Yağışların etkisiyle doğada hızla çoğalan yabani mantarlar, her dönem ciddi zehirlenme vakalarına davetiye çıkarıyor. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, doğadan bilinçsizce toplanan mantarların karaciğer yetmezliğine ve ölüme varan sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Vatandaşların "ben bu mantarı tanıyorum" yanılgısıyla hareket ettiğini ifade eden Prof. Dr. Aydın, zehirli türlerin şekil, koku veya renk ile anlaşılamayacağını belirterek kültür mantarı dışındaki ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini söyledi.
"MANTAR YEMEZSENİZ ÖLMEZSİNİZ AMA ZEHİRLİSİ HAYATTAN EDER"
Zehirli ve zararsız mantarların birbirine ikiz kadar benzeyebildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Ahmet Aydın, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Vatandaşlarımız televizyonda ya da fotoğrafta gördüğü bir türe benzeterek doğadan mantar topluyor. Bildiğinizi zannetseniz dahi ayırt etmek imkansızdır. Daha önce topladığınız bir alanda sonraki yıllarda tamamen farklı ve zehirli bir tür yetişebilir. Ben hep şunu söylerim: Mantar yemezseniz ölmezsiniz. Ancak zehirli bir mantar yerseniz maalesef hayatınızı kaybedebilirsiniz. Bu riski kesinlikle almayın."
HALK ARASINDAKİ BÜYÜK YANILGI: "PİŞİRİNCE ZEHRİ GEÇMEZ"
Mantar zehrinin ısıyla yok olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Aydın, "Halk arasında 'iyice pişirdim, kaynattım, zehri geçti' gibi yanlış inanışlar var. Zehirli mantarın toksini pişirmekle veya konserve haline getirmekle asla yok olmaz, vücuda girdiğinde hücreleri tahrip etmeye devam eder" dedi.
BELİRTİLER 14 GÜN SONRA BİLE ÇIKABİLİYOR: "KÖYGÖÇÜREN" KARACİĞERİ BİTİRİYOR
Zehirlenme belirtilerinin mantarın türüne göre farklılık gösterdiğini aktaran Aydın, en sinsi tablonun geç belirti veren türlerde yaşandığını kaydetti:
Erken belirtiler: Tüketimden 30-45 dakika sonra ortaya çıkan bulantı, kusma ve ishal hastaneye erken başvurulmasını sağlayabiliyor.
Gecikmeli tehlike: En ölümcül türler ilk 16-18 saat hiçbir belirti vermeyebiliyor. Ardından başlayan şiddetli sindirim sorunları karaciğer yetmezliğine yol açıyor.
Köygöçüren tehdidi: Türkiye'de sık rastlanan Amanita phalloides (köygöçüren mantarı), karaciğer dokusunu tamamen yok ederek hastayı acil karaciğer nakline muhtaç bırakabiliyor.
14 günlük sinsi süreç: Bazı mantar gruplarında ise zehirlenme belirtileri tüketimden tam iki hafta sonra ortaya çıkabiliyor.
ÇOCUKLAR İÇİN ÇOK DAHA YIKICI
Aynı mantarı yiyen aile bireylerinde çocukların çok daha ağır etkilendiğini belirten Prof. Dr. Aydın, düşük vücut ağırlığı sebebiyle toksinlerin çocuk organlarına çok daha hızlı ve kalıcı hasar verdiğini, anne-babalar atlatsa dahi çocukların hayatını kaybedebildiğini hatırlattı.
