ÖZEL HABER: ERKUT TEZERDİ
Ünlü yazar Rıfat Ilgaz’ın hayatı tüm gerçekleriyle tiyatro sahnesine taşındı. ‘De Babam Rıfat’da Ilgaz’ın yaşamı boyunca karşılaştığı zorluklar, dostlukları ve edebiyatı anlatılırken Ilgaz’ın ünlü eseri Hababam Sınıfı’nın gerçekleri de ortaya konuluyor. İki perdelik oyunun yönetmeni Hakter Balaban, yazarla ilgili ayrıntıları kızı Yıldız ve oğlu Aydın Ilgaz’dan öğrendikten sonra sahneye taşıdıklarını söylüyor. Aynı zamanda sahnede Rıfat Ilgaz’ı canlandıran Hakter Balaban; Ilgaz’ın yakın dostu İlhan Selçuk’u oynayan ve oyunun yazarı Haluk Yüce; oyunda Hafize Ana ile Ilgaz’ın eşi Rikkat Hanım karakterine hayat veren Meral Konrat’la ‘De Babam Rıfat’ı konuştuk.
Seyirci bu oyunda ne bulacak?
Meral Konrat: Özellikle 80’li yılları anlatıyoruz. Seyirci, hem o döneme gidecek hem de Rıfat Ilgaz’ın yaşamını öğrenecek. Polis, asker ve sinemacıların ona ve sanatına nasıl baktığını sahneye taşıdık. Mesela Rıfat Ilgaz 1944’te ‘Sınıf’ diye bir kitap yazıyor ve asker ‘Alt sınıf mı yoksa üst sınıf mı’ diyerek Ilgaz’ı hapishaneye atıyor. Böyle trajikomik bir hayatı var.
HAFİZE ANA DA VAR
Oyunda farklı karakterleri canlandırıyorsunuz. Rıfat Ilgaz’ın eşi Rikkat Hanım da onlardan biri. Rikkat Hanım ile ilgili ne söylersiniz?
M.K.: Oyunda üç karakteri oynuyorum. En önemlisi Rıfat Ilgaz’ın eşi Rikkat Uzsay Ilgaz. Hababam Sınıfı’nda Türk sinemasının emektar oyuncusu Adile Naşit’in canlandırdığı Hafize Ana’yı ve bir de Rıfat Ilgaz’ın öğretmen komşusunu oynuyorum. Rikkat Hanım, eşinin yaşadıkları karşısında zorlanıyor ama her zaman onun yanında duruyor. Yeri geldi mi beraber suçlanıyorlar. Rıfat Ilgaz, Rikkat Hanım’a zarar gelmesin diye eşinden boşanmış ama birlikte yaşamaya devam etmişler.
Oyunun yönetmeni olarak seyircinin bu oyunla Rıfat Ilgaz hakkında neler öğreneceğini söyler misiniz?
Hakter Balaban: Rıfat Ilgaz, hep Hababam Sınıfı’yla bilinir ama aslında edebiyat tarihine adını yazdıran bir isim. Oyunda seyirciyi şoke eden kısım ise Hababam Sınıfı mevzusu. Çünkü gerçek Hababam, beyazperdedekinden çok farklı, hatta onunla alakası bile yok. Bunu kendisi de söylüyor. Eseri önce Dolmuş adlı dergide dizi olarak yazıyor. Daha sonra kitaplaştırıyor. Ayrıca akciğer kanseri ve bu nedenle hastaneye yatıyor. Eşinden asıl ayrılma gerekçesi, ömrünün son dönemini Cide’de yaşaması...
Aynı zamanda Rıfat Ilgaz’ı oynuyorsunuz. onunla ilgili başka neler söylersiniz?
H.B.: Rıfat Ilgaz’ın en önemli özelliği öğretmen olması. Oyunda da bunun üzerinde durduk. Ona öğretmenlik yaptırmak istemiyorlar ama o karşı çıkıyor. Sürekli sinek kaydı tıraş oluyor. İdealist bir kişiliği var. Yine Hababam Sınıfı ile ilgili ilginç bir şey anlatmak istiyorum... Rıfat Ilgaz, Hababam filmlerinde Halit Akçatepe’nin oynadığı Güdük Necmi karakterini aslında kendisi için yazmış. Oynumuzun Hababam Sınıfı sahnelerinde Güdük Necmi’yi Rıfat Ilgaz karakteri oynuyor.
AİLESİ ÇOK DUYGULANDI
Bu oyunda Hababam Sınıfı’ndan izler var mı?
Haluk Yüce: Rıfat Ilgaz’ın Hababam Sınıfı için yazdığı bir-iki sahneyi oyuna koyduk. Filmi aslında kendisi benimsememiş. Çünkü filmdekilerin bazıları kendi yazdıkları değil. Rıfat Ilgaz Hababam Sınıfı’nda aslında parasız yatılı okulda okuyan zeki çocukları anlatmak istemiş. Ama filmde paralı yatılı okulda okuyan haylaz öğrencilerin şamataları var. Biz ise her şeyi doğru ve gerçek olarak sahneye taşıdık. Oyunu izleyen kızı Yıldız Ilgaz, çok duygulandı. Alkış esnasında sahneye çıkıp ‘Annemi ve babamı öpeyim’ dedi. Hakter Bey’e ve Meral Hanım’a sarıldı, öptü.
HAYATI ZORLUKLARLA DOLU
Oyun metnin yazarken nelere dikkat ettiniz? Üzerinde durduğunuz önemli bir kriter var mı?
H.Y.: Kitaplarını okudum ama bunun dışında oğlu Aydın Ilgaz ve Yıldız önemli ayrıntılar öğrendim. Mesela bu ayrıntıların arasında, Rıfat Ilgaz’ın hapishanede yaşadığı ilginç bir olay var. Ayrıca oyunda Rikkat Hanım’la ilgili kısımlar yine Aydın Bey’in anlattıklarıyla şekillendi. Oyunu kaleme alma amacım Rıfat Ilgaz’ı tanıtmak. Yalnızca Hababam Sınıfı’nı yazdığı biliniyor. Bir de zannediliyor ki hayatı laylaylom geçti. Halbuki yılları zorlukların ablukasındaymış. İlhan Selçuk’la çok yakın arkadaş. Ben oyunda bu karakteri canlandırıyorum.
