İran Devrim Muhafızları, dün akşam saatlerinde yaptığı resmi duyuruyla boğazın tüm gemi geçişlerine kapatıldığını ilan etti. İşte krizin kalbindeki son durum ve küresel piyasalara yansıyan ilk etkiler
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA SON DURUM
Dün gece itibarıyla bölgeden gelen bilgiler, İran’ın telsiz yayınları aracılığıyla gemilere hiçbir geçişe izin verilmeyeceği uyarısını yaptığını ortaya çıkardı. Körfez'e girmek üzere olan çok sayıda dev petrol tankeri ve konteyner gemisi rota değiştirerek güvenli limanlara veya bekleme alanlarına yönelirken, Denizcilik Genel Müdürlüğü, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki Türk bayraklı gemiler için güvenlik seviyesini ISPS Kod Seviye 3'e (en yüksek alarm seviyesi) çıkardı.
PETROL ARTIŞI DEVAM EDECEK Mİ?
Haftanın ilk işlem günüyle birlikte ham petrol fiyatlarında 10 doların üzerinde bir artış bekleniyor. Piyasa uzmanları varil fiyatının kısa sürede 100 dolar bandını aşabileceğini öngörmekte.
ABD ve İsrail'in peş peşe düzenlediği hava saldırılarına misilleme yapan İran Devrim Muhafızları, küresel petrol taşımacılığının adeta şah damarı olan Hürmüz Boğazı'nı kapattı. Umman ile İran arasında yer alan ve dünya enerji arzının şah damarı kabul edilen bu yol, bölgesel savaşın küresel bir enerji krizine dönüşme riskini de en üst seviyeye taşıdı.
İRAN'DAN GEMİLERE KESİN UYARI
Orta Doğu'da aylardır süren ve ABD ile İsrail'in İran topraklarına yönelik son askeri operasyonlarıyla hat safhaya ulaşan gerilim, denize sıçradı.
Devrim Muhafızları Ordusu, uluslararası kamuoyuna yaptığı acil duyuru ile Hürmüz Boğazı'nda ticari ve askeri tüm deniz trafiğinin durdurulduğunu ilan etti. Bölgede seyir halinde olan veya boğaza yaklaşan tüm gemilere telsiz üzerinden geri dönmeleri yönünde kesin uyarılar yapılırken, petrol rotalarına erişimin fiilen engellendiği bildirildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI NEDEN ÖNEMLİ
Hürmüz Boğazı'nın kapatılması sadece Orta Doğu'yu değil, tüm dünya ekonomisini derinden etkileyecek potansiyelde olduğu bilinmekte. Küresel enerji güvenliği açısından alternatifi bulunmayan bu su yolu, dünyada deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık üçte birinin ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) en yüksek bölümünün uluslararası pazarlara çıkış kapısı konumunda yer almakta.
Arabistan, Irak, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi dünyanın en büyük petrol üreticilerini açık denizlere bağlayan bu dar boğazın uzun süre kapalı kalması, petrol varlığını ulşamayan ülkeler bakımından da çok büyük zora sokacak.
Haber bültenlerinde Hürmüz Boğazı'nın en dar yerinin 33 kilometre olduğu söylense de, denizcilik ve askeri strateji açısından konuşulmayan başka bir önemli bilgi de mevcut.
Petrol tankerlerinin derinlik nedeniyle kullanabildiği asıl güvenli gidiş ve geliş rotaları 3'er kilometre genişliğindedir ve bu iki şerit arasında yine 3 kilometrelik bir tampon bölge yer almaktadır. Yani İran'ın tüm boğazı kapatmak için bir donanmaya ihtiyacı yoktur.
HÜRMÜZ BOĞAZI NEREDE?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne (ve dolayısıyla Hint Okyanusu'na) bağlayan tek su yoludur. Stratejik konumu gereği üç ülkenin kıyılarında şekillenir:
Kuzey Kıyısı: Tamamen İran toprakları ile çevrilidir.
Güney Kıyısı: Umman (Müsendem Yarımadası eksklavı) ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yer alır.
