Gezegen cayır cayır yanıyor: Okyanus ısısı tarihi zirveye çıktı

Gezegen cayır cayır yanıyor: Okyanus ısısı tarihi zirveye çıktı

Gezegen genelinde etkisini artıran kavurucu sıcak hava dalgaları ve deniz yüzeyindeki benzeri görülmemiş termal artış, 2026 yılını tarihin en sıcak dönemi yapma rotasına sokuyor. İklim uzmanları, sera gazlarının okyanuslarda hapsettiği devasa enerjinin güçlü El Nino etkisiyle açığa çıkarak rekorları altüst edeceğini vurguluyor.

Kuzey Amerika ve Avrupa başta olmak üzere dünyanın dört bir yanında kontrol altına alınamayan orman yangınları sürerken, ölümcül sıcak hava dalgaları kentlerdeki günlük yaşamı doğrudan tehdit ediyor.

Dünya okyanusları yılın bu döneminde şimdiye kadar ölçülen en yüksek sıcaklık basamaklarına tırmanıyor.

Kömür, petrol ve doğalgaz tüketiminin körüklediği insan kaynaklı küresel ısınma ile birleşen şiddetli El Nino olgusu, yerkürenin hava dengesini altüst etmeye hazırlanıyor.

Gezegen cehennemi andıran bir yaz mevsiminde kavrulsa da mevcut istatistiklere göre 2026 yılı, şimdilik 2024 ve 2025 yıllarının ardından üçüncü en sıcak yıl konumunda bulunuyor.

Bilim insanları, denizlerde hapsolan ısının atmosfere karışmasıyla birlikte 2026 yılının rekor kırma ihtimalinin her geçen gün kuvvetlendiğini bildiriyor.

OKYANUSLARDAKİ DEV ISI 2026 VE 2027 YILLARINI TEHDİT EDİYOR

Araştırmacılar, bu yıl kırılacak olası bir rekorun uzun süre zirvede kalamayacağını öngörüyor.

Bilim dünyası 2026 yılının kayıtlara geçen en sıcak yıl olup olmayacağı konusunda farklı olasılıkları tartışsa da 2027 yılının modern dönemdeki tüm yılları açık ara geride bırakacağı konusunda ortak görüş paylaşıyor.

Kar amacı gütmeyen Berkeley Earth bünyesinde iklim verilerini analiz eden iklim bilimci Zeke Hausfather, dünyanın artık görmezden gelinmesi imkansız bir biçimde iklim kriziyle yandığını belirterek, "Durum giderek daha da kötüleşecek" uyarısında bulundu.

Uzman isim, 2026 yılının 2024 yılı rekorunu geride bırakma ihtimalini mart ayında sadece yüzde 7 olarak hesaplarken, güncel değerlendirmelerinde bu olasılığı yüzde 35 seviyesine çıkarıyor.

DÜNYA GİDEREK GÖRMEZDEN GELİNMESİ ZOR BİR ŞEKİLDE YANIYOR

Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) eski baş iklim bilimcisi ve kırk yıllık isabetli uyarılarıyla iklim biliminin öncüsü kabul edilen James Hansen, 2026 yılının sonunda 2024 yılı değerlerinin az farkla aşılacağını tahmin ediyor.

Yeryüzündeki günlük deniz yüzeyi sıcaklığı, 2026 Mayıs ayından itibaren 2024 yılı seviyelerini yakaladı ve 2026 Haziran ayından bu yana neredeyse her gün yeni rekorlar kaydediyor.

Gezegen yüzeyinin yüzde 70'inden fazlasını kaplayan okyanuslardaki ısının küresel ortalamaya yansıması yaklaşık 1,5 aylık gecikmeyle gerçekleşiyor.

Uzman isim, denizlerdeki bu gecikmeli etki nedeniyle gezegen genelinde asıl büyük küresel rekorların kırılma vaktinin geldiğini vurguladı.

DENİZ YÜZEYİNİN YÜZDE 82'Sİ AŞIRI SICAK DALGALARIYLA BOĞUŞUYOR

Avrupa Birliği destekli Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, dünya okyanus yüzeyinin yaklaşık yüzde 82'si deniz ısı dalgalarıyla aşırı ısınmış durumda bulunuyor.

Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), kısa süre önce 2026 yılının dördüncü en sıcak yıl olma olasılığını yüzde 66, yılı birinci sırada tamamlama ihtimalini ise yalnızca yüzde 0,1 olarak duyurdu.

Kurumun izleme birimi şefi Russell Vose, temmuz ayı verilerinin analizi tamamlandığında bu oranların belirgin biçimde artacağını açıkladı.

Beklentilerdeki bu hızlı yükselişin arkasında, ölçüm sınırlarını zorlayan olağan üstü güçteki bir El Nino tahmini yatıyor.

ASIL TETİKLEYİCİ EL NINO DEĞİL İNSAN KAYNAKLI SERA GAZLARI

Ekvatoral Pasifik bölgesinde doğal ve geçici bir ısınma süreci olarak tanımlanan El Nino, küresel ortalama sıcaklığı yükselterek aşırı hava olaylarını tetikliyor.

Bilimsel modeller, mevcut sürecin tarihin en güçlü El Nino olaylarından birine dönüşeceğini gösteriyor.

Sera gazlarının atmosfere hapsettiği ısının yüzde 90'ı denizlere aktarılıyor.

Kâr amacı gütmeyen Climate Central bünyesinde görev yapan iklim bilimci Zachary Labe, okyanuslardaki ısı miktarının sürekli rekor kırdığına dikkat çekiyor.

Yaşanan kavurucu yaz sıcaklarının doğrudan El Nino kaynaklı olmadığını belirten uzman isim, şunları söyledi:

"Rekor sıcaklığın temel tetikleyicisi, arka plandaki iklim değişikliği.

El Nino'nun katkısı ise bunun üzerine yalnızca 1,1 ile 2,1 derece ekleyen çok daha küçük bir etki.

İklim değişikliğinin katkısı bunun çok, çok üzerinde."

GECE SICAKLIKLARI İNSAN SAĞLIĞINI VE ÇALIŞMA HAYATINI VURUYOR

Kömür, petrol ve doğalgaz yakımının yarattığı sera etkisi gezegeni ısıtırken, geleneksel endüstriyel kirliliğin azalmasıyla birlikte havayı soğutan partikül tabakasının incelmesi ısınmayı daha da hızlandırıyor.

Sıcak hava dalgaları özellikle aşırı sıcağa alışık olmayan coğrafyaları sert vuruyor.

Copernicus İklim Değişikliği Servisi Küresel Strateji Direktörü Samantha Burgess, özellikle gece saatlerinde düşmeyen sıcaklıkların uykuyu zorlaştırdığını, insan sağlığını ve çalışma hayatındaki iş gücü verimini olumsuz etkilediğini dile getirdi.

Avrupa'da mayıs, haziran ve temmuz aylarında art arda yaşanan sıcak hava dalgalarının ardından Fransa ve İspanya yeni bir sıcaklık baskısıyla mücadele ediyor.

Uzman isim, Avrupa'daki durumun sıklık ve alan büyüklüğü açısından olağan dışı boyutlara ulaştığını aktardı.

YAŞANANLAR GELECEĞİN DEĞİL BUGÜNÜN ÇARPICI BİR GERÇEĞİ

Küresel krizin boyutlarına dikkat çeken Princeton Üniversitesi iklim bilimcisi Michael Oppenheimer, yaşananların geleceğe dair uzak bir senaryo olmaktan çıktığını vurguladı.

Yaşanan tablonun doğrudan iklim krizinin somut bir sonucu olduğunu belirten uzman isim, durumu şu ifadelerle özetledi:

"Bunlar, eskiden söylediğimiz gibi sadece geleceğe dair değil, bütünüyle iklim değişikliğinin neler yaptığını gösteren çarpıcı görüntüler.

İklim değişikliğinin orman yangını riskini artırdığı konusunda hiçbir kuşku yok.

İklim değişikliğinin, dünyanın dört bir yanında gerçekten sıcak, rahatsız edici ve hatta eşi benzeri görülmemiş yazların yaşanma olasılığını artırdığı konusunda da hiçbir kuşku yok."

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN