Back To Top
Muhafazakâr bir timsal: Şevket Eygi

Muhafazakâr bir timsal: Şevket Eygi

 - Son Güncelleme: 15.07.2019 Pazartesi 09:31
- A +

Muhafazakâr kelimesi belki de bugünkü iktidar sayesinde yaşıyor. “Timsal”i bilen azdır. Sembol, simge veya model diyebilirdim. Biraz da Şevket Bey’in ruhunu taziz için “timsal”i tercih ettim.

86 yaşında vefat etti, Allah rahmet etsin. Tabutunu devlet büyükleri taşıdı, hakkında övücü yazılar yazıldı. “İstanbul beyefendisi, beyefendi, çelebi” gibi tanımlamalar çokça kullanıldı. Bu arada karşı cenahtan “gerici” yaftası çok güçlü olmasa da piyasaya sürüldü.

İnsan kaderine yürür…Şevket Bey, kısa olmayan ömür yolculuğunda bir hayli merhalelerden geçti. Elli yaşında vefat etse idi, hakkında neler yazılırdı acaba? Faal gazetecilik yapan biri mutlaka düşman kazanır, elbette dost da. Şevket Eygi tarzı gazetecilikde düşman kazanmak daha güçlü ihtimaldir. Eygi’nin faal gazetecilik döneminde, yani gazete yayınladığı yıllarda şedit bir antikomünist mücadele içinde olduğunu görürüz. Bunun diğer taraftan görünümü sıkı “İslâmcılık”dır. Şevket Bey antikomünist mücadelesini dinî bir muhteva ile yürüttü. Dindar kitleleri harekete geçirmek için keskin ifadeler kullandı. Toplu sabah namazları icad etti. Bugün gazetesi dindar çevrelerde çok revaçdaydı. Bizse, belki de o sıralar basın yayın tahsili gördüğümüz için bu kışkırtıcı gazeteden hazzetmezdik.

Sağ sol çatışmasının zirvede olduğu bir dönemde Amerikan karşıtlığı üzerinden yürütülen bir sol mücadeleye karşı Amerika’nın yanında durur etkisi uyandıran bu gazeteyi destekleyenlere şaşardık. Amerika, NATO sağın (isterseniz muhafazakârların diyelim) vaz geçilmezi idi. Rus veya Sovyet tehdidi böyle bir sonuç veriyordu. Tarihe “Kanlı Pazar” olarak geçen meş’um vak’a, komünistlere karşı silahlı bir sokak müdahalesi olarak planlanmıştı, fakat sembolik görüntüsü yakıcı idi: ABD 6.Filosu’nu korumak için “komünist” göstericilere saldıran ve ölüme yol açan antikomünistler…

Komünizmle mücadele konusunda bir fikir öncüsü olan Nureddin Topçu buna rağmen ABD 6. Filosuna karşı eylem yapan gençlere “antikomünist”lerin saldırısını hoş karşılamadı. Konu ile ilgili yazısının başlığı “Kin ile din birleşemez” idi. Bu kanlı eylemde Bugün gazetesinin rolü göz ardı edilemeyecek önemdeydi. Şevket Bey, Kanlı pazardan birkaç gün önce yurtdışına çıkmıştı. Uzun süre dönmedi. Döndüğünde yine antikomünist mücadeleye devam ediyordu, ama bir taraftan da MSP ve Necmeddin Erbakan düşmanlığı yapıyordu. 1980’lerin sonunda belki de bu vasfından ötürü Zaman gazetesinin Ankara’dan İstanbul’a taşınarak cemaate mal edilmesinde esas rol ona verilmişti.

Kısacası, Şevket Bey 1980’erde irtihal etse idi, Millî Gazete camiasından cemaati olur muydu? Bu şüpheli durumu aydınlatmaya çaba harcamaktansa, Eygi’nin Necmeddin Hoca ile barışıp Millî Gazete’de yazmaya başlamasını şahitlerinden dinlemek isterdim. Necmeddin Erbakan’ın engin müsamahası ihmal edilmemelidir elbette. Yine de aydınlatılacak hususlar vardır diye düşünüyorum.

