Trabzon Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki Mehmet Cengiz Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi, geleneksel el sanatlarını modern tasarımlarla buluşturan dev bir üretim üssüne dönüştü. Bölgeye özgü endemik bitkilerin Ar-Ge çalışmalarıyla tasarımlara dahil edildiği merkezde kadınlar, sadece meslek öğrenmekle kalmıyor; Karadeniz’in ruhunu kumaşlara nakşediyor. "Turab-ı Zen" markasıyla tescillenen bu nadide ürünler, hem yerel kültürü yaşatıyor hem de kadın istihdamına güçlü bir kapı aralıyor.
DOĞANIN ENDEMİK HAZİNESİ MODA İLE BULUŞUYOR
Trabzon’un yüksek yaylalarında açan ve uluslararası sözleşmelerle korunan mavi yıldız, yayla göçünün habercisi vargit çiçeği, zifin ve kirpikli zambak gibi bitkiler artık moda dünyasında yerini alıyor. Yaklaşık 8 aylık titiz bir araştırma sürecinin ardından bu bitkiler; el dokuması kumaşlar, şık kıyafetler ve zarif broşlar üzerine işlenmeye başlandı. Geleneksel tezgahlarda dokunan doğal kumaşlar, bölgenin bitki çeşitliliğiyle birleşerek yüksek katma değerli turistik ürünlere dönüşüyor.
HEM ÜRETİYORLAR HEM DE ATMA TÜRKÜLERLE EĞLENİYORLAR
Merkezdeki üretim süreci, alışılagelmiş fabrika düzeninden çok bir kültürel ritüeli andırıyor. Kadınlar, ellerinde iğne oyası veya kazaziye telleriyle çalışırken, işledikleri çiçeğin hikayesine uygun atma türküler ve maniler söylüyor. Doğaçlama gelişen bu türküler, çalışma ortamını sosyo-psikolojik bir terapi alanına çevirirken, Karadeniz’in unutulmaya yüz tutmuş sözlü kültürünün de yaşamasına imkan sağlıyor.
ENDEMİK BİTKİLERİN MUHTEŞEM UYUMU
Binlerce yıllık bir geçmişe sahip olan kazaziye sanatı, endemik bitki temalarıyla yeniden yorumlanıyor. Usta ellerde şekillenen gümüş teller, kirpikli zambağın formuyla birleşerek eşsiz kolyelere ve iğnelere dönüşüyor. 17 yıllık kazaziye ustalarının "aşk düğümü" tekniklerini modernize ederek hazırladığı bu tasarımlar, hem yerel halkın hem de turistlerin büyük ilgisini çekiyor. Kadınlar, çocukluklarında yaylalarda topladıkları çiçekleri şimdi birer sanat eseri olarak dünyaya tanıtmanın gururunu yaşıyor.
KADIN GİRİŞİMCİLER AĞI OLUŞTURULDU
Trabzon Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı öncülüğünde kurulan girişimci ağı, haftalık yüzlerce kadına eğitim vererek profesyonel bir üretim zinciri oluşturdu. Desinatörlerden ustalara kadar geniş bir ekibin çalıştığı atölyelerde ortaya çıkan her ürün, "Turab-ı Zen" markası altında patentli olarak piyasaya sürülüyor. Bu ağ sayesinde kadınlar ekonomik özgürlüklerini kazanırken, Trabzon’un kültürel zenginliği hediyelik eşya sektörü üzerinden uluslararası bir vitrine çıkıyor.
