Kış mevsimiyle birlikte güneş ışığından mahrum kalan birçok vatandaş, çareyi D vitamini takviyelerinde arıyor. Ancak gerekenden fazla alınan D vitamini vücutta zehir etkisine sebep oluyor. SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Altay, D vitamini düzeyinin 100 ng/mL değerini aşmasının zehirlenme riskini başlattığını belirterek "Sadece aldığımız gıdalarla beslenme sonucu D vitamini kazancımız bize yetmez. Eğer yeterince güneşe çıkamıyorsak D vitamini ihtiyacımızı tamamlamak üzere takviye alabiliriz. Ancak unutmayalım ki bu takviyeler ilaç dozunda olmayacaktır. Biz sadece D vitamini eksikliği veya yetmezliğinde kişinin durumuna uygun dozlarda D vitamini tedavisi veriyoruz. Fazla ve kontrolsüz aldığınız D vitamini vücutta birikip atılamayacağından zehir etkisi yapabilir. Tedavi ve takviye kavramlarını da karıştırmayalım. D vitamini zehirlenmesi yaşlılarda, küçük çocuklarda ve kadınlarda görülüyor" dedi.
"100 NG/ML SINIRINA DİKKAT!"
Sağlıklı bir yetişkin için ideal D vitamini seviyesinin 30-50 ng/mL aralığında olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Altay, D vitamini değerlerini "Eğer ölçülen D vitamini düzeyi 12-20 ng/mL aralığındaysa D vitamini yetersizliği, 12 ng/mL'nin altındaysa D vitamini eksikliği olarak değerlendiririz. Yeterince kalsiyum alan bir yetişkinseniz D vitamini düzeyi 100 ng/mL'yi geçtiğinde D vitamini zehirlenmesi için risk altındasınızdır. Fazla miktarda kontrolsüz alınan D vitamini vücutta birikip atılamayacağı için zehir etkisi yapabilir." şeklinde açıkladı.
Günde 4 bin ünitenin üzerindeki dozların kandaki kalsiyumu aşırı yükselttiğini söyleyen Altay, "Buna bağlı olarak bulantı, kusma, sık idrara çıkma isteği, sıvı kaybına bağlı şikayetler, halsizlik, bitkinlik ve kas güçsüzlüğü görülür. Eğer zehirlenme düzeyi daha ciddi boyutlara ulaşmışsa böbrek taşları, ani böbrek hasarı, kalpte ritim düzensizlikleri, çarpıntı hatta depresyon, bilinç bulanıklığı, koma gibi nörolojik ve psikiyatrik belirti ve bulgular ortaya çıkar. Hayatı tehdit edici boyutlara varan vakalar olduğunu biliyoruz." dedi.
Kardiyolog Muhammed Keskin’den beyaz ekmek uyarısı: "Tost yapınca risk daha da artıyor!"
TAKVİYE Mİ, TEDAVİ Mİ?
Halk arasında takviye ve tedavi kavramlarının karıştırıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Altay, doğal yollarla zehirlenmenin neredeyse imkansız olduğunu söyleyerek "Sadece aldığımız gıdalarla beslenme sonucu D vitamini kazancımız bize yetmez. Eğer yeterince güneşe çıkamıyorsak D vitamini ihtiyacımızı tamamlamak üzere takviye alabiliriz. Ancak unutmayalım ki bu takviyeler ilaç dozunda olmayacaktır. Biz sadece D vitamini eksikliği veya yetmezliğinde kişinin durumuna uygun dozlarda D vitamini tedavisi veriyoruz. Fazla ve kontrolsüz aldığınız D vitamini vücutta birikip atılamayacağından zehir etkisi yapabilir. Tedavi ve takviye kavramlarını da karıştırmayalım." dedi.
Zehirlenmenin asıl kaynağının bilinçsizce kullanılan yüksek dozlu ilaçlar olduğunu belirten Altay, doğal kaynakları şu şekilde sıraladı:
Yağlı Balıklar: Ton balığı, uskumru ve somon.
Geleneksel Besinler: Tereyağı, yumurta sarısı ve karaciğer.
Bitkisel Kaynak: Güneşte kurutulmuş mantarlar.
GÜNEŞTEN FAYDALANMANIN ALTIN SAATLERİ
Türkiye'de D vitamini sentezi için en uygun dönemin Mart ve Ekim ayları arası olduğunu hatırlatan Altay, bu dönemlerde haftada en az 3-4 gün, saat 10.00-16.00 arasında güneşe çıkılması önerisinde bulundu.
Prof. Dr. Altay; açık tenlilerde 10-15 dakikalık sürenin yeterli olabildiğini belirtirken, koyu tenlilerde ise bu sürenin 35 dakikaya kadar uzayabildiğini belirtti. Ayrıca gerekli D vitamini sentezi için el, kol, yüz veya bacakların doğrudan güneş ışığıyla temas etmesi gerektiğini söyledi. Güneş kremleri uyarısında bulunan Altay, "15 faktör ve üzerindeki güneş kremlerinin UV-B ışınlarının cildinize ulaşmasına engel olacağını unutmayın. Önerdiğimiz sürelerden çok daha fazla güneş ışınlarına maruz kalmanın cilt kanserine sebep olabileceğini de hatırlatmak isterim." ifadelerini kullandı.
