Back To Top
Ekmek bulamayan pirinç yedi

Ekmek bulamayan pirinç yedi

 - Son Güncelleme: 08.10.2019 Salı 09:29
- A +

İki yıl önce (2017) yüzde 7,5 büyüme oranımız vardı. Daha refah içinde yaşıyor, daha lüks tüketim yapabiliyorduk.

Şimdi öyle değil... Artık gelir seviyemiz düştüğü için mesela paramızın daha büyük kısmı gıdaya gidiyor gibi gözüküyor.

TÜİK hesaplarına göre 2020 liralık net asgari ücreti sabit kabul ettiğimizde 2017 yılında paramızın yüzde 21,77’si olan 439,75 lirayı gıdaya harcıyorduk. Bu tutar 2019 yılında yüzde 23,29 oranı ile 470,46 liraya yükseldi. Kısaca gıdaya harcanan paramız (gelir düşüşünden dolayı diğer lüks harcama azalınca) bugünkü asgari ücretin 30,70 lirası, ya da yüzde 6,98’i oranında artış gösterdi.

Gıda harcamasının oranı yükseldi ama gıdanın içinde oranı en yüksek olan ve zaruri tüketimi de en üstte olan ekmek harcamasının oranı ne hikmetse düşüş göstermiş. İki yıl önce (Eylül 2017-Eylül 2019) aynı asgari ücretin (2020 TL) 44,87 lirasını ekmek için harcayan ülke insanımız, bugün ekmek harcamasına ayırdığı para 42,71 liraya düşmüş.

Harcamada gıda oranı 21,77’den 23,29’a çıkıyor ama ekmek oranı 2,2212’den 2,1142’ye geriliyor. Bunun yerine ise mesela pirinç 0,2676’dan 0,3366’ya çıkıyor.

Bu sayede ne mi oluyor?

Fiyatı yüzde 36,1 artan ekmek enflasyonu daha az etkilerken, fiyatı yüzde 33,1 artan pirinç daha belirleyici oluyor.

Yine aynı şekilde tüketim ağırlığı yüksek olan dana eti, kuzu eti ve tavuk etinin ağırlığı 3,8446’dan 3,7084’e geriliyor ve yüzde 17,2’lik et fiyat artışı enflasyonu daha az artırmış oluyor.

Mesela sigara zamları.

Eylül 2017-Eylül 2019 arasında yüzde 44,0 fiyat artışı olmuş. Ama sigaranın enflasyondaki ağırlığı da yüzde 5,4827’den 3,8712’ye gerilemiş. Böylece yüksek sigara zamları enflasyonu daha az artırmış oluyor.

Ama bir nokta daha var ki, burası çok önemli: Mesela elektrik ve doğalgaz zamları yapılırken, bu iki ürünün ağırlığı da 4,14’den 4,80’e çıkmış oluyor.

***

Peki, asıl mesele nedir?

Hatırlarsanız 17/09/2019 tarihinde “Bu hesaplama ile Türkiye uçar” başlıklı bir yazı kaleme almıştım. O yazıda TÜİK’in Haziran 2019 işsizlik verilerini değerlendirirken şu notları düşmüştüm:

“TÜİK kimi işsiz kabul ediyor: Referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden iş aramak için  son dört hafta  içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kurumsal olmayan çalışma çağındaki tüm kişiler işsiz nüfusa dahildirler.

İş-Kur ise kendisine iş arama başvurusu yapanları işsiz listesine alıyor. İş-Kur Haziran 2019’da iş bulmak için kayıt yaptıran işsiz sayısını 4 milyon 418 bin kişi olarak açıkladı. TÜİK ise yine Haziran 2019’da işsiz sayısını 4 milyon 254 bin kişi olarak bildirdi.”

Oysa benzer bir yazıyı da 22/08/2019 tarihinde yazmış ve orada da İŞ-KUR verisi neden önemli? Çünkü TÜİK’in açıkladığı resmi işsiz sayısı İŞ-KUR’a kayıt yaptıran işsiz sayısı sınırına ulaştı.”

Ve haziranda başımıza gelecek olayı aslında mayıs ayı verisi ile zaten söylemişim.

