Kuzey Yarımküre’de etkili olan yoğun kar yağışı ve dondurucu soğuklar, birçok ülkede can kayıplarına ve günlük hayatın aksamasına yol açtı. Küresel sıcaklık rekorlarının kırıldığı bir dönemde yaşanan bu sert kış koşulları, “Dünya ısınıyorsa neden bu kadar çok kar yağıyor?” sorusunu yeniden gündeme getirdi.
KAR VE FIRTINA BİRÇOK ÜLKEYİ ETKİLEDİ
Son haftalarda Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’ndan Japonya’ya, ABD’den Türkiye’ye kadar geniş bir coğrafyada yoğun kar yağışı görüldü. Kamçatka’da metrelerce kar birikirken, Japonya’da bir haftada 10 kişi hayatını kaybetti. ABD’de kar fırtınaları uçuş iptallerine ve uzun süreli elektrik kesintilerine yol açtı. Türkiye’de ise Karadeniz ve Doğu Anadolu başta olmak üzere birçok ilde kar kalınlığı metrelerle ölçüldü; dondurucu soğuklar buzlanma kaynaklı yaralanmaları artırdı.
“POLAR VORTEX” ETKİSİ DEVREDE
Uzmanlara göre bu sıra dışı hava olaylarının arkasında polar vortex olarak bilinen atmosferik sistem yer alıyor. Britanya Meteoroloji Servisi’nden kıdemli meteorolog Jim Dale, kutuplar çevresinde hapsolması gereken çok soğuk havanın, atmosferin üst katmanlarında yaşanan ani ısınmalar sonucu aşağı enlemlere sarktığını belirtiyor. Bu soğuk hava, kıta bölgelerine yöneldiğinde Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da sert kış koşulları ortaya çıkıyor.
SOĞUKLAR AZALIYOR AMA ETKİSİ AĞIRLAŞIYOR
BBC Türkçe'de yer alan habere göre bilim insanları, aşırı soğukların hem sıklığının hem de şiddetinin uzun vadede azaldığı konusunda hemfikir. Buna rağmen yaşanan olaylar daha yıkıcı hissediliyor. 2025 yılı, kayıtların tutulmaya başladığı 1850’den bu yana en sıcak yıllar arasında yer aldı. Buna karşın Kuzey Yarımküre’de kar örtüsü, uzun dönem ortalamalarına kıyasla oldukça sınırlı seviyelerde kaldı.
DAHA SICAK HAVA, DAHA FAZLA NEM DEMEK
Uzmanlara göre küresel ısınma, atmosferin daha fazla nem tutmasına yol açıyor. Imperial College’dan Dr. Mariam Zachariah, sıcaklık artışının yalnızca sıcak hava dalgalarını değil, atmosferik dolaşım sistemlerini de etkilediğini söylüyor. Atmosferde biriken ekstra nem, kutuplardan gelen soğuk hava dalgalarıyla karşılaştığında çok yoğun kar yağışları ortaya çıkabiliyor.
DENİZLER ISINIYOR, KAR ŞİDDETLENİYOR
Jim Dale, okyanus ve deniz yüzeylerinin normalden daha sıcak olmasının havadaki nem miktarını artırdığına dikkat çekiyor. Bu nemli hava, Arktik kökenli soğuklarla birleştiğinde Türkiye dahil birçok bölgede alışılmadık derecede yoğun kar yağışları görülebiliyor.
YEREL FARKLAR BELİRLEYİCİ
Newcastle Üniversitesi’nden Dr. Abdullah Kahraman, küresel ısınmanın genel eğiliminin net olduğunu ancak yerel ve bölgesel farklılıkların her zaman yaşanabileceğini vurguluyor. Buna göre bazı bölgelerde kar yağışı artarken, bazı dağlık alanlarda kar miktarı azalabiliyor.
TÜRKİYE’DE KIŞI ŞEKİLLENDİREN FAKTÖRLER
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’de 2025 Aralık ayı sıcaklıkları mevsim normallerinin üzerinde seyretti. Ancak yılın son günlerinde Kuzey Atlantik Salınımı’nın (NAO) negatif faza geçmesiyle Akdeniz üzerinden daha fazla yağış taşındı ve kar için uygun koşullar oluştu. Atmosferik blokajlar da yağışların belirli bölgelerde uzun süre etkili olmasına neden oldu.
LA NİÑA’NIN ETKİSİ SINIRLI
Uzmanlar, Pasifik Okyanusu’ndaki La Niña koşullarının ABD’deki kar fırtınalarına kısmen katkı sağlamış olabileceğini belirtirken, Türkiye üzerindeki etkisinin oldukça sınırlı kaldığını ifade ediyor.
“YENİ NORMAL” DÖNEMİ
Jim Dale’a göre iklim değişikliği, dünyayı alışılmış hava düzenlerinden uzaklaştırarak daha düzensiz ve enerjik bir atmosfere taşıyor. Bu durum hem yaz hem kış aylarında daha ani, daha sert ve daha öngörülemez hava olaylarını beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bu nedenle yalnızca iklim politikalarının değil, güvenlik, sağlık ve uyum stratejilerinin de yeniden düşünülmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
