Borç ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişilerin mal varlıklarına alacaklılar tarafından haklı olarak haciz ve icra işlemleri uygulanıyor. İcra dairelerince yürütülen bu süreçlerde araçlar hakkında haciz kararının yanı sıra yakalama kararı da çıkarılıyor. Trafik kontrollerinde yakalama kararı tebliğ edilen araçlar el konularak yediemin otoparklarına çekiliyor. Ardından icra daireleri tarafından düzenlenen ihalelerle satılan araçların bedelleri, alacaklılar arasında sırasına göre dağıtılıyor. Ancak son dönemde bu kanuni sürecin dışına çıkılarak sosyal medya üzerinden büyük bir illegal pazarlama ağı yürütülüyor.
İLANLAR FACEBOOK GRUPLARINDA AÇIKTAN PAYLAŞILIYOR
Hacizli ve yakalama kararı bulunan araçlar, Facebook grupları üzerinden yasa dışı yollarla pazarlanıyor. Herkesin erişimine açık olan bu platformlarda ilan veren şahıslar, devlet otoritesinden çekinmeyerek mal kaçırma ve change araç işlemlerine zemin hazırlıyor. Piyasa değeri 5 milyon lira olan araçlar, yasa dışı işlem yapan kişilerce 1,5 milyon lira gibi düşük bedellerle alıcı buluyor.
VURGUNUN İŞLEYİŞİ: "CHANGE" İŞLEMLERİ VE YEDEK PARÇA KULLANIMI
NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre; alacaklılardan mal kaçırmak isteyen borçlular, 5 milyon liralık araçlarını 750 bin ile 1 milyon lira arasındaki fiyatlarla bu kişilere devrediyor. Galeri mantığıyla hareket eden aracılar ise araçların üzerine 500 bin ila 1 milyon lira kar marjı ekleyerek 1,5-2 milyon lira seviyelerinden satışa sunuyor. Bu yöntemleri tercih eden alıcılar araçları iki farklı amaçla kullanıyor:
CHANGE ARAÇ YÖNTEMİ: Elinde sadece ruhsat bulunan kişiler bu araçları satın alıyor. Merdiven altı atölyelerde ruhsattaki şase numarası yasadışı yollarla hacizli araca işleniyor. Böylece kazalı veya hurda durumdaki kullanılamaz araçların evrak bilgileri hacizli araca aktarılarak sorunsuzca trafiğe çıkarılıyor.
YEDEK PARÇA OLARAK KULLANIM: Araçların motor, kaporta, alt takım, elektrik tesisatı, iç trim ve koltuk gibi tüm aksamları sökülerek parçalar halinde satılıyor. Parçalama işlemi bittikten sonra şase numarasının bulunduğu alanlar tahrip edilerek kalan aksamlar hurda demir fiyatına hurdacılara veriliyor.
EKSPERLER VE MUAYENE İSTASYONLARI TESPİT EDİYOR
Uzman eksperler ve bilirkişiler, yapılan incelemelerde eski şase numarasının kazındığını ve yeni numaranın amatörce işlendiğini tespit edebiliyor. Muayene istasyonlarında görevli uzmanlar da şase numarası karakterlerinden durumu anlayabiliyor. Öte yandan, araç muayenelerinde motor numarası önemsenmeyerek "Motor numarası okunamadı" ifadesiyle hafif kusur olarak değerlendiriliyor. Ancak mevzuat gereği motor ve şase numarası uyuşmayan araçların trafikten men edilmesi ve sahipleri hakkında cezai işlem uygulanması gerekiyor.
ALACAKLILAR MAĞDUR OLUYOR, ALICILAR HAPİS RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA
Yürütülen bu yasa dışı faaliyetler sonucunda borcunu tahsil etmek isteyen alacaklılar mağdur ediliyor. Aracını satan borçlular ise süreç sonunda ya çalıntı ihbarında bulunuyor ya da araç yakalanamadığı için mahkeme süreçleri sürüncemede kalıyor.
Yetkililer, suça ortak olunması sebebiyle bu araçları satın alan kişilerin ağır hapis cezası riskiyle karşılaşacağını belirterek, sosyal medyada görülen bu tür ilanların zaman kaybetmeden emniyet birimlerine ihbar edilmesi gerektiğini vurguluyor.