TÜİK bir açıklama yollamış. Diyor ki, “Üretilen istatistiklerde uluslararası karşılaştırılabilirliğin sağlanabilmesi için uluslararası standartlara uyulması zorunludur. Bu çerçevede Hanehalkı İşgücü Araştırmasında (işsizlik verileri) Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) tarafından belirlenen istihdam ve işsizlik tanımları esas alınmaktadır. İŞ-KUR kayıtları, son 12 ay içerisinde  İŞKUR’da kaydı olan kişileri kapsarken, TÜİK işsizlik verileri son dört hafta içinde iş arayan cari dönemdeki işsizlerin sayısını göstermektedir. İŞKUR’a kayıt yaptırmış olup çeşitli nedenlerle iş aramaktan vazgeçmiş veya kayıt dışı bir işte çalışan kişiler İŞKUR kayıtlarında yer alırken, TÜİK’in işsizlik hesaplarına dahil edilmemektedir. Bu nedenle iki kurumun yayımladığı rakamlar arasında farklılıklar bulunmaktadır.”

TÜİK gönderdiği bilgi notunda son dönemdeki farkın kapanışını da şu şekilde görüyor: “Son dönemlerde, İŞ-KUR’un kayıtlı işsiz rakamlarının TÜİK’in işsizlik rakamlarından yüksek olmasındaki en önemli faktör, İŞKUR tarafından yürütülen programların yaygınlaştırılması, bu programlara katılımda İŞKUR’a kayıtlılık şartının aranması ve kamu kurumu işe alımlarının İŞKUR üzerinden yapılması şeklinde ifade edilebilir.”

Kısaca anladığım şu: TÜİK açıklamasında yer alan bilgilere göre İŞ-KUR’a kayıtlı işsiz sayısı son dönemde normal dışı artıyor. Ne hikmet ise yani tam da seçim döneminde...

Ve bu İŞKUR üzerinden işe alımlar artınca tabii kaçı noter usulü, kaçı nerelerde hazırlandığını bilemediğimiz liste usulü işe giriyor?

Ve son nokta: Dert bir değil ki, açıklama soruları cevaplasın. Ama yine de bu görüşü de okuyucularıma bildirmek isterim... Karar sizin!

