Bilim insanları felaketi anlattı: Ağır can kaybının sebebi 'tabut binalar'

Dünyanın saygın bilim dergilerinden Nature, Kahramanmaraş'taki deprem felaketini 4 uzman ile birlikte değerlendirdi. Bilim insanları depremlerdeki yüksek can kayıplarının nedenini depreme karşı savunmasızlık olduğunu belirterek 'Bu bir sürpriz değildi' ifadelerini kullandı.

Dün sabah erken saatlerde Kahramanmaraş'ta 7,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Deprem; Kahramanmaraş, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman, Malatya ve Hatay'da büyük yıkıma yol açtı. 10 ilde toplam can kaybı 3 bin 419'a yükseldi.

7,7 büyüklüğündeki depremi yaklaşık dokuz saat sonra 7, 6 büyüklüğünde bir deprem ve 200'den fazla artçı sarsıntı izledi. Deprem ve artçı sarsıntılar binaları yıkarken, enkaz altında kalan binlerce vatandaş kurtarılmayı bekliyor.

Dünyanın saygın bilim dergilerinden Nature, Türkiye ve Suriye'deki depremlerin nedenlerini, yıkımın etkisini ve neler yapılabileceği hakkında dört bilim insanına sorular sordu.

FAYIN YARISI DEPREMLERLE ORTAYA ÇIKTI

Türkiye topraklarının çoğu, iki ana fay olan Kuzey Anadolu Fayı ve Doğu Anadolu Fayı arasındaki Anadolu levhasında oturuyor. İngiltere’de yer alan Open University’de yerbilimci olan David Rothery, Suriye de dahil olmak üzere Arabistan'ı taşıyan tektonik levhanın kuzeye, Avrasya'nın güney kenarına doğru çarpıştığını ve Türkiye'yi batıya doğru sıkıştırmaya zorladığını açıkladı.

Rothery, “Türkiye, Doğu Anadolu fayı boyunca yılda yaklaşık 2 santimetre batıya doğru ilerliyor. Bu fayın yarısı şimdi depremlerle ortaya çıktı” ifadelerini kullandı.

İstanbul’da yer alan Türkiye Deprem Vakfı koordinatörü ve sismolog Seyhun Puskulcu, Türkiye'deki insanların depremlere karşı savunmasızlıklarının farkında olduklarını öne sürdü. Geçen hafta Adana, Tarsus, Mersin ve Türkiye'nin batısındaki şehirleri gezen Puskulcu, "Bu bir sürpriz değildi.” diye konuştu.

Bununla birlikte, 7,7 büyüklüğündeki depremin merkez üssü Gaziantep'in Nurdağı ilçesinin 26 kilometre doğusunda, yerin 17.9 kilometre derinliğinde yer aldı. Daha sonraki 7,6’lık deprem ise Kahramanmaraş ilindeki Ekinözü'nün yaklaşık 4 kilometre güneydoğusunda gerçekleşti.

BİNALAR DEPREME KARŞI SAVUNMASIZ

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu’na göre Türkiye'nin güneyindeki nüfus, uğla duvarlı ve az katlı beton çerçeveli, deprem sarsıntısına karşı son derece savunmasız yapılarda yaşıyor.

Soil Dynamics and Earthquake Engineering adlı bilimsel dergide geçen yılın Mart ayında yayınlanan bir çalışmada, ODTÜ’den Arzu Arslan Kelam ve meslektaşları, Gaziantep merkezinin 6,5 büyüklüğünde bir depremden orta ile şiddetli hasar görme potansiyeline sahip olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, bunun nedenini bölgedeki mevcut binaların çoğunun birbirine çok yakın inşa edilmiş az katlı tuğla yığma yapılar olması olarak açıkladı.

Diğer taraftan 1999'da İzmit'in 10 kilometre güneydoğusunda meydana gelen 7, 4 büyüklüğündeki depremde 17 binden fazla insan öldü ve 250 binden fazla insan evsiz kaldı.

ETKİLENEN BİNALARIN ÇOĞU 2000 YILINDAN ÖNCE İNŞA EDİLDİ

Bu trajediden sonra, Türkiye hükümeti yeni bina yönetmelikleri ve zorunlu bir deprem sigortası sistemi getirdi. Ancak Boğaziçi Üniversitesi'nde inşaat mühendisi olan Mustafa Erdik, bugünkü depremden etkilenen binaların çoğunun 2000 yılından önce inşa edildiğini açıkladı.

Uzmanların bildirdiğine göre, 12 yıllık iç savaşın inşaat standartlarını büyük ölçüde yok ettiği Suriye'de ise durum Türkiye’den daha kötü…

Rothery, Suriye'nin savaştan zarar görmüş ve yeniden inşa edilen binalarında düşük kaliteli malzemeler veya kullanıldığını belirterek. "Biraz daha büyük masrafla inşa edilen yapılardan daha kolay yıkılmış olabilirler. Henüz öğrenemedik” diye konuştu.

'ŞOKLAR AYLARCA DEVAM EDECEK'

Son olarak araştırmacılar, depremzedelerin kendilerini daha fazla deprem ve artçı şokun yanı sıra kötüleşen hava koşullarına hazırlamaları gerektiğini açıkladı.

İngiltere'deki University College London'da afetler ve sağlık üzerine çalışan Ilan Kelman, "Daha fazla hasara neden olan büyük artçı şokların olasılığı haftalarca ve aylarca devam edecek.

Bölge için önümüzdeki günlerde hava tahminleri donma noktasının altına düşüyor. Bu, enkaz altında kalan ve kurtarılabilecek insanların donarak ölebileceği anlamına geliyor.” açıklamasını yaptı.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. (!) işaretine tıklayarak yorumla ilgili şikayetinizi editöre bildirebilirsiniz.

İlgili Haberler

Deprem riski olan bölgelerde yaşayan herkes bu uygulamayı telefonuna indirmeli! AFAD Acil Çağrı uygulaması hayat kurtarıyor
Deprem bölgesindeki vatandaşlara ücretsiz oldu! Bakanlık açıkladı: O hizmet geçici süreyle bedelsiz
Deprem bölgesinde hava sıcaklıkları bu gece sıfırın altına düşüyor! Felaketin bilançosu her geçen gün artıyor!

Güncel Haberleri