1990’larda artık antikomünizmin zemini kalmamıştı. Şevket Bey bilge bir Müslüman münevver olarak dinî nasihatler yapıyor, taşralılıktan şehirliliğe yürüyen dindar kitlelere şehirlilik dersleri veriyor, âdab erkân öğretiyor, hayata dair estetik ölçüleri hatırlatıyordu.

Dindar camiada Galatasaraylı ve de Mülkiyeli nadir bulunur! Şevket Bey bu iki nedreti nefsinde birleştiren bir muhafazakâr timsali olarak1990’lardan itibaren etkili oldu. Bu muhafazakârlık bir Osmanlı muhafazakârlığı idi. Gazete köşesinin başlığındaki güzel Osmanlı hattı hatırdan çıkarılmamalıdır. Neden cumhuriyet muhafazakârlığı değil? Cumhuriyet’in muhafaza edilecek değerleri var idi ise, bunu temsil edenler CHP tarafından olmalıydı. Onların laiklikten ve bu hayat tarzının esası olarak görülen alkolizm ve çıplaklık muhafazakârlığından öte gidecekleri yer yoktu.

Şevket Bey, son resmi ile herkesin ilgisini çekti, saygısını kazandı. Müthiş bir kitap meraklısı idi. İstanbul’da bulunduğumuz zamanlar Beyazsaray’da Enderun kitabevinde ehli kitabın sohbeti koyulaşmışken akşama doğru Şevket Bey iki sünnetçi çantasıyla içeri girerdi. O kabarık çantalarda o günün hasılatı nadir kitaplar vardı. Enderun müdavimleri ağızlarının suyu akarak bu kitapların teşhirini şevkle seyrederdi.

Şevket Eygi kılığı, kıyafeti, ince zevkleri ile bir süre 1990’ların başında bazı Refahlı belediye başkanlarının gözdesi oldu. Bazı sosyal mekânların tanzimi, burada sunulacaklar ve sunum tarzı hakkında onun görüşlerinin etkili olduğunu hatırlayan var mıdır şimdi?

