Geçmiş dönemlerde sigortasız çalıştırılan, primleri eksik yatırılan ya da SGK bildirimleri hiç yapılmadığı için emeklilik hakkını elde edemeyen çalışanları ilgilendiren hizmet tespiti davalarında Yargıtay’dan emsal nitelikte bir karar çıktı. Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin hayata geçirilmesinin ardından, geçmiş çalışma sürelerini tescil ettirmek isteyen işçiler tarafından açılan davaların sayısında bariz bir artış yaşandı. Süreci yakından ilgilendiren davada Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışma sürelerinin belirlenmesinde yalnızca Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarının esas alınamayacağını ve iş yeri tanığının davacı ile akraba olmasının tanık beyanını tek başına geçersiz kılmayacağını hükme bağladı.
23 YILLIK ÇALIŞMA SÜRESİ YARGIYA TAŞINDI
Karara konu olan olayda bir işçi, 1994 yılında işe başladığı şirketten Temmuz 2017 tarihinde ayrıldı. Hastaneye gittiği sırada sigortasının yatırılmadığını fark eden çalışan, geçmişe dönük haklarını alabilmek amacıyla hizmet tespiti davası açtı. Yargılama sürecinde hazırlanan bilirkişi raporunda, dosya kapsamı ve tanık ifadeleri doğrultusunda iki ayrı hesaplama seçeneği sunuldu:
1. SEÇENEK: Tanık anlatımlarına dayanarak davacının 23 yıl 2 ay boyunca çalıştığı kabul edilen hesaplama.
2. SEÇENEK: Yalnızca resmi SGK kayıtları esas alınarak yapılan 13 yıl 2 ay 25 günlük hesaplama.
Dünya'dan Giray Topçular'ın haberine göre; İş Mahkemesi, tanık ifadelerini dikkate alarak çalışmanın kesintisiz 23 yıl 2 ay sürdüğüne karar verdi ve birinci seçeneği kabul etti. Ancak dosyanın taşındığı Bölge Adliye Mahkemesi, gösterilen iş yeri tanığının davacının kardeşi olmasını ve fesih tarihine kadar birlikte çalıştıklarına dair kanıt bulunmamasını gerekçe göstererek kararı bozdu ve SGK kayıtlarına dayanan ikinci seçeneğe göre hüküm kurdu.
YARGITAY: KARDEŞ OLMASI TANIKLIĞI GEÇERSİZ KILMAZ
Anlaşmazlığın Yargıtay’a taşınması üzerine akraba olan tanıkların beyanlarının hukuki değeri karara bağlandı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi incelemesinde, davacının kardeşi İ.D.’nin iş yerine 1989 sonunda çırak olarak girdiği ve 1993 yılından Şubat 2006’ya kadar üretim bölümünde çalıştığını beyan ettiği aktarıldı.
Yüksek Mahkeme, tanığın davacı ile kardeş olmasının tek başına beyanına itibar edilmemesini gerektiren bir unsur olmadığını vurguladı. Tanığın iş yerindeki kendi hizmet süresinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Yargıtay; mevcut ispat durumuna göre davacının 1994 yılından tanık kardeşinin işten ayrıldığı Şubat 2006 tarihine kadar kesintisiz çalıştığının kabul edilmesi gerektiğine, Şubat 2006 sonrası dönem için ise SGK kayıtlarına göre işlem yapılmasına karar verdi.
HİZMET TESPİTİ DAVALARINDA DİKKATE ALINACAK DELİLLER
Yargıtay kararı ile birlikte, EYT sonrası artış gösteren geçmişe dönük hizmet tespiti davalarında çalışma süresinin belirlenmesi için değerlendirilebilecek deliller şu şekilde sıralandı:
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtları
İşveren ve iş yeri kayıtları
İş yerine giriş ve çıkışları gösteren resmi belgeler
İş yeri içi yazışmalar
Aynı iş yerinde çalışan kişilerin (akrabalık bağı olsa dahi) tanıklıkları
Komşu iş yerlerinde çalışanların tanık beyanları
Dava dosyası kapsamında sunulan diğer somut deliller
