Mars keşiflerinde bir dönüm noktası olarak değerlendirilen yeni bir bilimsel analiz, Gale kraterindeki Yellowknife Bay bölgesinden gelen verilerin, antik Mars yaşamı lehine şimdiye kadarki en somut göstergelerden birini sunduğunu ortaya koydu. Curiosity keşif aracının 3,7 milyar yıllık Cumberland çamurtaşında tespit ettiği organik moleküllerin, bilinen hiçbir abiyotik (cansız) süreçle açıklanamayacak kadar yüksek bir yoğunluğa sahip olduğu belirlendi.
2 BİN KAT DAHA FAZLA ORGANİK MADDE POTANSİYELİ
Mart 2025'te söz konusu kayaçlarda, biyolojik süreçlerin temel ürünleri arasında yer alan uzun zincirli alkanlar tespit edilmişti. NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Dr. Alexander Pavlov liderliğindeki araştırma ekibi, bu moleküllerin milyarlarca yıl yer altında korunduktan sonra yaklaşık 78 milyon yıl önce yüzeye çıktığını saptadı.
Bilim insanları, kozmik radyasyonun yüzeydeki yıkıcı etkisini simüle ederek yaptıkları hesaplamalarda çarpıcı bir sonuca ulaştı: Tespit edilen alkanların, radyasyon maruziyeti öncesindeki yoğunluğu günümüz ölçümlerinden en az 2 bin kat daha fazlaydı. Bu veriler ışığında, bir dönem Mars yüzeyinde milyonda 120 ila 7 bin 700 parça (ppm) arasında organik madde bulunduğu tahmin ediliyor.
DIŞ KAYNAKLAR VE KİMYASAL SÜREÇLER YETERSİZ KALIYOR
Araştırmacılar, ulaşılan bu yüksek yoğunluğun kaynağını belirlemek için çeşitli cansız senaryoları mercek altına aldı. Analizler sonucunda; karbon zengini meteoritlerin, uzay tozlarının veya antik Mars atmosferindeki standart kimyasal çökelmelerin bu denli büyük bir organik birikim oluşturmakta yetersiz kaldığı vurgulandı.
Çalışmada ayrıca, yer altındaki hidrotermal bacaların bu molekülleri üretme ihtimali de teknik olarak değerlendirildi. Ancak 120 ppm ve üzerindeki bir yoğunluğun, bölgedeki mevcut karbonat oranlarıyla kimyasal olarak uyumsuz olduğu saptandı. Bu durum, organik maddenin kaynağı olarak biyolojik süreçleri en güçlü ihtimal haline getiriyor.
ANTİK YAŞAM LEHİNE EN GÜÇLÜ İKİNCİ KANIT
Dünya üzerinde bu yoğunlukta görülen alkanların tamamıyla canlı organizmalar tarafından üretildiği biliniyor. Bilim dünyası Mars için de benzer bir biyolojik üretimin söz konusu olabileceğini belirtmekle birlikte, henüz tanımlanmamış sıra dışı kimyasal süreçlerin var olma ihtimalini de bütünüyle dışlamıyor.
Yellowknife Bay bulguları, Perseverance aracının Cheyava Falls bölgesinde elde ettiği verilerin ardından, antik Mars yaşamı lehine sunulan en güçlü ikinci kanıt olarak bilim tarihindeki yerini aldı.