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 16 Temmuz 2019 00:49
Bazı yorumcu arkadaşlar hep şu hataya düşüyorlar.Yaşanması gereken İslam'ı yaşamayan müslüman toplumların mevcut yaşam tarzlarını İslam zannedip, batı toplumlarının yaşam tarzlarını da laiklik zannedip kıyasa başlıyorlar.Bilmezler ki durum gerçekte şudur; İşleri var dinimiz gibi,dinleri var işimiz gibi...Ne zaman ki işimiz dinimiz gibi,dinimiz işimiz gibi,işte o zaman dünyanın en gıpta edilen milleti ve ümmetiyiz.Fert fert her birimiz bunu gerçekleştirme yolunda çaba sarf etmeliyiz.Ona buna çamur atmayı terketmeliyiz.
Candaroglu 15 Temmuz 2019 19:58
Yazarimiz daha cok eski CHP zihniyetinin anladigi, yorumladigi ve ülkemizde uygulamya soktugu laiklik anlayisini "alkolizm ve çıplaklık" olarak ifade etmistir. Bazi arkadaslar itiraz etmisler ama o zihnetin laiklikten aanladigi sey hakikaten buydu. Biz bunlari yasadik. CHP zihniyeti laikligi adeta "dinsizlik" olarak yorumlamistir. Sayin Kemal Kilicdaroglu bu anlayisi epeyi hizaya soktuysa da (o yüzden yukarda "eski" yazdim) bunun halen daha parti icinde epeyi kuvvetli bir anlayis olarak devam ettigine inaniyorum.
Muhtefi. . 15 Temmuz 2019 18:44
Muhafazakar kelimesini sevmiyorum :))..bi seye yaramaz. Rahmetliye sormayacaklar Muhafazakar miydin vb.Ne yaptın kimin adına ve kime tabi idin. Hepsi bu. Rahmetli kendi şahsına münhasır bir zat idi.geldi geçti gitti. Hepsi bu. !.Menzili Mübarek Olsun. .Biz kendi geleceğimızı bakalim bugun ona yarın bize. Yaradan hepimize Yüzümüzün kizarmayacagi Samimiyetle Hak namına Yaşamayı Nasib etsin. Insaalh.
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 15:18
O değil de alkolizm ve çıplaklık muhafazakârlığı nedir ya? :)) Sayın yazar iddialarını takip edip Osmanlıca bir terkip kursaymış bari. Belki de bu nefreti ve çekememezliği olmasa yapabilirdi ama nerede!
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 13:57
Neyseki yorumlara bakınca bu bağnaz zihniyetin pek de muteber olmadığını görmek güzel.
HACI MURAT 15 Temmuz 2019 12:42
Eygi'nin,Batılılaşma İhaneti'nde işlediği bazı konulara yaklaşım açısından Mehmet Doğan'la benzer yönleri var sanırım.Örneğin harf devrimine,genel olarak dil konusuna,devriminin liderinin aşırı yüceltilmesine bakış konularında...
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 15:06
0
Benzer değil aynı. Merhum, İslam yazısının bir gün mutlaka geri döneceğini hayal ediyordu. Devrim liderinin de aşırı yüceltilmesine filan değil tamamen kendisine karşıydı. "Sabatayistler M. Kemal'i neden çok severler? Buna cevap vermem mümkün değil, bir gün hakikat ortaya çıkacak" türünden yazılar yazardı.
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 12:38
Laiklik ve onun hayat tarzı olarak çıplaklık ve alkolizm öyle mi?! Milyonlarca insanımız alkolik ve çıplak ha...Böyle bir tabloya yazarın tarzındaki Müslümanlık ne güzel yakışıyor...
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 12:06
Sizin anladığınız manada laiklik nedir? Laikliğin kendisine mi uygulanmasındaki aksaklıklara mı karşısınız? Laikliğin yerine alternatif öneriniz nedir? Laikliği savunanlar hep alkol alıp yarı çıplak mı gezerler? İnançlı bir Müslüman laik devlet isteyemez mi? Net cevaplar verirseniz neyi tartıştığımızı anlarız.
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 12:43
5
Laiklik, ruhban sınıfının elindeki dünyevi gücün (geniş tarım toprakları, mal, mülk, servet, papanın kral üzerindeki otoritesi, vs...) burjuvazinin de azımsanmayacak desteğiyle halkın (eski yunan "lai" der) eline geçmesidir. (Din ve devlet işlerinin ayrılması falan değildir) Senin laiklik tanımın ne?? Batı tarihini doğru düzgün anlamadan oradaki kavramları papağan gibi tekrarlayarak nereye varacaksınız? Artık biraz medeni olun 90 senedir aynı martavalları tekrarlayıp duruyorsunuz.
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 12:39
5
Laiklik, ruhban sınıfının elindeki dünyevi gücün (geniş tarım toprakları, mal, mülk, servet, papanın kral üzerindeki otoritesi, vs...) burjuvazinin de azımsanmayacak desteğiyle halkın (eski yunan "lai" der) eline geçmesidir. (Din ve devlet işlerinin ayrılması falan değildir) Senin laiklik tanımın ne?? Batı tarihini doğru düzgün anlamadan oradaki kavramları papağan gibi tekrarlayarak nereye varacaksınız? Artık biraz medeni olun 90 senedir aynı martavalları tekrarlayıp duruyorsunuz.
