Antalya Akseki’de, Toros Dağları’nın yüksek kesimlerinde yetişen andız ağaçlarının kozalakları sonbaharda toplanmaya başlandı. Engebeli arazilerden zorlukla toplanan kozalaklar, geleneksel yöntemlerle binbir emekle şifa kaynağı pekmez haline getiriliyor.
Dağlık bölgelerden tek tek toplandıktan sonra çuvallara koyulan andız kozalakları, evlerde makineler veya çekiç ve keserler kullanılarak el emeğiyle kırılıyor. 1 haftalık yoğun emek gerektiren süreç, bölge halkı için hem asırlık geleneği yansıtmak hem de önemli bir gelir kaynağı oluyor.
18 SAAT KAYNATILIYOR
Akseki Alaçeşme Mahallesi’nde geleneksel yöntemlerle üretim yapan Abdullah Uğur, pekmezin yapım aşamalarıyla ilgili "Dağdan toplayıp getirdiğimiz andız ağacının meyvelerini öncelikle suda ıslatıyoruz. İki gün suda kaldıktan sonra süzme işlemini gerçekleştiriyoruz. Daha sonra ürünün durulması için bir gün bekletiyoruz. Ardından kazanlara alıp kaynatmaya başlıyoruz. Yaklaşık 18 saat süren kaynatma işleminin ardından pekmezimiz kıvamına geldiğinde soğumaya bırakıyoruz. Soğuduktan sonra da paketleyip hazır hale getiriyoruz” dedi.
5 KİLO KOZALAKTAN 1 KİLO PEKMEZ ALINIYOR
Büyük kazanların içerisinde uzun süre kaynatılarak yoğunlaştırılan ürünün verimi de epey kısıtlı. Üreticilerin verdiği bilgilere göre, yaklaşık 5 kilo andız kozalağından sadece 1 kilo pekmez alınabiliyor. Toros Dağları’ndaki şifalı bitkilerden yağ da çıkaran Abdullah Güven, "İğne yapraklı bir ağaç olan andızın kozalaklarını toplayıp kırıyoruz, ardından suda bekletip kazanlarda saatlerce kaynatıyoruz. Yöre halkı olarak bu ağacı son derece faydalı kabul ediyoruz. Çok zahmetli bir süreç olsa da şifa kaynağı bu geleneği sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.
KİLOSU 500 TL’DEN SATILIYOR
Zorlu arazi şartlarında toplanan kozalakların bir bölümü üreticilere satılarak gelir sağlanırken, bir bölümü de ailelerin kendi kışlık ihtiyacı için işleniyor. Akseki’de emekle hazırlanan andız pekmezinin kilosu ise 500 TL’den alıcı buluyor. Özellikle kışın tüketilen andız pekmezi; astım, bronşit ve öksürük gibi solunum yolu hastalıklarına iyi gelmesiyle biliniyor.
