Anayasa Mahkemesi (AYM), eczacılık mesleğinin disiplin rejimine ilişkin temel dayanak olan 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu’nun 30. maddesini, hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etti. Danıştay’ın başvurusu üzerine alınan bu kararla birlikte, eczacılara uygulanacak cezaların yasal çerçevesinde yeni bir düzenleme yapılması zorunlu hale geldi.
DANIŞTAY 8. DAİRESİ BAŞVURDU: "BELİRSİZLİK VAR"
Resmi Gazete’de yayımlanan karar sürecine göre; Danıştay 8. Dairesi, baktığı bir dava sırasında Türk Eczacıları Birliği Kanunu’nun 30. maddesinin Anayasa’ya aykırılığını tespit ederek Yüksek Mahkeme’ye itiraz yoluna gitti. Başvuruda, mevcut yasal düzenlemenin hangi somut fiile hangi yaptırımın uygulanacağını net bir şekilde belirlemediği vurgulandı.
Eczacıların, hangi eylemlerinin karşılığında ne tür bir ceza ile karşılaşacaklarını yasal çerçevede önceden kestiremedikleri ifade edilerek, bu durumun bireylerin hukuki güvencesini zedelediği kaydedildi.
AYM’NİN İPTAL GEREKÇESİ: "HUKUKİ BELİRLİLİK İLKESİNE AYKIRI"
Yüksek Mahkeme tarafından yapılan incelemede, söz konusu kuralın daha önce 2021 yılında da iptal edildiği ve sonrasında yeniden düzenlendiği hatırlatıldı. Ancak AYM, yeni düzenlemenin de önceki iptal gerekçelerini karşılamadığına hükmetti.
Kararın gerekçesinde öne çıkan temel unsurlar şunlar oldu:
FİİL-CEZA BAĞLANTISIZLIĞI: İptal edilen maddede; odaya kayıt yaptırmama, kanuni yükümlülükleri ihlal etme veya meslek adap ve haysiyetine aykırı davranma gibi durumlar için "yazılı ihtar", "para cezası", "geçici sanat icrasından men" ve "oda bölgesinde sanat icrasından men" cezaları öngörülüyordu. Ancak hangi fiilin tam olarak hangi cezayı gerektirdiği açık ve net bir şekilde tanımlanmamıştı.
ADİL DENGE EKSİKLİĞİ: Mahkeme, kuralda fiil ile ceza arasında adil bir denge gözetileceğinin belirtilmesinin, tek başına yeterli bir hukuki güvence sağlamadığını vurguladı.
ANAYASA’NIN 2. MADDESİ: Bireylerin hangi somut olguya hangi yaptırımın bağlandığını kesinlikte öngörebilmelerine imkan tanımayan bu kuralın, Anayasa’nın "hukuk devleti" ilkesini düzenleyen 2. maddesine aykırı olduğu kararlaştırıldı.
KARAR 6 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Anayasa Mahkemesi, yasal bir boşluğun doğmaması ve yeni bir düzenleme yapılmasına imkan tanınması amacıyla iptal hükmünün 6 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu süre zarfında, yasama organının Anayasa Mahkemesi’nin gerekçelerini dikkate alarak eczacıların disiplin suç ve cezalarını net bir şekilde tanımlayan yeni bir madde ihdas etmesi bekleniyor.
