Öğrenci Sendikası’nın Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında Kocaeli’nin Gebze ilçesinde yaptığı araştırma, öğrencilerin çalışma koşullarına ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu. Ankete katılan 926 öğrencinin yüzde 90,5’inin iş kazası geçirdiği, bu öğrencilerin yüzde 89,9’unun ise hastaneye götürülmediği tespit edildi.
ÇALIŞMA SÜRELERİ VE KOŞULLAR DİKKAT ÇEKTİ
4 Mayıs’ta yayımlanan raporda, 14-18 yaş arası öğrencilerin büyük bölümünün sanayiye bağlı sektörlerde ve fabrikalarda çalıştığı belirtildi. Ankete göre öğrencilerin yüzde 58,1’i haftanın her günü, yüzde 38,7’si ise haftada 6 gün çalışıyor.
Çalışma saatlerine ilişkin veriler de dikkat çekti. Öğrencilerin yüzde 70,9’u günde 12 saat ve üzeri çalıştığını ifade ederken, yüzde 25,6’sı 10-12 saat arası mesai yaptığını belirtti. Bu yoğun tempo nedeniyle öğrencilerin yüzde 95’i sosyal hayatlarına yalnızca 0-3 saat ayırabildiğini aktardı. Ankete katılanların yüzde 97’si ise yaptığı işten memnun olmadığını dile getirdi.
ŞİDDET VE KÖTÜ MUAMELE YAYGIN
Araştırmada öğrencilerin maruz kaldığı kötü muamele de ortaya kondu. Buna göre MESEM’li öğrencilerin yüzde 97,8’i küfür ve hakarete, yüzde 96,6’sı ise fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtti.
İzin süreçlerinde de benzer bir tablo dikkat çekti. Öğrencilerin yüzde 91,6’sı ücretli izin alamadığını, yüzde 87,6’sı ise izin talep ettiğinde kötü muameleyle karşılaştığını ifade etti.
“ANGARYA VE TEHLİKELİ İŞLER YAPIYORUZ”
Ankete katılan öğrencilerin yüzde 91,4’ü kendi meslek alanları dışında çalıştırıldığını belirtti. Öğrenciler yaptıkları işleri “ayak işleri, temizlik, ağır ve tehlikeli işler, angarya işler ve ölüm riski taşıyan görevler” olarak tanımladı.
İş kollarına bakıldığında ise öğrencilerin yüzde 54,5’inin enerji, yüzde 8,7’sinin metal sektöründe çalıştığı görüldü.
DENETİM YOK, HABER VERİLİYOR
Raporda denetim mekanizmalarının yetersizliğine de dikkat çekildi. Öğrencilerin yüzde 88,9’u iş yerlerine düzenli denetim yapılmadığını ifade etti.
Denetim yapıldığını belirtenlerin yüzde 70,2’si ise bu denetimlerin öncesinde işverenlere haber verildiğini söyledi. Öğrencilerin yüzde 92,1’i ise denetimlerin çalışma koşullarını iyileştirmediğini belirtti.
DÜŞÜK ÜCRET VE TEMEL HAK SORUNLARI
Araştırmaya göre öğrencilerin yüzde 98,7’si maaşlı çalıştığını belirtirken, bu öğrencilerin yüzde 78’inin aylık yaklaşık 7 bin TL civarında gelir elde ettiği kaydedildi. Bu tutarın, yasal olarak öngörülen asgari ücretin yüzde 30’unun altında kaldığı ifade edildi.
Öte yandan iş yerlerinin yüzde 36,1’inde öğrencilere yemek verilmediği, ulaşım masraflarının ise yalnızca yüzde 8,2 oranında işverenler tarafından karşılandığı tespit edildi.
OKUL DEVAMLILIĞI DA ETKİLENİYOR
Raporda öğrencilerin eğitim hayatına ilişkin veriler de yer aldı. Buna göre MESEM’li öğrencilerin yüzde 95,4’ü okullarının ders devamlılığı konusunda herhangi bir müdahalede bulunmadığını, yüzde 94,8’i ise devamsızlıkların doğru şekilde işlenmediğini belirtti.
Öğrenci Sendikası’nın raporu, MESEM kapsamında çalışan öğrencilerin uzun çalışma saatleri, düşük ücret, şiddet ve denetimsizlik gibi çok sayıda sorunla karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.
