Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre küresel enfeksiyon hastalıklarının yüzde 17'sinden fazlasını kene ve sivrisinek gibi vektörlerin taşıdığı hastalıklar oluşturuyor. Türkiye'de ise özellikle ilkbahar ve yaz aylarında Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarında ciddi bir artış yaşanıyor.
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (CDC) güncel verileri ışığında, doğada keyifli vakit geçirirken kabusu yaşamamak için alınması gereken hayati önlemler şöyle:
ŞEHİRDEKİ GİZLİ TEHLİKE: SADECE ORMANDA DEĞİLLER
Kene dendiğinde akla ilk olarak kırsal alanlar gelse de; şehir içindeki parklar, yürüyüş rotaları, yazlık bölgeler ve hatta evimizin bahçesi bile risk barındırıyor. Sağlık Bakanlığı, açık alanlara çıkarken şu kuralların altın değerinde olduğunu vurguluyor:
Açık renkli ve vücudu tam örten kıyafetler giyin.
Pantolon paçalarını mutlaka çoraplarınızın içine sokun.
Eve döndüğünüzde özellikle kulak arkası, koltuk altı, kasık ve diz arkası gibi bölgeleri ayna yardımıyla dikkatlice kontrol edin.
CDC'DEN KRİTİK KURAL: "EVE DÖNÜNCE İLK 2 SAAT İÇİNDE..."
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), kene kaynaklı hastalık riskini en aza indirmek için çok net bir zaman dilimi veriyor. CDC'ye göre, açık alandan eve dönüldüğünde ilk 2 saat içinde mutlaka duş alınması ve bu esnada detaylı vücut kontrolü yapılması hayati önem taşıyor. Ayrıca kamp ekipmanları, sırt çantaları ve evcil hayvanların da (özellikle kedi ve köpeklerin tüylerinin arası) eve girmeden önce taranması gerekiyor.
SAKIN KOLONYA DÖKMEYİN, ÇIPLAK ELLE EZMEYİN
Kene vücuda tutunduğunda yapılan bilinçsiz ilk yardım müdahaleleri, hastalıktan daha ölümcül olabiliyor. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, halk arasında yaygın olan ancak son derece tehlikeli olan o yanlışları şöyle sıralıyor:
KENEYİ KESİNLİKLE ÇIPLAK ELLE TUTMAYIN VE EZMEYİN!
Üzerine kolonya, sıvı yağ dökmek veya sigara basmak kenenin zehrini (hastalık taşıyan salgısını) kusmasına neden olarak enfeksiyon riskini artırır.
Kene tutunması fark edildiğinde hiçbir müdahalede bulunmadan en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurun.
KORUYUCU SPREY ALIRKEN 'RUHSAT' OYUNUNA GELMEYİN
Açık havada panik yerine bilinçli korunmayı tercih edenler için kene ve sivrisinek kovucu spreyler en büyük yardımcı. Ancak uzmanlar uyarıyor: Her sprey korumaz! Satın alınan ürünün ambalajı veya kokusundan ziyade "Biyosidal Ruhsatı" olup olmadığına bakılmalı. Ruhsatsız ürünler hiçbir koruma sağlamadığı gibi sağlığa da zarar verebilir. Son yıllarda DEET içermeyen, bitkisel kökenli aktif içeriklere sahip biyosidal ruhsatlı ürünler, hem çocuklar hem de yetişkinler için güvenilir bir alternatif olarak öne çıkıyor.
