Şiddet olgusu, sadece sayısal bir artışla değil, niteliksel bir değişimle de toplumsal dokuyu tehdit eder hale geldi. Kültür Üniversitesi’nin son raporuna göre, şiddet vakaları 2024 yılına oranla yüzde 75 artarak 2 bin 289 seviyesine yükseldi. Rapordaki en dikkat çekici bulgu ise şiddetin artık "tanıdıklar arası" bir mesele olmaktan çıkıp, kamusal alanda yabancılar arasında gerçekleşen bir fenomene dönüşmesi oldu.
Rapora göre yaralama vakaları yüzde 61,5 ile en baskın suç türü haline geldi. Şiddetin coğrafi odağının ise Marmara Bölgesi'nden Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'ya kaydığı kaydedildi.
ŞANLIURFA VE ADANA ÖNE ÇIKTI
Cumhuriyet'in aktardığına göre, raporda, özellikle Şanlıurfa ve Adana'daki artışa dikkat çekildi. Şanlıurfa'da vaka sayısının yaklaşık 13 kat, Adana'da ise 5 kat arttığı, bu illerin yeni "sıcak noktalar" haline geldiği belirtildi.
ŞİDDET KAMUSAL ALANA TAŞINDI
Raporda, şiddetin tanıdıklar arasındaki mahrem bir çatışma olmaktan çıkarak sokağa taştığı vurgulandı. 2024'te yüzde 13,2 olan yabancı fail oranının 2025'te yüzde 38,8'e yükseldiği belirtilerek, bunun toplumsal güven bağlarının zayıfladığını gösterdiği kaydedildi.
FAİLLERİN YÜZDE 95,5'İ ERKEK
Raporda, faillerin yüzde 95,5'inin erkeklerden oluştuğu belirtildi. Yaşlılar ve çocuklar gibi kırılgan gruplara yönelik şiddette yabancı fail oranlarının da ciddi şekilde arttığı ifade edildi.
Cinayetlerde ateşli silah kullanım oranının yüzde 62 olduğu, bireysel silahlanmanın şiddetin ölümcüllüğünü artırdığı kaydedildi. Şiddetin zamansal dağılımında ise eylül ayının yüzde 10,4 ile en riskli ay olduğu belirtildi.
"TOPLUMSAL GÜVEN ZAYIFLADI"
Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, en kritik bulgunun şiddetin kamusal bir tehdide dönüşmesi olduğunu belirterek, toplumsal güvenin zayıfladığını ve bireylerin birbirini tehdit olarak algılamaya başladığını söyledi.
ÖNERİLER SIRALANDI
Raporda, Adana - Seyhan ve Şanlıurfa - Haliliye gibi bölgelerin özel güvenlik ve sosyal hizmet bölgesi ilan edilmesi, bireysel silahlanmanın sınırlandırılması, kesici-delici aletlere yönelik denetimlerin artırılması ve saldırgan erkek profiline yönelik özel müdahale merkezlerinin kurulması önerildi.
