Selahattin Demirtaş'ın ne zaman tahliye olacağı ve cezaevinden çıkıp çıkmayacağı sorusu, Ankara'dan gelen son dakika açıklamalarıyla yeniden Türkiye gündeminin ilk sırasına yerleşti. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum'un gazetecilerle bir araya geldiği toplantıda paylaştığı "Yeni İnfaz Düzenlemesi" hazırlıkları, siyaset ve hukuk çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Cezaevlerindeki yoğunluğu azaltmayı hedefleyen ancak "genel af" çizgisine girmeyecek olan bu yasal çalışmanın, siyasi tutuklu ve hükümlüleri nasıl etkileyeceği merak ediliyor.
SELAHATTİN DEMİRTAŞ HAPİSTEN ÇIKACAK MI?
Selahattin Demirtaş'ın tahliye olup olmayacağı sorusunun şu anki resmi yanıtı: Hayır, hakkında verilmiş kesinleşmiş bir tahliye kararı bulunmamaktadır.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un açıklamalarına göre, kamuoyunda beklenti yaratan yeni infaz düzenlemesi çalışmaları henüz taslak aşamasındadır. Dolayısıyla mevcut durumda Demirtaş'ın cezaevinden çıkmasını sağlayacak bir yargı kararı ya da yürürlüğe girmiş bir kanun maddesi mevcut değildir. Hukuki süreç, Meclis'te kabul edilecek yeni kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından şekillenecektir.
SELAHATTİN DEMİRTAŞ YENİ İNFAZ DÜZENLEMESİNDEN YARARLANACAK MI?
Yeni infaz düzenlemesi kapsamında Demirtaş'ın durumu, kanunun istisna maddelerine (kapsam dışı bırakılan suç tiplerine) göre netleşecektir. Mehmet Uçum toplantıda, yasa çıktıktan sonra Demirtaş'ın düzenlemeden yararlanmak için "başvuru yapmasının önünde hukuki bir engel bulunmadığını" açıkça belirtmiştir.
Ancak bu durum otomatik bir tahliye anlamına gelmemektedir. Başvuru hakkı (usul) ile tahliye kararı (esas) hukuken birbirinden farklıdır. Demirtaş'ın avukatları başvuru yapsa dahi, dosyaya bakan ilgili mahkeme; işlenen veya isnat edilen suçun yeni yasanın kapsamına girip girmediğini değerlendirecek ve tahliye konusunda son sözü yargı makamları söyleyecektir.
GENEL AF ÇIKACAK MI?
Yeni infaz düzenlemesi çalışmaları, Türkiye'deki cezaevlerinde sayıları 440 bini geçen tutuklu ve hükümlü nüfusunun kapasite sorunları yaratması nedeniyle başlatılmıştır. Mehmet Uçum, bu çalışmanın kesinlikle bir "Genel Af" niteliği taşımadığının altını önemle çizmiştir.
Düzenlemenin Meclis'e sunulacak metninde hangi suç türlerinin kapsam dışı bırakılacağı (örneğin; terör, kasten öldürme, cinsel suçlar vb.) henüz kesinleşmemiştir. Taslağın yasalaşması halinde, belirli suç tiplerinde cezaevinde kalma süreleri (infaz oranları) yeniden hesaplanarak bazı hükümlülerin denetimli serbestlik yoluyla erken tahliyesinin önü açılabilecektir.
ABDULLAH ÖCALAN HANGİ KOMİSYONDA? NE GÖREVİ VERİLECEK?
Toplantının en çarpıcı başlıklarından biri de Abdullah Öcalan'ın "Terörsüz Türkiye" sürecindeki yeni rolü oldu. Hükümetin hayata geçirdiği Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında bir "Takip ve Değerlendirme Kurulu" oluşturulmuştur.
Bu kurulun altında faaliyet gösterecek olan 4 alt komisyondan biri olan "Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu"nda Abdullah Öcalan'a görev verileceği resmen açıklanmıştır. Uçum, Öcalan'ın bu sürece dahil edilmesinin onun hukuki statüsünü (hükümlülük halini) değiştirmediğini ve tahliye anlamına gelmediğini özellikle vurgulamıştır.
Gündem Başlığı | Mehmet Uçum'un Açıklaması ve Mevcut Durum |
Düzenlemenin Türü | Yeni İnfaz Düzenlemesi (Genel Af Değil) |
Gerekçe | Cezaevlerindeki hükümlü/tutuklu sayısının 440 bini aşması |
Selahattin Demirtaş'ın Tahliyesi | Şu an için tahliye kararı yok. Kanun çıkarsa başvuru hakkı var. |
Demirtaş'ın Başvuru Süreci | Başvuru sonrası kararı ilgili mahkeme (yargı mercii) verecek. |
Abdullah Öcalan'ın Statüsü | Hukuki statüsü değişmedi (Tahliye söz konusu değil). |
Öcalan'a Verilen Görev | Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu'nda görev alacak. |
