Yeni bir jeolojik araştırma, Afrika kıtasındaki tektonik ayrılmanın sanılandan daha ileri bir aşamaya ulaştığını ortaya koydu. ABD’deki Columbia Üniversitesi’nden yer bilimciler, yer kabuğunun kritik bir eşiği aşarak yeni bir okyanusun oluşum sürecine girdiğini belirledi.
Araştırmacılar, Kenya ve Etiyopya boyunca yüzlerce kilometre uzanan Turkana Yarığı’ndaki sismik verileri inceleyerek kıta kabuğunun kalınlığını analiz etti. Fay hatlarının kenarlarında normalde 35 kilometreyi aşan kabuk kalınlığının, çöküntünün merkezinde 13 kilometreye kadar gerilediği tespit edildi.
KITA KABUĞU İNCELDİKÇE AYRILMA HIZLANIYOR
Columbia Üniversitesi’nden jeobilimci Christian Rowan, jeolojide kabuk kalınlığının 15 kilometrenin altına düşmesinin geri dönülemez bir ayrılma evresine işaret ettiğini belirtti. Rowan, kıta kabuğu inceldikçe direncin azaldığını ve yarılmanın hızlandığını vurguladı.
Sürecin tamamlanmasıyla ana kıtayı oluşturan Nubya levhası ile doğu kıyısı ve Madagaskar’ı kapsayan Somali levhasının tamamen birbirinden ayrılacağı bildirildi. Oluşan büyük fay çöküntüsüne magmanın yerleşerek yeni bir deniz tabanı meydana getireceği, ardından Hint Okyanusu sularının yarığa dolmasıyla kıtalar arasında yeni bir okyanusun oluşacağı kaydedildi.
İNSAN EVRİMİ VE FOSİL ZENGİNLİĞİNE DAİR YENİ VERİLER
Araştırmada, bölgenin erken insanlık tarihindeki önemine ilişkin bulgular da yer aldı. Uzmanlar, Turkana Yarığı’ndaki hızlı kabuk incelmesinin yaklaşık 4 milyon yıl önce başladığını belirledi.
Yoğun tortul birikiminin, ilk insan fosillerinin milyonlarca yıl boyunca bozulmadan korunmasına elverişli jeolojik koşullar oluşturduğu belirtildi. Bölgenin sanılanın aksine tek başına evrimin merkezi olmayabileceği, ancak jeolojik yapısı sayesinde fosilleri en iyi koruyan doğal arşivlerden birine dönüştüğü aktarıldı.
