden yararlanma hakkının durdurulduğu resmen açıklanmıştı.
Buna karşılık şirketin Atto 2 araçlarını hangi ticari koşullarda ithal ettiği, mevcut kota haklarından yararlanıp yararlanmadığı ve sevkiyatın yatırım anlaşması kapsamında nasıl değerlendirildiği konusunda açıklama yapılmadı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Aralık 2025'te BYD araçlarının ithalatının durdurulduğuna ilişkin iddiaları reddetmiş, gümrüklerde genel bir ithalat yasağı bulunmadığını belirtmişti. Bolat, firmalara ilişkin sorunların kota aşımı veya teminat yükümlülüklerinden kaynaklanabileceğini söylemişti.
