2026 Eurovision Şarkı Yarışması’nda, EBU’nun (Avrupa Yayın Birliği) aylardır yükselen tepkilere ve boykot çağrılarına rağmen İsrail’in katılımına izin vermesiyle başlayan kriz, canlı yayında açık bir protestoya dönüştü. 12 Mayıs gecesi Viyana’daki Wiener Stadthalle’de gerçekleştirilen ilk yarı finalde, organizasyonun İsrail ısrarına gelen tepkilere karşı ürettiği ‘müzikle birleşelim’ sloganı vicdanları susturamadı. Yarışma, EBU’nun tüm çabalarına rağmen bir kez daha Gazze’deki soykırıma duyulan öfkenin ve müzik yarışmasının siyonizmin propagandasına dönüştüğü gerçeğinin gölgesinde kaldı.
SLOGANLAR CANLI YAYINA YANSIDI
İsrail’i temsil eden Noam Bettan, yarışmanın 10. sırasında sahneye çıktığı an salonda tansiyon doruğa ulaştı. Bettan’ın performansı sırasında izleyicilerin büyük bir bölümü yuhalayarak “Soykırımı durdurun” sloganları attı. EBU’nun tüm ses kısma ve ambiyans efektlerini devreye sokma çabalarına rağmen, protestoların sesi televizyon yayınına açıkça yansıdı. Bazı seyirciler, salondaki sıkı güvenlik önlemlerine rağmen Filistin bayrakları açarak Gazze ile dayanışma mesajı verdi. Güvenlik güçleri, üzerlerinde ‘Özgür Filistin’ yazan göstericilere sert müdahale ederek, salon dışına çıkardı.
EBU’DAN İSRAİL’E ‘ETİK’ UYARISI
Öte yandan, Eurovision Yarı Finali, tepkilere rağmen İsrail’in bir gövde gösterisi yapma çabasına da tanıklık etti. Etik kurallar da İsrail heyeti tarafından ihlal edildi. İsrailli şarkıcı Bettan’ın, takipçilerine “10 kez oy verin” talimatı içeren videolar paylaşması üzerine Eurovision Direktörü Martin Green müdahalede bulundu. Green, “Doğrudan oy çağrısı yapmak yarışma ruhuna ve kurallarına aykırıdır” diyerek İsrail kamu yayıncısı KAN’a resmi bir uyarı mektubu gönderildiğini açıkladı. Bu durum, İsrail’in yarışmayı sadece müzikal bir etkinlik olarak değil, kendi ajandası için bir araç olarak kullandığını bir kez daha gösterdi.
5 ÜLKEDEN TARİHİ BOYKOT VE ALTERNATİF YAYIN
EBU’nun Rusya’ya uyguladığı men kararını 7 Ekim’den beri Gazze’de 70 binden fazla sivili katleden İsrail’e uygulamamasını ‘çifte standart’ olarak niteleyen İspanya, Slovenya, İrlanda, İzlanda ve Hollanda, yarışmadan çekilerek tarihi bir tavır sergiledi. Bu ülkeler yarı final gecesinde ekranlarını Eurovision’a kapatarak dikkat çeken alternatif yayınlara ve etkinliklere imza attı. Bu protesto dalgası kapsamında Belçika, Brüksel’de ‘Filistin için Birlik-Soykırıma Sahne Yok’ başlıklı alternatif bir konserle binlerce kişiyi bir araya getirirken; Slovenya devlet televizyonu RTV SLO ise yarışma saatinde Eurovision yerine Gazze’deki dramı anlatan ‘Filistin’in Sesleri’ adlı belgesel programını yayımlayarak dünyaya anlamlı bir mesaj verdi. Tüm bu kaosa ve yükselen itirazlara rağmen İsrail, aralarında Yunanistan, İsveç ve Finlandiya’nın da bulunduğu 10 ülke ile birlikte finale yükselmeyi başardı. Müzik yarışmasının siyonizmin propagandasına dönüştüğü eleştirilerinin gölgesinde kalan Cumartesi günü yapılacak büyük finalin, müzik şöleninden ziyade İsrail’in lobi gücü ile halkların vicdanı arasında dev bir hesaplaşmaya sahne olması bekleniyor.
KİRLİ LOBİ BÜTÜN DÜNYADA KÖŞEYE SIKIŞTI
Eurovision, Venedik Bienali ve Cannes Film Festivali gibi dünya vitrinleri, İsrail lobisinin milyon dolarlık ‘imaj’ operasyonlarına karşı küresel bir vicdan kalkanına dönüştü. Viyana’da sahneyi inleten ‘soykırımı durdurun’ feryatları ve Venedik’teki pavyon protestolarının ardından, dün başlayan Cannes Film Festivali’nde de “insanlık” konuştu. Cannes Jürisinde yer alan ödüllü senarist Paul Laverty’nin; Susan Sarandon ve Mark Ruffalo gibi dev isimlerin Filistin’e destek verdikleri için kara listeye alınmasını “Hollywood’un utancı” olarak nitelemesi, lobi gücünün sanatın onurunu kıramadığını kanıtladı. Milyon dolarlık reklamlar, büyükelçilik baskıları ve tazminat şantajları, Gazze’de yaşanan vahşeti perdelemeye yetmiyor; kirli lobi, halkların ve sanatçıların dik duruşu karşısında artık her mecrada köşeye sıkışmış durumda.
NYT LOBİ OPERASYONUNU DEŞİFRE ETMİŞTİ
Yarı finalde yaşananların ardından, İsrail’in finale yükselmesinin perde arkasındaki kirli lobi trafiği birkez daha deşifre oldu. New York Times’ın yarı finalden birkaç gün önce ulaştığı belgeler, İsrail hükümetinin Eurovision’u bir ‘etki operasyonuna’ dönüştürmek için 1 milyon dolardan fazla harcadığını ve büyükelçilikler aracılığıyla diplomatik baskı kurduğunu ortaya koymuştu. EBU’nun ihraç çağrılarına karşı ‘prosedür zırhına’ bürünerek İsrail’i koruması, birçok Avrupalı yayıncı tarafından “insan haklarından kaçıp kurallara saklanmak” olarak nitelendiriliyor. Viyana’da sahnede yükselen protestolar ve 5 ülkenin tarihi boykotu, NYT’nin deşifre ettiği bu milyon dolarlık imaj çalışmasına karşı halkların vicdani bir yanıtı olarak kayıtlara geçti.