Muhtefi. . 15 Temmuz 2019 18:52
1
12:06 Valla Haklısın. Laiklik doğru anlaşılırsa laikçi yobazların elinde Dogmatizme donusturulmezse güzel. Bu Dinbaz Yobazlardan kurtuluruz. Allah Muhafaza Etsin ŞERLERİNDEN. .!..Din Adına. !..Kabus yasatirlar. Coook varlar. Arife Tarife Gerek yoktur..anlayan anlar. !.
E.K 15 Temmuz 2019 11:54
Sn yazar 2 iki nokta: 1. "Muhafazakarlik" vardi. Akp'den sonrada var olacak..Yeni degil. .....2. Cumhurityetin degerlerini "alkolizm ve ciplaklik" a indirgemek haksizlik degil mi?
Demircan 15 Temmuz 2019 11:53
Yıllar önce Merhum ile cağaloğlundaki sahibi olduğu bedır kitabevinde kısa sohbetlerimiz olmuştu. Bir tanesinde cebinizde evinizi geçindirecek para var ve semt pazarında alışveriş yapabiliyorsanız aldığınız sebze ve meyveleri taşıma gücünüz olsa bile pazardaki hamallara taşıtın ki onlarda günlük nafakalarını kazansınlar demişti. Para mal mülkte gözü yoktu.yayınevi kazancı öğrencilere burs sadaka zekat olarak verilirdi.ben buna şahidim. Müslümanların taklidi imandan tahkiki iman seviyesine çıkmasını görgü ilim teknik de üst seviyeye çıkmasını isterdi. Allah Rahmeti merhameti ile muamele ets
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 11:31
Elmayı CHP yedirmis, şarap akan ırmaklari CHP taahhüt etmistir. Bak koçero 6. filoyu protesto edenleri saldiranlar gele gele 15 Temmuza gelmistir. Kökeni ABD tam bağımsızlıkci degilsen istedigin kadar salla.Yemezler.
Karar Okuru 15 Temmuz 2019 09:51
Laiklik çıplaklık ve alkol !! Takıntılı bir davranış bu. Laikliğin tarihi gelişimi filan burada anlatamayız ama oradan bakınca öyle görünüyorsa algı ve anlayışı gözden geçirmek gerek. Niye ise bu alkol ve çıplaklık medeniyeti önünde ağlaşıp duruyoruz. Bağnaz hristiyan G. Amerika ve orta doğu islam toplumları darbeler, yolsuzluklar, fakirlik ve terör allah islah etsin
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 09:34
Sayın yazar birazcık insafa gel, laik olan ülkelerle laik olmayan ülkeleri karşılaştır. Hangilerinde adalet, hukuk, liyakat -bunu bir kez daha yazayım - liyakat, gelişmişlik var. Nefret söylemine son vermelisin. 17 yıllık Akp laikliğine bak bana bir tane kendilerinden olmayan yönetici söyle. Mezhepçiliğin bölgede nelere mâl olduğunu gör, laikliğin önemini anla.
muraD 15 Temmuz 2019 13:11
4
Yazar İngiltere laikliğinden değil, CHP laikliğinden bahsediyor...
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 09:13
Ara sıra yazılarını okuyordum Cenab ı Allah rahmet eylesin mekanı cennet olsun inşallah bir yazısında Trakya tarafına gittiğinde salaş bir lokantada yemek yadiğinden bahsediyor böyle güzel küçük mekanları tavsiye ediyordu yerli ve mili idi harama helal diyen zihniyetere savaş açmıştı duruşu dosdoğru idi tekrar Allah rahmet eylesin
Krr okr 15 Temmuz 2019 08:49
Bir insanın güzel hasletlerini dile getirmek güzeldir, iltifattır. Eyvallah. Ama bunu yaparken kel alaka maydanoz CHP'ye hakaret eder gibi lüzumsuz saldırmak niye. Araya böyle gereksiz laflar sokuşturmak hem okuyucuyu rahatsız ediyor hem de hem yazının özünü kaçırıyor. Anlaşılan sizler yemek tarifi bile yazsanız Atatürke ve mirası olan partiye menfi tavrınızdan ne eder bulur lafı kondurursunuz. E o zaman mutedil insanlar sizi niye okusun ve saygı göstersin sayın muhafazakar yazar? Sn. Eygi'ye Allah'tan rahmet diliyorum.
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 08:07
Çiplaklik guzeldir Elmayi yemeseydi ayip degildi.
V. Döğüş 15 Temmuz 2019 07:31
Sayın Doğan, İçkinin ve kadın'ın metalaştırılmasının laiklikten çok daha eski olduğunu bunları ( Osmanlıda da olduğuna göre) CHP ya da laikliğin yaratmadığını biliyorsunuzdur. Ama rahmetli Eyginin de herhalde olmasını istediği mesela başta İstanbul olmak üzere tarihi değerlerin, doğanın korunması, daha nitelikli ( münevver mi demeli) insan yetiştiren bir eğitim sistemi daha çok laik kesimde isteniyor!
N.Öztürk 15 Temmuz 2019 00:20
Sayın Yazar, rahmetli Eygi'yi övmek için birilerini ( CHP'yi ) tutarsız biçimde yermek zorunda mısınız ? Sizin süper mantığınıza göre, mini eteği de CHP getirdi, öyle mi ?
KARAR OKURU 15 Temmuz 2019 22:30
1
00.20, Evet CHP getirdi. Hem de dipçik zoru ile...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN