Küresel sıcaklık artışı 4 yıl içinde 1,5 dereceyi aşabilir
Dünyanın giderek daha hızlı ısı biriktirdiğini ortaya koyan yeni bir bilimsel rapor, küresel sıcaklık artışının kritik 1,5 derece eşiğini yaklaşık dört yıl içinde aşabileceğine işaret etti. Dünya genelinde 17 ülkedeki 56 kurumdan 70’ten fazla bilim insanının katkısıyla hazırlanan Küresel İklim Değişikliği Göstergeleri Raporu, Earth System Science Data dergisinde yayımlandı.
Rapora göre, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel sıcaklık artışı 2025 yılında sanayi öncesi dönem olarak kabul edilen 1850-1900 ortalamasının 1,37 derece üzerine çıktı. Geçen yıl kaydedilen ısınma hızı ise ölçümlerdeki en yüksek seviyeye ulaştı. 2016-2025 dönemindeki ortalama sıcaklık artışı 1,26 derece olarak hesaplandı.
Emisyonlar rekor seviyeye çıktı
Bilim insanları, hızlanan ısınmanın arkasındaki temel nedenin sera gazı emisyonlarındaki artış olduğuna dikkat çekti. Büyük ölçüde fosil yakıt kullanımından kaynaklanan küresel sera gazı emisyonları, 2024 yılında 56,8 milyar ton karbondioksit eş değeriyle tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Rapor ayrıca 2025’in kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olduğunu teyit etti. Mevcut eğilimin sürmesi halinde küresel sıcaklık artışının yaklaşık dört yıl içinde Paris İklim Anlaşması’nın hedeflerinden biri olan 1,5 derece sınırını aşabileceği öngörüldü.
“Son 10 yıldaki ısınmanın neredeyse tamamı insan faaliyetlerinden kaynaklandı”
ECMWF bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, rapora ilişkin değerlendirmesinde, “Son 10 yıldaki ısınmanın neredeyse tamamı insan faaliyetlerinden kaynaklandı. Bunun geçim kaynakları ve ekosistemler üzerindeki etkileri halihazırda dünyanın dört bir yanında hissediliyor ve sıcaklıklar yükselmeye devam ettikçe bu etkiler hızlanacak.” ifadelerini kullandı.
İngiltere Meteoroloji Ofisi Bilim Uzmanı Matt Palmer ise, “Bu da daha fazla ısının atmosferde hapsolmasına ve dünyanın enerji dengesinin giderek daha fazla bozulmasına yol açıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
DENİZLERDE SICAK HAVA DALGALARI ARTTI
Güney Kore Pusan Ulusal Üniversitesi İklim Bilimleri Araştırma Merkezi’nden Prof. Dr. June-Yi Lee, denizel sıcak hava dalgalarının daha sık görüldüğünü belirterek, “Denizel sıcak hava dalgalarının yaşandığı gün sayısı, 1991 ve 2025 yılları arasında dünya genelinde üç katından fazla arttı. Bu olaylar deniz ekosistemlerine zarar verirken gıda üretimini, ekonomileri ve kıyı koruma sistemlerini de tehdit ediyor.” dedi.
Lee, bu durumun okyanus-atmosfer karbon alışverişini, okyanusların asitlik ve oksijen seviyelerini bozduğunu ve karalardaki aşırı hava olaylarını daha da şiddetlendirebildiğini vurguladı.
DENİZ SEVİYESİ YENİ REKOR KIRDI
Hollanda Kraliyet Deniz Araştırmaları Enstitüsü Araştırma Lideri Aimee Slangen de deniz seviyesindeki yükselişe dikkat çekerek, “2025’te küresel deniz seviyesi, 1901’den beri toplam 23 santimetrelik yükselişle yeni bir rekora ulaştı. Bu yükseliş yılda yaklaşık 1,8 milimetrelik bir hızla gerçekleşiyor ve bu hız giderek artıyor.” ifadelerini kullandı.
Slangen, deniz seviyesindeki yükselişin dünyanın birçok alçak kıyı bölgesinde taşkın riskini artırdığını, geçim kaynakları ve ekosistemler üzerinde olumsuz etkilere yol açtığını kaydetti.
