Küresel piyasalardaki ürün fiyat artışları, akaryakıt sektöründe ciddi bir maliyet gereksinimi yarattı. Uzman hesaplamalarına göre, mevcut maliyet tablosunda benzinde 2 TL, motorinde ise 6,85 TL'lik bir zam ihtiyacı doğdu.
YÜZDE 25'LİK SÜSPANSİYON POMPAYA YANSIYACAK
1 Ağustos tarihinde devreye alınan ve 30 Eylül'e kadar yürürlükte kalacak olan eşel mobil sistemi sayesinde, bu artışın yüzde 25'lik kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden devlet tarafından karşılanıyor. Kalan yüzde 75'lik maliyet yükü ise doğrudan tüketicinin karşılaştığı pompa satış fiyatlarına eklenecek.
YENİ AKARYAKIT TABELALARI NETLEŞİYOR
Vergi süspansiyonu düşüldükten sonra netleşen rakamlara göre, benzinin litre fiyatında 1,50 TL, motorinin litre fiyatında ise 5,13 TL kesin artış öngörülüyor. Dağıtım şirketlerinin nakliye maliyetlerine göre şehirden şehre değişiklik gösteren yeni fiyat tarifesi, büyükşehirlerdeki akaryakıt istasyonlarının tabelalarını büyük ölçüde değiştirecek.
Zam sonrası İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 69,92 TL'den 71,42 TL'ye, motorinin litresi 80,07 TL'den 85,20 TL'ye çıkacak. Anadolu Yakası'nda ise benzin 71,27 TL, motorin 85,06 TL seviyesinden satılacak. Başkent Ankara'da benzin 72,39 TL, motorin 86,32 TL'ye yükselirken; İzmir'deki istasyonlarda benzin 72,67 TL, motorin 86,59 TL bandına oturacak.
YÜKSEK ANADOLU'DA RAKAM 90 TL'YE DAYANACAK
Beklenen zammın özellikle motorin grubundaki 5,13 TL'lik yüksek boyutu, lojistik maliyetlerinin pompa fiyatlarına daha belirgin yansıdığı iç bölgelerdeki illerde rekor fiyatları beraberinde getirecek. Rafinerilere ve ana dağıtım depolarına uzak olan kentlerde, bayi kâr marjları ve artan nakliye masraflarının eklenmesiyle motorinin litre fiyatı 90 TL sınırına dayanacak.
1 EKİM SONRASI EŞEL MOBİL ETKİLERİ POMPAYA YANSIYACAK
Sürücülerin arama motorlarında sıkça araştırdığı "Eşel mobil sistemi bitince fiyatlar ne olacak?" sorusunun yanıtı, 1 Ekim sonrasındaki vergi politikalarında yatıyor. Mevcut sistem, artan uluslararası maliyetlerin yüzde 25'ini ÖTV'den feragat ederek karşılıyor. 30 Eylül'de bu süspansiyonun yasal süresinin dolmasıyla birlikte, devlet tarafından karşılanan bu yüzde 25'lik farkın doğrudan ÖTV zammı olarak pompaya yansıtılma riski bulunuyor.
Uluslararası petrol fiyatlarında sert bir düşüş yaşanmaması halinde, 1 Ekim itibarıyla sadece vergi kalkanının kalkması nedeniyle benzin ve motorine ekstra teknik zamların yansıması piyasa dinamikleri açısından kaçınılmazdır.
MOTORİN VE NEZİN ARASINDAKİ FİYAT MAKASI
Akaryakıt tüketicilerinin "Motorin zammı neden benzinden çok daha yüksek?" sorgusunun ardında uluslararası rafinaj kapasiteleri ve jeopolitik enerji dengeleri bulunuyor. Avrupa pazarında dizel yakıt üretiminin (rafineri çıkışının) endüstriyel talebi karşılayamaması ve uluslararası ticaretteki lojistik kısıtlamalar, motorin arzında küresel bir daralmaya neden olmaktadır.
Benzinde 1,50 TL artış beklenirken motorinde 5,13 TL'lik devasa bir farkın oluşması, tamamen Akdeniz piyasasındaki (Cenova/Lavera) motorin ton fiyatlarının, benzin ton fiyatlarına kıyasla çok daha agresif bir yukarı yönlü ivme yakalamasından kaynaklanmaktadır. Bu durum, Türkiye'deki iç piyasa kararlarından ziyade doğrudan küresel emtia borsalarındaki fiyatlamaların bir sonucudur.
