DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026 yılı çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatlarına tepki gösterdi. Karal, 2025 yılında 10 numara çekirdeksiz kuru üzüm için kilogram başına 130 lira, 9 numara için 120 lira, 8 numara için 110 lira ve 7 numara için 100 lira fiyat açıklandığını hatırlattı.
2026 yılı için aynı ürünlerde fiyatların sırasıyla 100, 95, 90 ve 85 liraya gerilediğini belirten Karal, düşüş oranlarının yüzde 15 ile yüzde 23,1 arasında değiştiğini söyledi.
“TMO FİYATI ARTIRMADI, DÜŞÜRDÜ”
Karal, özellikle 10 numara çekirdeksiz kuru üzümdeki düşüşe dikkat çekerek şunları söyledi:
“TMO, kimsenin aklına gelmeyecek olanı yaptı; geçen seneye göre kuru üzüm alım fiyatlarını artırmak bir yana, yüzde 15 ile yüzde 23 arasında düşürdü. Evet, yanlış duymadınız: Düşürdü.”
Karal, 10 numara kuru üzümde fiyatın 130 liradan 100 liraya gerilediğini ve bunun yüzde 23,1’lik düşüşe karşılık geldiğini belirtti.
9 numara kuru üzümde ise fiyatın 120 liradan 95 liraya düşürüldüğünü, gerilemenin yüzde 20,8 olduğunu kaydetti.
FİYATLARDAKİ DÜŞÜŞ ORANLARI
TMO’nun 2025 ve 2026 fiyatları karşılaştırıldığında:
10 numara kuru üzüm: 130 liradan 100 liraya — yüzde 23,1 düşüş
9 numara kuru üzüm: 120 liradan 95 liraya — yüzde 20,8 düşüş
8 numara kuru üzüm: 110 liradan 90 liraya — yüzde 18,2 düşüş
7 numara kuru üzüm: 100 liradan 85 liraya — yüzde 15 düşüş
Karal, üretim maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde alım fiyatlarının gerilemesinin üretici açısından kabul edilemez olduğunu savundu.
“MALİYET YÜKSELİYOR, ÇİFTÇİNİN ÜRÜNÜ NEDEN UCUZLUYOR?”
Karal, gübre, mazot, elektrik ve işçilik maliyetlerindeki artışlara işaret ederek şu ifadeleri kullandı:
“Üretim maliyetleri artmışken, enflasyon yüzde 30’un üzerindeyken, mazot 90 lirayı geçmişken; çiftçinin emeğini, alın terini, bir yıllık mücadelesini yok sayıp geçen yıldan bile daha düşük fiyat açıklıyorsunuz.”
Karal, “Çiftçi geçen yılki mazot fiyatıyla mı traktörünü çalıştırıyor? Geçen yılki fiyatlarla mı gübre, ilaç, elektrik, işçilik ödüyor? Maliyetlerin tamamı yukarı giderken üreticinin ürününün fiyatını aşağı çekmenin ekonomik izahı nedir?” diye sordu.
“HANGİ VİCDANA, HANGİ İNSAFA SIĞAR?”
TMO’nun temel görevlerinden birinin üreticiyi korumak ve piyasada istikrar sağlamak olduğunu vurgulayan Karal, mevcut fiyat politikasının üreticinin gelecek sezon için üretim kararını da olumsuz etkileyebileceğini savundu.
Karal, “Her şeyin fiyatı artarken, her ne sebeple olursa olsun çiftçinin alın terinin fiyatını düşürmek hangi vicdana, hangi insafa sığar? Üreticinin önünü görmesini sağlamanız gerekirken daha sezonun başında moralini ve üretme iradesini kırıyorsunuz” dedi.
“TMO BU FİYATLARLA ÜRETİCİNİN YÜZÜNE NASIL BAKACAK?”
Karal, açıklamasının sonunda TMO’ya fiyatların yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu:
“Çiftçiye ‘üret’ diyeceksiniz, üretim maliyetlerini düşürmeyeceksiniz; sonra da geçen yıl verdiğiniz fiyatın bile altında alım fiyatı açıklayacaksınız. Çiftçi emeğinin karşılığını alamazsa gelecek yıl neden üretmeye devam etsin?”
Karal, “TMO’ya soruyorum: Bu fiyatlarla üzüm üreticisinin yüzüne nasıl bakacaksınız? Üreticinin alın terine indirim yapmak yerine, emeğinin ve artan maliyetlerinin karşılığını verecek bir fiyat açıklayın” ifadelerini kullandı.
