Sermaye piyasalarında eylül ayında patlak veren fon soruşturmasının ardından Borsa İstanbul'daki değer kaybı büyürken, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan iktidara yönelik yeni bir çağrıda bulundu. Babacan, 1 Kasım'da X hesabından yaptığı paylaşımda Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) halka açık şirketlerin piyasa değerlerine ilişkin verilerini içeren iki grafik yayımladı.
Ağustos ve ekim aylarına ait verileri karşılaştıran Babacan, borsada işlem gören şirketlerin toplam piyasa değerinin iki ayda 173 milyar dolardan fazla gerilediğini belirterek, krize müdahalede gecikildiğini savundu.
"KAYIP 173 MİLYAR DOLARI GEÇTİ"
Babacan'ın paylaştığı SPK kaynaklı tabloda, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin ağustos sonundaki toplam piyasa değeri 479 milyar 218 milyon dolar olarak görülüyor. Eylül ayında 362 milyar 656 milyon dolara gerileyen toplam piyasa değeri, Babacan'ın paylaştığı ekim verisinde 305 milyar 713 milyon dolara düşüyor.
Buna göre iki ayda ortaya çıkan nominal dolar bazındaki piyasa değeri farkı 173 milyar 505 milyon dolara, oransal gerileme ise yaklaşık yüzde 36,2'ye ulaşıyor. Babacan, bu tabloyu "Kayıp 173 milyar doları geçti!" sözleriyle duyurdu.
"FABRİKALARIMIZ, BANKALARIMIZ GÖZÜMÜZÜN ÖNÜNDE ERİYOR"
DEVA Partisi lideri, piyasa değerlerindeki düşüşün yalnızca bazı hisselerle sınırlı kalmadığını, Türkiye'nin üretim ve finans sektöründeki şirketlerini de etkilediğini belirtti. Babacan, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Son 2 ayda halka açık şirketlerimizin toplam değeri 479 milyar dolardan 306 milyar dolara düştü. Fabrikalarımız, ticari işletmelerimiz, bankalarımız gözümüzün önünde erimeye devam ediyor."
Borsa İstanbul'da ağustos ayında 623 olan şirket sayısı, Babacan'ın paylaştığı ekim tablosunda 626'ya yükseldi.
"CUMHURİYET TARİHİNİN EN BÜYÜK PİYASA DOLANDIRICILIĞI"
Babacan, sermaye piyasalarında yaşanan krizin yalnızca fiyat düşüşleri üzerinden değerlendirilemeyeceğini savunarak, soruşturmanın bütün yönleriyle aydınlatılması gerektiğini söyledi. Fon işlemleri etrafında ortaya çıkan iddiaları ağır sözlerle değerlendiren Babacan, şu ifadeleri kullandı:
"Cumhuriyet tarihinin en büyük piyasa dolandırıcılığıyla karşı karşıyayız. Kötüye gidişi durdurmanın tek yolu, bu meselenin tüm yönleri ile açıklığa kavuşturulmasıdır."
"YÖNETİCİLERİN TAMAMINI DERHAL GÖREVDEN ALIN"
DEVA Partisi lideri, paylaşımında en sert eleştirisini sermaye piyasalarını denetlemekle ve yönetmekle görevli kurumların yöneticilerine yöneltti. Kriz karşısında alınması gereken kararların geciktirildiğini savunan Babacan, şu ifadeleri kullandı:
"Finansal piyasalarla ilgili kararlar değil 45 gün, değil 1 gün, 1 dakika dahi geciktirilmez. Geciken kararın telafisi olmaz."
Babacan, ardından doğrudan görevden alma çağrısında bulundu:
"İlk gün söyledim, yine söylüyorum: İlgili kurumlardaki yöneticilerin tamamını derhal görevden alın. Kazaya karışanlara bir süre araç kullandırılmaz."
Babacan'ın açıklaması, Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun'un fon soruşturmasında "suç örgütü üyeliği" ve "rüşvet" suçlamalarıyla gözaltına alınmasının ardından geldi.
BABACAN'DAN İKTİDARA DÖRT MADDELİK KRİZ PLANI
Babacan, sermaye piyasalarında güvenin yeniden sağlanabilmesi için daha önce de dile getirdiği dört talebi yineledi. DEVA Partisi lideri, iktidarın gecikmeden atması gerektiğini savunduğu adımları şöyle sıraladı:
"Listeyi açıklayın." Fon işlemleriyle bağlantılı olduğu belirtilen kişi ve kuruluşlara ilişkin bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması.
"Mecliste araştırma komisyonunu kurun." Soruşturma kapsamındaki işlemlerin ve denetim süreçlerinin TBMM tarafından incelenmesi.
"İlgili kuruluşların tüm yöneticilerini görevden alın." Sermaye piyasalarının yönetim ve denetiminden sorumlu kurumlarda kapsamlı kadro değişikliğine gidilmesi.
"Süreci yönetmek için tam yetkili bir görev gücü kurun." Finansal piyasalar konusunda uzman, hızlı karar alabilecek bir ekibin krizin yönetimini üstlenmesi.
Babacan, özellikle farklı kurumlar arasında dağılmış yetki ve sorumlulukların krize müdahaleyi yavaşlattığını savunarak, piyasalara güvenin yeniden sağlanması için merkezi ve güçlü bir koordinasyon mekanizması oluşturulmasını istedi.
SPK VE BORSA İSTANBUL'DA ÜST DÜZEY DEĞİŞİKLİKLER
Babacan'ın açıklaması, sermaye piyasalarının iki önemli kurumunda yönetim değişikliklerinin yaşandığı döneme denk geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzaladığı 31 Ekim tarihli kararla Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığına Muhsin Atcı atandı. Aynı kararla Ersin Başar Ekmekçi Başkanvekilliğine, Yasemin Girici ise kurul üyeliğine getirildi.
Borsa İstanbul'da ise Genel Müdür Korkmaz Enes Ergun'un gözaltına alınmasının ardından 1 Kasım'da Genel Müdür Yardımcısı Atila Türeli'nin Genel Müdürlük görevini vekâleten yürütmesi kararlaştırıldı.
Babacan, yapılan değişikliklerin yeterli olmadığını savunarak ilgili kurumlardaki yönetici kadrolarının tamamının değiştirilmesi gerektiğini ileri sürdü.
EYLÜL AYINDA 2008'DEN BU YANA EN SERT AYLIK DÜŞÜŞ YAŞANMIŞTI
Fon soruşturmasının gündeme geldiği eylül ayında Borsa İstanbul'daki düşüş, yalnızca belirli fonların portföylerinde bulunan hisselerle sınırlı kalmamıştı. Borsa İstanbul'da işlem gören halka açık şirketlerin yer aldığı BIST Tüm endeksindeki şirketlerin toplam piyasa değeri, eylül ayında Türk lirası bazında yaklaşık yüzde 20 gerilemişti.
Bloomberg HT'nin yayımladığı verilere göre bu düşüş, 2008 küresel finans krizinden bu yana kaydedilen en sert aylık değer kaybı olmuştu.
Ekim ayında da satış baskısının devam etmesi, Babacan'ın sözünü ettiği iki aylık kaybın büyümesine yol açtı.