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
karar okuru 08 Ekim 2019 14:59
sayın İbrahim bey teşekkürler bilgiler için insanlar çok zor şartlarda geçiniyor hayat çok pahalı iş yari yok iş yok gençler aile büyüklerinin yardımı ile geçinmeye çalışıyor verilerin doğru olmadığını yaşayarak anlıyorum hep tasarruf yapıyoruz yaşamdan tasarruf yapıyoruz tuzu kurular bizleri anlamaz alış veriş yapmıyor hazır yıyorlar fatura ödemiyorlar iyiki varsın İbrahim bey
Erol ozmen 08 Ekim 2019 14:33
Sayin kahveci hemen hemen her yazinizda dis guclerin ekonomiye mudahale etmedigini aksine para yagdirdigini yazip duruyordunuz peki kovboy turump un son tweet ine ne diyeceksiniz adam yaptim yine yaparim diyor hal boyleyken adam yine yaparim diyorken sizin aksine yazilar yazip insanlari kandirmanizi neyle aciklarsiniz
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 18:24
0
Hani Ameriga bizi kıskanıyorduya.yalaka sabahın manşetine göre Türk ekonomisi şaha kalkmıştı madem ekonomimiz bu kadar güçlüyse. Elin oğlu nasıl bizim piyasayı allak bullak edebiliyor.. Dünya liderimizde bir tvetle, abd piyasalarını karıştırsın.
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 18:39
0
Sayin erol peki zamlari , halkin vergilerini saraya lukse harcamalari, adam kayirmalari dis gucler mi yapiyor. Bunu yapanlar ortada
ekonomist yazarımızın yorum kısmına yazmamız gerekiyor ve yazıyoruz. ş.m. adlı ekonomistimizin 5 ay önceki yorumu sosyal medyada dolaşıyor. 8 ekim olan bu günü işaret ediyor ve soruyor. milyonlarca dolarlık opsiyonlu işlem tarihi 5 ay önceden bugün için belirleniyor. bu doğrumu? evet ise, bu işleri kimler yapmış olabilir?doğruysa bilginiz varmı? ve soruyoruz haykırarak bu güzel vatanımızda...….ASLINDA NE OLUYOR ?
Karar Okuru 08 Ekim 2019 10:51
Ekmek bulamayan sinirden elektrik faturalarini yiyor karni doysun diye. Son zamlarla artik yasam durdu.
külyutmaz 08 Ekim 2019 09:12
Sayın Kahveci.Trabzon Akçaabat arasına ,kumsalın üzerine asfalt dökmeye hazırlanan bir cahil zihniyet var.Lütfen bu geri dönüşü olmayan ahlaksızlığı siz de dile getirin.Hem Karadeniz' de turizmden bahsedecekler hem de kumsala asfalt dökecekler.Bu kadar uğraşmaya gerek yok.Büyük bir tabelaya "Biz şehircilikten anlamıyoruz, anlamayacağız" yazsınlar yeter.
ta'kipciniz 08 Ekim 2019 13:00
5
peki sn külyutmaz, başka çare var mı;; tünelden akçaabata kadar trafik kilit, ne yapmak lazım gelir, bir öneriniz var sa, lütfen yazar mısınız???????
ARKADAŞLAR, BAKIN DÜN AKŞAM ABD BAŞKANI TRUMP NE DEDİ, EKONOMİ Nİ Zİ MAHFEDERİM, DAHA ÖNCE DE YAPTIM. DEMEKKİ NE İMİŞ DIŞ GÜÇLER ELİ İLE BÜYÜK BİR SALDIRI İLE KARŞI KARŞIYA KALMIŞIZ, DÜN YİNE TEHDİT EDİYOR, HİÇBİR EKONOMİ YAZARINDAN ÇIT YOK, HACİVAT KARAGÖZ OYUN U PERDELENİYOR, DAHA ÖNCE SALDIRDI YALPALADİK, EKONOMİMİZ ÇÖKMEDİ, ŞİMDİ BAKALIM SAYIN FELAKET SENERYOSU YAZAN LAR, EMPERYALİST DEN Mİ? ANADOLUDAN MI YANA LAR,
KaRAR OKURu 08 Ekim 2019 10:09
2
Yahu no panik bey, bu adamlar kimin sayesinde senin güney sınırına geldiler de ahkam kesiyorlar, rusya iran nasıl sana ahkam kesiyor. bütün sebep erdoğanın ihvancı inat politikasının sonucudur. Kardeşim dediği esata posta koydu, şam'a geliyoruz dedi, işid'e dünya silah gönderdi önceleri. O silahları ifşa edenleri içeri tıktı. Cahilce ve iş bilmez iktidar politikaları bu hale getirdi. Bedelini niye biz ödüyoruz, de bakalım.
İşsizlik yok iş beğenmeme var. Bizim insanımız memuriyet gibi maaşı ve tatili bol iş istiyor. Bizim firmaya askeri ücretle çalışacak elaman aradık ve aylarca bulamadık. İmdadımıza Suriyeli kardeşlerimiz yetişti. Adamlar hem askeri ücrete makine gibi çalışıyorlar hem de hayır duası ediyorlar. Daha ne olsun? Türkiye Ortadoğu'da süper güç olmaya doğru emin adımlarla ilerlerken birileri düğmeye bastı. 2013'te Gezi ayaklanması ve 15 Temmuz'da asker postalı ile başaramadıklarını ekonomik taaruz ile başarmak istiyorlar. Ancak onların anlamadığı Rabbimin(c.c) nurunu tamamlayacağıdır. Osmanlı geliyor.
