Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan enerji tedarik krizi, küresel havacılık sektörünü zorlamaya başladı. BBC’de yer alan habere göre, jet yakıtı fiyatlarındaki hızlı artış nedeniyle hava yolu şirketleri mayıs ayında dünya genelinde yaklaşık 13 bin uçuşu iptal etti.
Brüksel Havayolları'nın 4-6 haftalık jet yakıtı kaldı
İptaller toplam küresel uçuşların yaklaşık yüzde 1’ine denk gelse de, bazı şehirler bu süreçten daha fazla etkilendi. Havacılık analiz şirketi Cirium tarafından paylaşılan verilere göre, Münih ve İstanbul, iptallerden en çok etkilenen destinasyonlar arasında gösterildi.
İSTANBUL NEDEN ÖNE ÇIKTI?
BBC’nin haberinde İstanbul, küresel uçuş trafiğinde yaşanan daralmadan en fazla etkilenen merkezler arasında anıldı. İstanbul’un Avrupa, Orta Doğu, Asya ve Afrika arasında önemli bir aktarma noktası olması, jet yakıtı maliyetlerindeki artış ve rota planlamalarındaki değişikliklerden daha fazla etkilenmesine neden oluyor.
Özellikle uzun menzilli uçuşlarda yakıt maliyetinin bilet fiyatları ve sefer planları üzerindeki etkisi daha belirgin hale gelirken, bazı hava yolu şirketlerinin düşük doluluklu seferleri birleştirme veya iptal etme yoluna gittiği belirtiliyor.
JET YAKITI FİYATLARI İKİ KATTAN FAZLA ARTTI
BBC’nin aktardığına göre savaşın başlamasından sonra jet yakıtı fiyatları sert biçimde yükseldi. Şubat sonunda tonu 831 dolar seviyesinde olan jet yakıtı, nisan başında 1.838 dolara kadar çıktı. Güncel fiyatların ise yaklaşık 1.500 dolar seviyesinde olduğu belirtildi.
Bu artış, hava yolu şirketlerinin maliyetlerini ciddi biçimde yükseltti. Air France, KLM, Air Canada, Delta ve SAS gibi şirketler yaz tarifelerinde azaltıma giderken, Lufthansa da ekim sonuna kadar 20 bin uçuşu programından çıkaracağını duyurdu.
İNGİLTERE’DE YOLCULARA “PLANLARINIZI DEĞİŞTİRMEYİN” ÇAĞRISI
BBC haberinde İngiltere açısından yolculara panik yapılmaması çağrısı da öne çıktı. İngiltere Ulaştırma Bakanlığı, ülkede şu anda jet yakıtı sıkıntısı bulunmadığını, hava yollarının yakıtı önceden satın aldığını ve havalimanlarının dayanıklılık için stok tuttuğunu açıkladı.
Bakanlık, yolculara seyahat planlarını değiştirmemeleri, ancak uçuş öncesinde hava yolu şirketlerinden güncel bilgileri kontrol etmeleri tavsiyesinde bulundu.
İngiliz hava yolu şirketleri ve seyahat acenteleri de uçuşların normal şekilde sürdüğünü, şu an için yakıt arzında sorun yaşanmadığını belirtti.
Jet yakıtı krizi tatil planlarını vurdu: Uçuşlar azalıyor, fiyatlar ikiye katlandı
YAZ SEZONU ÖNCESİ RİSK BÜYÜYOR
Haberde, uçuş iptallerinin İngiltere’de yarıyıl tatili öncesine denk geldiğine dikkat çekildi. İngiliz yetkililer, yaz aylarında yakıt sıkıntısı yaşanması ihtimaline karşı hava yolu şirketlerine bazı esneklikler sağladı.
Buna göre şirketler, yakıt sıkıntısı riski oluşursa bazı uçuşları haftalar öncesinden iptal edebilecek ve yoğun havalimanlarındaki kalkış-iniş slotlarını kaybetmeyecek. Ayrıca aynı gün aynı destinasyona yapılan bazı seferlerin birleştirilmesi de mümkün olacak.
HÜRMÜZ BOĞAZI ETKİSİ
Krizin arka planında Hürmüz Boğazı’nın kapanması ya da geçişlerin aksaması bulunuyor. BBC’ye göre İngiltere, kullandığı jet yakıtının yaklaşık yüzde 65’ini ithal ediyor ve normal koşullarda bunun önemli bir bölümü Orta Doğu’dan geliyor.
Hürmüz Boğazı’nın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz için kritik bir güzergâh olması, bölgedeki krizin yalnızca enerji piyasalarını değil, doğrudan havacılık sektörünü de etkilemesine yol açıyor.
BİLET FİYATLARI DA ETKİLENEBİLİR
Jet yakıtı maliyetlerindeki artışın bilet fiyatlarına da yansıdığı belirtiliyor. Özellikle uzun mesafeli uçuşlarda bazı hava yolları fiyat artırırken, bazı düşük maliyetli şirketlerin ise talepteki tereddüt nedeniyle Avrupa içi hatlarda fiyatları aşağı çektiği aktarıldı.
Wizz Air ve easyJet gibi düşük maliyetli hava yolu şirketleri ise şu aşamada uçuş iptali beklemediklerini açıkladı.
