Türkiye ekonomisinin sürdürülebilir büyümesini desteklemek ve küresel veya yerel şoklara karşı piyasaların direncini artırmak, devletin en üst düzey ekonomi kurumlarının koordineli çalışmasıyla mümkündür. 2011 yılında tam da bu koordinasyon ihtiyacını karşılamak için hayata geçirilen Finansal İstikrar Komitesi (FİK), ekonominin kılcal damarlarını denetleyen tüm başkanları aynı masa etrafında buluşturuyor.
FİNANSAL İSTİKRAR KOMİTESİ (FİK) NEDİR, TEMEL AMACI NEDİR?
Finansal İstikrar Komitesi; Türkiye'nin finansal sisteminde oluşabilecek kırılganlıkların önceden tespit edilmesi ve "sistemik risk" olarak adlandırılan büyük çaplı kriz ihtimallerinin ortak bir akılla yönetilmesi için kurulan üst düzey bir eş güdüm yapısıdır. Komitenin temel amacı, bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumların kopuk bir şekilde çalışmasını engelleyerek, ekonomi politikalarının birbiriyle çelişmeden tek bir amaca (finansal istikrara) hizmet etmesini sağlamaktır. Piyasada güvenin tesis edilmesi ve yatırımların sağlıklı bir zeminde büyümesi, bu komiteden çıkacak ortak risk analizlerine dayanmaktadır.
FİNANSAL İSTİKRAR KOMİTESİ (FİK) KİMLER VAR? ÜYELERİ KİMLER?
Finansal İstikrar Komitesi'nin yapısı, Türk finans sektörünün tüm alt dallarını kapsayacak şekilde dizayn edilmiştir. Komiteye Hazine ve Maliye Bakanı başkanlık eder. Masa etrafında ise Türk ekonomisinin en kritik kurumlarının bir numaralı isimleri oturur. Bu üyeler; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) Başkanı, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı ve ilgili Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısıdır.
FİK TOPLANTILARINDA HANGİ KONULAR ELE ALINIYOR
Finansal İstikrar Komitesi'nin gündemini genellikle küresel jeopolitik gelişmelerin, yurt içi piyasalardaki likidite durumunun ve makroekonomik verilerin finansal güvenliğe olan muhtemel etkileri oluşturur. Komitenin yasal görevleri arasında şunlar öne çıkar:
Finansal sistemi tehdit edebilecek sistemik risklerin ve kırılganlıkların belirlenmesi,
Belirlenen risklerin etkin bir şekilde izlenip yönetilmesi için politika önerilerinin tespit edilmesi,
Uygulamaya konulan makro ihtiyati tedbirlerin (örneğin kredi büyüme sınırları, zorunlu karşılıklar) piyasaya etkilerinin analiz edilmesi,
Olası bir küresel şok veya iç kriz durumunda acil olarak devreye sokulacak kriz yönetim planlarının (B planlarının) oluşturulması.
FİNANSAL İSTİKRAR KOMİTESİ KARARLARI GEÇERLİ Mİ?
FİK, doğrudan yasa veya yönetmelik çıkaran bir icra organı (yasama meclisi) değildir. Bir "eş güdüm, istişare ve üst koordinasyon" kuruludur. Ancak, komite toplantılarında alınan ortak kararlar ve politika önerileri, komite üyesi olan ilgili kurumların (BDDK, SPK, TCMB vb.) kendi kurullarında resmi kararlara dönüştürülerek yürürlüğe girer. Dolayısıyla FİK'te alınan bir prensip kararı, piyasa işleyişi açısından oldukça bağlayıcı sonuçlar doğurur.
FİNANSAL İSTİKRAR KOMİTESİ SEKRETARYASINI HANGİ KURUM YÖNETİR
Düzenli olarak toplanan komitenin teknik alt yapısını hazırlamak, gündemi belirlemek ve alınan kararların takibini yapmak (sekretarya hizmetleri) bizzat Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Ayrıca komite bünyesinde kurulan alt çalışma gruplarının sekretaryasını da alanına göre ilgili üye kurumlar üstlenmektedir.
FİNANSAL İSTİKRAR KOMİTESİ NE ZAMAN, KAÇ YILINDA KURULDU?
Türkiye'de düzenleyici kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliğinin giderilmesi ihtiyacı doğrultusunda Finansal İstikrar Komitesi ilk olarak 2011 yılında yasal bir altyapı ile kurulmuştur. Küresel 2008 finansal krizinden çıkarılan dersler neticesinde, dünyanın pek çok gelişmiş ekonomisinde (örneğin ABD'deki FSOC modeli) benzer finansal istikrar kurulları oluşturulmuş, Türkiye de bu küresel yapısal reformlara uyum sağlamıştır.