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 09:13
0
İnşallah Rabbim bir gün seni de asgari ücretle makine gibi çalışıp üstüne hayır dua etmekle sınar. Sen para kazanacaksın diye insanlar sana köle gibi çalışmak zorunda mı? Bütün işleri kendin yap o zaman.
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 09:18
1
Beynini yormamak adına eski yorumları kopyala yapıştır yapan birine göre biraz iddialı sözler. Zahmete girmeyin noktasına virgülüne aynı yorumlarınızı da suriyeli çalışanlarınız makine gibi yapıştırsın. “Askeri ücret” karşılığı elbette.
Krr 08 Ekim 2019 10:07
0
Zaten biz de Mercidabık savaşına gidiyorduk kurban...
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 11:15
1
Sigortalarını yap,yabancı çalıştırma izinlerini al görelim
Abdullah hasan 08 Ekim 2019 11:23
0
Amacın yazıya hakkaniyetle yorum yazmak olsaydı kopyala yapıştır yapmazdın.
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 03:27
reis bunlara çok bile veriyor hep söylüyorum nankörler diye.
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 03:13
Milletvekillerini de uyaran Erdoğan, “Puro içenlerinizi de biliyorum. Puroya da ağır vergiler getireceğiz” dedi.
Karar okuru 08 Ekim 2019 15:48
1
Yalnis el ile taharet yapanlarida biliyormu acaba… Onlara vergide getiremez ama agir yaptirimlar getirebilir…
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 03:07
“Çalıyorlar ama çalışıyorlar” “Zam yapıyorlar ama enflasyon düşüyor”
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 03:09
Yolunuz açık olsun Yiğitler...
İBRAHİM BEY HER GÜN ZAM HABERLERİ DUYMAKTAN BIKTIK BENZİNE MAZOTA LPG DOĞALGAZA ELEKTRİĞE KÖPRÜ GEÇİŞ ÜCRETLERİNE ÇAYA ŞEKERE İĞNEDEN İPLİĞE HER ŞEYE ZAM ÜSTÜNE ZAM YAPILIYOR YETMEZMİŞ GİBİ VATANDAŞLA DALGA GEÇİLİYOR ENFLASYON DÜŞTÜ AÇIKLAMASI YAPILIYOR İŞSİZLİK REKOR KIRIYOR GEÇİNMEK ZORLAŞIYOR VATANDAŞ KURU SOĞANA BİLE MUHTAÇ HALE GELDİ MUHALEFET PARTİLERİ BAŞTA CHP OLMAK ÜZERE NEDEN ZAMLARI HAYAT PAHALILIĞINI PROTESTO MİTİNGLERİ DÜZENLEMİYOR???????????
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 10:04
3
Yedi düvel kapımızda saldırmak için bekleşirken sen kalkımışsın miting diyorsun. anında pkk yandaşı, fetocu, siyonist beslemesi vatan haini oluverirsin bak. aman dikkat...
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 02:01
Mesela bilgisayar okur yazarlığı olanlar için İşkur verisi mi yoksa türkiyeden linkedine giren üye sayısı mı güzel bir istatistik. Kamuda Genel Müdür olanların bile linkedin hesapları var. Demek iş arıyorlar :) Linkedin iş arayanların gizlisini gizli olmayanını hepsini barındıran küresel bir platform fakat Türkiye'de orası da amacı dışına çıkmış.Adeta dating site haline gelmiş.
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 01:54
Tüik fiyatlari bankalardaki kredi karti ekstrelerinden yil karsilastirmasi alarak mi ürün fiyat artışlarını buluyor yoksa marketlerin yillik vergi bilgilerindeki fiyatların karşılaştırılmasından mı? İyiki disticaret işlemlerinde istatistiksel renkli form kagıtları dolduruluyor.
Karar Okuru 08 Ekim 2019 00:57
Issizlik ve pahalliligi durdurabilecek kadrolar iktidar olmalidir. Bu iktidarin muhalefette faydali olma zamani geldi. Erdogan da emekli olmali, dinlenmeli artik.
KARAR OKURU 08 Ekim 2019 16:36
0
Cb Erdoğan 45 yaşını bitirdiği gün emekli oldu.
musto 08 Ekim 2019 00:24
Keçi,can derdinde kasap,et derdinde: Rusya'da Sibirya bölgesinde uzmanlık alanımızda bir iş aldık yaklaşık 75 kişilik uzman ekip ile 6, aylık bir iş, ekipler ,10 ila 20, yıldır çalışan deneyimli insanlar, iktidar yeni bir yasa,ile mesleki,yeterlilik belgesi, almak zorunluluğu getirmiş: Belgeyi verecek firmalar iktidara yakın kişilerce kurulmuş amaç yandaşa para kazandırmak.Ekibin yarısı işi bilmeyen firma elemanlarınca, yapılan sınavı geçemedi.Yahu arkadaş devleti liyakatsız ahbap çavuşlarca yönetiyorsun kalkmış 50 yıllık uzman firmaya bilmediğin iş, ile ilgili belge, veriyorsun.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN