ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Türkiye’ye yüz milyonlarca dolar değerinde onlarca jet motorunun satışını ilerletmeye hazırlandığı bildirildi. Reuters’ın konuya yakın dört kaynağa dayandırdığı haberine göre satış paketi, ABD Kongresi’ndeki bazı itirazlara rağmen ilerletilecek. General Electric üretimi motorların, Türkiye’nin ilk milli muharip uçağı KAAN’da kullanılması planlanıyor.
Kaynaklardan biri, paketin değerinin 700 milyon doların üzerinde olacağını söyledi.
Söz konusu adım, 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenmesi beklenen NATO zirvesi öncesinde Washington’dan Ankara’ya yönelik dikkat çekici bir jest olarak yorumlandı.
KAAN İÇİN KRİTİK MOTOR PAKETİ
Türkiye’nin milli muharip uçak projesi KAAN, savunma sanayiinde dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle geliştirilen en stratejik projelerden biri olarak görülüyor.
2016’da başlatılan proje kapsamında geliştirilen KAAN’ın ilk prototiplerinde General Electric üretimi F-110 motorları kullanılmıştı. Türkiye, uzun vadede yerli motor hedefini sürdürürken, geçiş döneminde ABD menşeli motorlara ihtiyaç duyuyor.
Reuters’a konuşan kaynaklara göre Trump yönetiminin ilerletmeye hazırlandığı satış paketi de KAAN programının bu kritik ihtiyacına yönelik.
KONGRE’DE İTİRAZ VAR
Habere göre satış sürecine ABD Kongresi içinde itirazlar da bulunuyor.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin en kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks’in, paketin gayriresmi inceleme sürecinde itirazlarını dile getirdiği ve satışa yeşil ışık yakmadığı belirtildi.
Buna rağmen satışın önümüzdeki günlerde sonuçlandırılmasının beklendiği, ardından ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Kongre’ye resmi bildirimde bulunacağı ifade edildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Reuters’ın konuyla ilgili sorusuna yorum yapmadı.
FİDAN GECİKMEYİ GÜNDEME GETİRMİŞTİ
Satışın ilerletilmesi kararı, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yaklaşık bir yıl önce KAAN motorlarına ilişkin süreçte yaşanan gecikmelerden kamuoyuna açık şekilde şikâyet etmesinin ardından geldi.
Ankara, KAAN projesi için ihtiyaç duyulan motorların tedarik sürecinde ABD kaynaklı gecikmelerin programı etkileyebileceğini uzun süredir gündeme getiriyordu.
Washington’ın şimdi bu süreci ilerletmeye hazırlanması, iki ülke arasındaki savunma sanayii başlıklarında yeni bir yumuşama işareti olarak değerlendiriliyor.
F-35 VE S-400 GÖLGESİNDE YENİ ADIM
Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkileri son yıllarda özellikle S-400 ve F-35 dosyaları nedeniyle gerilmişti.
Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından Türkiye, ABD öncülüğündeki F-35 savaş uçağı programından çıkarılmış ve yaptırımlarla karşı karşıya kalmıştı.
Trump yönetimi döneminde iki ülke arasında daha sıcak bir siyasi iletişim kurulsa da savunma sanayii alanındaki bazı başlıklar Washington’da Kongre itirazları nedeniyle yavaş ilerliyordu.
KAAN için motor satışının ilerletilmesi, bu nedenle Ankara açısından hem savunma sanayii hem de diplomatik düzeyde önemli bir gelişme olarak görülüyor.
NATO ZİRVESİ ÖNCESİ ANKARA’YA JEST
Reuters’ın haberinde, satış kararının Ankara’da yapılacak NATO zirvesi öncesine denk gelmesinin dikkat çekici olduğu vurgulandı.
Türkiye, 7-8 Temmuz’da NATO liderlerini ağırlamaya hazırlanıyor. Zirvenin, ittifak içinde savunma harcamaları, yük paylaşımı, Avrupa güvenliği, İran krizi ve Hürmüz Boğazı gibi başlıklarda yoğun tartışmalara sahne olması bekleniyor.
Washington’ın Türkiye’ye KAAN motorları konusunda adım atması, zirve öncesi Ankara ile ilişkileri güçlendirme hamlesi olarak yorumlandı.
TÜRKİYE’NİN HAVA GÜCÜ PLANLAMASI AÇISINDAN KRİTİK
KAAN projesi, Türkiye’nin uzun vadeli hava gücü planlamasında merkezi bir yerde duruyor.
Türkiye, bir yandan F-16 filosunu modernize etmeye çalışırken, diğer yandan KAAN’ı Türk Hava Kuvvetleri’nin gelecekteki ana savaş uçağı haline getirmeyi hedefliyor.
Bu nedenle motor tedariki, projenin test, geliştirme ve üretim takvimi açısından kritik önem taşıyor.
ABD’nin satış sürecini ilerletmesi halinde, KAAN programında ihtiyaç duyulan motor tedarikinin önündeki en önemli siyasi engellerden biri aşılmış olacak.
ANKARA-WASHİNGTON HATTINDA YENİ SAYFA SİNYALİ
Trump yönetiminin Kongre itirazlarına rağmen motor satışını ilerletme hazırlığı, Türkiye-ABD ilişkilerinde savunma sanayii dosyalarının yeniden hareketlenebileceğine işaret ediyor.
Satışın tamamlanması halinde bu adım, hem KAAN projesi için somut bir ilerleme anlamına gelecek hem de NATO zirvesi öncesinde Ankara-Washington hattında olumlu bir mesaj olarak kayda geçecek.
Ancak sürecin resmi olarak tamamlanması için ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Kongre’ye yapacağı bildirimin ardından nihai aşamaların izlenmesi gerekecek.
