İlkbahar aylarında çam ağaçlarından inerek ormanlık alanlarda ve parklarda konvoy halinde ilerleyen çam kese tırtılları, masum görünümlerinin aksine büyük bir hayati tehlike saçıyor. Özellikle meraklı yapılarıyla bilinen köpekler için saniyeler içinde ölümcül sonuçlar doğurabilen bu zararlı canlılar, insanlar üzerinde de ciddi alerjik reaksiyonlara sebep oluyor. Çam kese tırtılı temasında yapılması gerekenler ve ilk yardım adımları evcil hayvan sahiplerinin en çok araştırdığı konuların başında geliyor.
Mart, nisan ve mayıs aylarında doğanın uyanışıyla birlikte ortaya çıkan çam kese tırtılları, ağaçlardan inerek koloniler halinde yemek arayışına giriyor. Genellikle 3 ile 5 santimetre boylarında olan ve peş peşe bir tren gibi ilerleyen bu tırtıl türü, sadece ormanları tehdit etmekle kalmıyor, aynı zamanda açık alanda yürüyüşe çıkan insanlar ve evcil hayvanlar için büyük bir risk oluşturmakta olduğu biliniyor.
ÇAM KESE TIRTILI İNSANA ZARAR VERİR Mİ?
Çam kese tırtılı sadece hayvanlara değil, insanlara da zarar veren tehlikeli bir türdür. Tırtılların karın altı bölgesinde bulunan beyaz ve sarımtırak renkteki tüyler, Thaumetopoein adı verilen oldukça asidik ve zehirli bir protein barındırır. İnsan derisiyle temas etmesi halinde şiddetli dermatit (deri iltihabı), kaşıntı, kızarıklık ve kabarcık oluşumuna neden olur.
Alerjik bünyesi olan kişilerde veya tüylerin solunum yoluyla alınması durumunda astım krizlerini tetikleyebilir, gözlerle temasında ise konjonktivit adı verilen ciddi iltihaplanmalara yol açabilir.
KÖPEKLERDE ÇAM KESE TIRTILI İLE TEMAS BELİRTİLERİ
Bu zararlı canlılar özellikle köpekler için çok daha yıkıcı sonuçlar doğurur. Parkta gezerken yerde hareket eden bu larvaları merak eden köpekler, genellikle patileriyle tırtıllara dokunur. Zehrin etkisiyle patisi yanan köpek, acısını dindirmek için patisini yalamaya başlar ve asidik zehir doğrudan ağız içine taşınır. Tırtılı doğrudan yalayan veya ısıran köpeklerde ise süreç çok daha hızlı ve şiddetli gelişir.
KÖPEKLERİN ÇAM KESE TIRTILI İLE TEMASINDA NE YAPILMALI
Köpeklerde temas sonrası ilk 5-10 dakika içinde şu belirtiler gözlemlenir:
Ağız ve patileri şiddetle kaşıma/ovalama
Tükürükte ani ve aşırı artış (Pityalizm)
Dilde ve dudaklarda hızla gelişen şişlik (Ödem)
Hızlı ve sığ nefes alma (Taşipne)
Kusma ve titreme
Müdahale edilmediği durumlarda köpeğin dili saniyeler içinde şişerek solunum yollarını tıkayabilir (larinks ödemi). Zehrin kan akışını bozması sonucunda dilin bir kısmı veya tamamı morarır (siyanoz) ve ilerleyen günlerde dilde parçalanmalara (nekroz) yol açarak hayvanın ölümüne sebep olabilir.
Tedavisi konusunda da uzmanlar uyarmakta. Zehirli proteini (toksini) etkisiz hale getiren en önemli şey ısıdır. Köpeğinizin ağzını veya temas eden bölgesini dayanabileceği sıcaklıktaki ılık/sıcak suyla bolca yıkayın. Suya biraz sirke eklemek de toksinin deaktive olmasına yardımcı olabilir.
İlk yıkamanın ardından vakit kaybetmeden en yakın donanımlı veteriner kliniğine başvurun.
ÇAM TIRTILINDAN KORUNMA YOLLARI
tırtılın tüylerindeki asit, dokuya temas ettiği anda kimyasal bir yanık oluşturur ve kan damarlarını tıkayarak organın çürümesine (nekroz) neden olur. Bu nedenle ilk müdahalede sıcak su kullanılması sıradan bir temizlik değil, kimyasal reaksiyonu durdurma işlemidir. Bahar aylarında köpeğinizi gezdirirken çam ağaçlarının altından uzak durmak, yeri koklarken neyle temas ettiğini sürekli gözetim altında tutmak ve ağaçlarda pamuksu tırtıl yuvaları görüldüğünde bölgeden uzaklaşarak belediyeye haber vermek alınabilecek en etkili önlemdir.
ÇAM TIRTILI İNSANA ZARARLI MI?
Çam kese tırtılı insanlar için de oldukça zararlıdır. Özellikle bahar aylarında (mart, nisan, mayıs) ağaçlardan toprağa inip konvoy halinde ilerledikleri dönemde bu tırtıllarla temas etmek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Tırtıllara dokunmak veya bu tüylerin havada uçuşarak cilde yapışması; şiddetli kaşıntı, kızarıklık, kabarıklık ve deri döküntülerine (dermatit) neden olur. Özellikle boyun, bilek ve yüz gibi derinin ince olduğu bölgelerde daha ciddi şişmelere yol açabilir. Bu tüyler rüzgarla taşınabilir. Gözle temas etmesi durumunda gözde ciddi iltihaplanmalara (konjonktivit), solunması durumunda ise alerjik bünyeli kişilerde astım krizlerini tetiklemeye veya ağır akciğer enfeksiyonlarına/apselerine neden olabilir.
