Toros Dağları’nın eteklerinde kurulu olan Konya’nın Hadim ilçesinde, bayram hazırlıkları mutfaktan başlıyor. Bölge halkı için bayram demek, arife sabahı sacların üzerinde pişen taze ekmeklerin pekmezle buluştuğu "külçe tatlısı" demek. Hazırlanışı büyük bir sabır ve ustalık gerektiren bu eşsiz lezzet, geçmişten bugüne aktarılan bir dayanışma kültürünün simgesi haline gelmiş durumda. Arife günü pişirilip bayram boyunca misafirlere ikram edilen külçe, özellikle Gezlevi Mahallesi sakinlerinin vazgeçilmez geleneği olarak dikkat çekiyor.
BİR GÜN ÖNCEDEN YOĞRULAN SABIR HAMURU
Külçe tatlısının en büyük sırrı, hamurunun bir gün önceden yoğrulup dinlendirilmesinde yatıyor. Arife sabahı güneşin ilk ışıklarıyla birlikte saclar kuruluyor ve dinlenen hamurlar maharetli ellerde tek tek pişiriliyor. Henüz sıcaklığını koruyan hamurların üzerine serpilen çörek otu ve susam, tatlıya kendine has o karakteristik aromayı kazandırıyor.
PEKMEZ VE TEREYAĞININ MUHTEŞEM BULUŞMASI
Tatlının asıl karakterini veren son dokunuş ise üzerine sürülen özel karışım. Geleneksel yöntemde tereyağı unla kavrulduktan sonra içine bölgenin meşhur pekmezi ilave edilerek kaynatılıyor. Unla koyulaştırılan bu pekmezli sos, sac üzerinde pişen ekmeklerin üzerine cömertçe sürülerek külçenin son halini alması sağlanıyor. Ortaya çıkan yoğun lezzet, sadece bir tatlı değil, aynı zamanda Toroslar’ın bereketini sofralara taşıyor.
ARİFE GÜNÜNÜN MANEVİ MİRASI
Hadim'de yaşayan 62 yaşındaki Meryem Sevinç, bu geleneğin sadece yemekten ibaret olmadığını vurguluyor. Mezarlık ziyaretlerinin ardından hazırlanan külçelerin tüm komşularla paylaşıldığını belirten Sevinç, özellikle çocukların sevindirilmesinin bu kültürün en kıymetli yanı olduğunu dile getiriyor. Sevinç, "Eskiden her evden bu koku yükselirdi, şimdi yapanlar azalsa da ben bu geleneği ömrüm yettiğince yaşatacağım" diyerek kültürel mirasın önemine dikkat çekiyor.
BAYRAM BOYUNCA MİSAFİRLERE BAŞKÖŞEDE İKRAM EDİLİYOR
Arife günü hummalı bir çalışmayla hazırlanan külçe tatlıları, bayram namazının ardından başlayan ziyaretlerin en önemli ikramlığı oluyor. Çay saatlerinin ve bayram sohbetlerinin başrol oyuncusu olan bu tatlı, Konya’nın misafirperverliğini ve köklü tarihini temsil ediyor. Yöreyi ziyaret edenlerin tadına bakmadan ayrılmadığı külçe, asırlık reçetesiyle yeni nesillere ilham olmaya devam ediyor.
