Hava sıcaklıklarının düşmesi ve güneşin yüzünü daha az göstermesiyle birlikte, Türkiye genelinde D vitamini eksikliği vakalarında ciddi bir artış gözleniyor. Acıbadem Kayseri Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Hasan Yeşilkaya, kış aylarında güneş ışınlarının dünyaya yatay açıyla ulaşmasının vücuttaki D vitamini sentezini durma noktasına getirdiğini belirtti. Sadece kemik sağlığı için değil, güçlü bir bağışıklık sistemi için de vazgeçilmez olan bu vitaminin eksikliği, bebeklerde kemik eğriliğinden yetişkinlerde kronik ağrılara kadar pek çok sorunu beraberinde getiriyor.
"CAM ARKASINDAN GÜNEŞLENMEK FAYDA SAĞLAMIYOR"
D vitamini sentezinde güneş ışığının doğrudan cilde temas etmesinin belirleyici rol oynadığını ifade eden Dr. Yeşilkaya, toplumda doğru bilinen yanlışlara dikkat çekti:
"Cam balkon ya da araç içinde iken gelen güneş ışığı D vitamini sentezleyemez. Cam, D vitamini sentezleyen UV ışınlarını geçirmez. Ayrıca güneş kremi kullanımı da D vitamini sentezini engeller. Bununla beraber, yazın ‘D vitamini alacağım’ diye saatlerce güneşte kalmak ise cilt kanseri riskini artırabilir. Bir fayda sağlamak isterken, başka bir soruna yol açmamak gerekir. D vitamini sentezi için güneş ışığı dik açıyla gelmeli. Camın arkasında değil, doğrudan güneş ışığı cilde temas etmeli ve ciltte güneş koruyucu krem olmamalıdır. Bu şartlar çoğu zaman sağlanamadığı için özellikle kış aylarında eksiklik kaçınılmaz hale geliyor"
D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ HANGİ HASTALIKLARA YOL AÇIYOR?
D vitamininin vücutta aktif hale gelebilmesi için karaciğer ve böbrekte çeşitli işlemlerden (hidroksilasyon) geçmesi gerektiğini hatırlatan Yeşilkaya, eksikliğin yaş gruplarına göre etkilerini şöyle sıraladı:
Bebeklerde: Ciddi eksiklik durumunda "Raşitizm" adı verilen bacaklarda eğrilik görülür. Anne sütü tek başına yeterli olmadığı için bebeklere mutlaka doktor kontrolünde D vitamini takviyesi verilmelidir.
D vitamini kullanırken dikkat! Uzman isimden hayati uyarı: Zehir etkisi yaratabilir
Yetişkinlerde: Kemik erimesi (osteoporoz), iskelet sisteminin zayıflaması, kas ve eklem ağrıları gibi yaşam kalitesini düşüren sorunlar ortaya çıkar.
Bağışıklık Sistemi: D vitamini eksik olan bireyler kış hastalıklarına ve enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale gelir.
D VİTAMİNİ DEPOLAYAN ÖNEMLİ BESİNLER
Gıdaların tek başına D vitamini ihtiyacını karşılamada yetersiz kalabileceğini belirten Dr. Hasan Yeşilkaya, yine de belirli besinlerin tüketilmesinin destekleyici olacağını vurgulayarak "Balık, karaciğer, kırmızı et ve yumurta sarısında az miktarda D vitamini vardır. Ancak bu gıdaları fazla tüketmek kolesterol yüksekliği ve gut hastalığı gibi başka sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, çoğu zaman ilaç tedavisiyle D vitamini desteği vermek gerekir" dedi.
Dr. Yeşilkaya, bu gıdaların aşırı tüketilmesinin kolesterol yüksekliği ve gut hastalığı gibi riskler taşıyabileceğini, bu nedenle en güvenli yolun kan tahlili yaptırarak hekim kontrolünde ilaç tedavisi almak olduğunu hatırlattı.
D VİTAMİNİ BAKIMINDAN ZENGİN BESİNLER
D vitamini doğada besinlerde sınırlı miktarda bulunur. En temel kaynak güneş ışığı olsa da aşağıdaki gıdalar depolarınızı desteklemeye yardımcı olabilir:
Getty Images
Yağlı Balıklar: Somon, uskumru, ton balığı ve sardalya en zengin kaynaklardır.
Yumurta Sarısı: D vitamini yumurtanın sarısında yoğunlaşmıştır.
Kırmızı Et ve Karaciğer: Özellikle kuzu ve sığır karaciğeri belirli miktarda D vitamini barındırır.
Mantar: Güneş ışığına (UV) maruz kalmış mantarlar bitkisel bir kaynak sunar.
Takviye Edilmiş Gıdalar: Bazı sütler, kahvaltılık gevrekler ve meyve suları sonradan D vitamini eklenerek zenginleştirilir.
Morina Balığı Karaciğer Yağı: Konsantre bir D vitamini kaynağıdır.
D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİNİN YAYGIN BELİRTİLERİ
Eksiklik genellikle sinsice ilerler ve belirtiler başka rahatsızlıklarla karıştırılabilir. Eğer aşağıdaki semptomları sıkça yaşıyorsanız, bir kan tahlili yaptırmanızda fayda vardır:
Sürekli Yorgunluk: Dinlenmenize rağmen geçmeyen kronik halsizlik ve enerji düşüklüğü.
Kemik ve Sırt Ağrısı: Özellikle bel, kalça ve bacaklarda hissedilen sızılar.
Sık Hastalanma: Bağışıklık sisteminin zayıflamasına bağlı olarak enfeksiyonlara (grip, nezle vb.) daha kolay yakalanma.
Kas Ağrıları ve Güçsüzlük: Kaslarda sık sık kramp girmesi veya kas gücünde azalma.
Düşük Ruh Hali ve Depresyon: Özellikle kış aylarında görülen mutsuzluk hissi ve mevsimsel depresyonla ilişkili olabilir.
Yaraların Geç İyileşmesi: Ciltteki kesik veya operasyon yaralarının normalden daha uzun sürede kapanması.
Saç Dökülmesi: Ciddi ve uzun süreli eksikliklerde saç kalitesinde bozulma ve dökülme görülebilir.
Kemik sağlığında çay mucizesi! İleri yaştaki kadınlar için osteoporoz riskine karşı yeni kalkan
