Arşivde Ara

Küresel merkez bankaları jeopolitik riskler nedeniyle altın stoklarını artırmaya devam ederken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, İran savaşı sonrası Türk lirasını desteklemek ve finansal istikrarı güçlendirmek amacıyla üç haftada 120 tonluk altın satışı ve swap işlemi gerçekleştirdi.

Küresel rezervlerde doların payı gerilerken, merkez bankalarının altın alımlarındaki artış dikkat çekiyor. Deutsche Bank’ın raporuna göre bu eğilim sürerse altın fiyatlarında önümüzdeki yıllarda sert yükselişler görülebilir.

Küresel piyasalarda üç gün süren sert düşüşün ardından altın fiyatları yeniden denge bulmaya çalışıyor. Özellikle düşük seviyelerin alım fırsatı olarak değerlendirilmesi, kayıpların bir kısmının geri alınmasını sağladı. Ancak ABD Merkez Bankası (Fed) içinde belirginleşen görüş ayrılıkları, piyasalarda belirsizliği artırıyor.

Blokzinciri (blockchain) teknolojisi ve varlıkların tokenizasyonu küresel finans sisteminde giderek daha fazla yer edinirken, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) ve IMF eski yöneticisinden piyasaları sarsacak bir uyarı geldi. Analize göre, mevcut yapılarıyla dolara endeksli "stablecoin"ler (sabit coinler), büyük ölçekli kurumsal finansal işlemlerin takasında kullanılmak için yeterince güvenli bir altyapı sunmuyor.

Gram altın, ons fiyatındaki düşüşün etkisiyle 6 bin 716 liraya geriledi. Çeyrek altın 11 bin 20, Cumhuriyet altını 43 bin 978 liradan işlem görüyor. Ons altın 4 bin 637 dolara inerken, ABD-İran görüşmelerindeki belirsizlik, dolar endeksindeki yükseliş ve küresel riskler fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 94. Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda piyasalara kritik mesajlar verdi. 2025 yılının ekonomik bilançosunu çıkaran ve 2026'nın ilk çeyreğini değerlendiren Karahan, Orta Doğu'da artan jeopolitik risklere dikkat çekerek, "Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşumuzu sıkılaştıracağız" uyarısında bulundu.

TCMB Başkanı Karahan, 5 Mayıs’ta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyelerini bilgilendirecek. Enflasyonla mücadele süreci ve para politikası adımlarının mercek altına alınacağı toplantıda, Başkan Karahan’ın küresel piyasalardaki son gelişmeleri ve Türkiye ekonomisine yansımalarını kapsamlı bir raporla sunması bekleniyor.

TCMB Başkan Yardımcısı Hatice Karahan, Washington’da katıldığı panelde Orta Doğu’daki gerilimin enflasyonist etkilerini değerlendirdi. Şokların kalıcı bir fiyat artışına dönüşmemesi için beklenti ve kur kanallarını proaktif politikalarla desteklediklerini belirten Karahan, sıkı para politikasının "beklentileri çıpalama" konusundaki stratejik önemine vurgu yaptı.

HSBC Yönetim Kurulu Başkanı Brendan Nelson, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel büyüme ve enflasyon üzerindeki risklerini değerlendirdi. Nelson, enerji akışının normale dönmesi ve stagflasyon riskinin bertaraf edilmesi için acil bir barış anlaşmasına ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.

İran ve ABD arasındaki müzakerelerin sonuçsuz kalması ve Hürmüz Boğazı üzerindeki askeri abluka restleşmeleri, altın fiyatlarında dalgalanmayı tetikledi. Ons altının 4 bin 715 dolar seviyelerinden işlem gördüğü yeni haftada, yükselen petrol maliyetleri ve güçlü dolar endeksi fiyatlamalar üzerinde belirleyici rol oynuyor.

Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi Uzmanı Göktuğ Çalışkan, İran savaşıyla birlikte Körfez–Kızıldeniz–Sahel hattında yeniden şekillenen güvenlik dengeleri ile Afrika başkentlerinin bu süreçte gördüğü riskler ve imkânları yazdı.

Jeopolitik gerilimlerin etkisiyle dalgalanan altın piyasasında küresel finans devleri, kısa vadeli geri çekilmelerin kalıcı olmayabileceğini değerlendiriyor. ANZ ve Goldman Sachs, faiz indirimleri ve artan merkez bankası talebiyle birlikte altının yeniden yükseliş trendine girebileceğini öngörüyor.

Dünya devi bankalar ANZ ve Goldman Sachs, jeopolitik risklere rağmen altın için yükseliş öngördü; ANZ yıl sonu hedefini ons başına 5 bin 800 dolar olarak koruduğunu açıkladı.

TCMB’nin 94. Hesap Dönemi bilançosu Resmî Gazete’de yayımlandı. Banka, 2025 yılını 1 trilyon 64 milyar liralık zararla kapatırken; altın rezervlerinin değeri 4,8 trilyon liraya ulaştı. Benzer mali tablolar, yüksek faiz ortamında Fed ve ECB gibi dev otoritelerde de gözlendi.

Mahfi Eğilmez, Orta Doğu’daki savaşın finansal piyasalardaki etkilerini ele aldığı yazısında, ateşkes ilanına rağmen eski dengelere dönüşün hemen olmayacağını belirtti. Eğilmez, “Buna karşılık, ateşkes kalıcı bir barışa evrilirse toparlanma beklenenden hızlı olabilir” derken, önümüzdeki günlerde ateşkesin kalıcı olup olmayacağını yalnızca diplomatik açıklamaların değil, fiyat hareketlerinin de göstereceğini vurguladı.

Bloomberg'de yayımlanan çarpıcı bir analiz, Orta Doğu'daki savaşın sadece bölgesel güvenliği değil, Amerikan finansal hegemonyasının temel taşı olan "Petrodolar" sistemini de yıktığını ortaya koydu. 1974 yılında Henry Kissinger tarafından kurulan ve Körfez'in petrol gelirlerini ABD Hazine tahvillerine yatırmasını öngören sistem, savaşın her iki ucundan aldığı darbelerle durma noktasına geldi. Artık Merkez Bankaları, Amerikan tahvilinden çok altın tutuyor.

Hürmüz Boğazı çevresinde artan jeopolitik riskler ve ABD’den gelen sert açıklamalar, küresel piyasalarda yön arayışını derinleştirdi. Yatırımcılar gelişmeleri izlerken, altın fiyatlarında sınırlı geri çekilme dikkat çekti.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nda geçişleri tamamen durdurmak yerine dolar dışı para birimleriyle tahsilat yapan yeni bir düzen kurduğu yönündeki Bloomberg analizi, küresel finans piyasalarında geniş yankı uyandırdı. Değerlendirmelere göre bu hamle, yalnızca enerji ticaretini değil, uzun yıllardır küresel sisteme yön veren petrodolar yapısını da hedef alıyor.

Dünya genelinde merkez bankaları şubat ayında Polonya öncülüğünde 19 ton net altın alımı yaparak rezervlerini güçlendirmeye devam ederken; Türkiye’deki azalışın swap işlemleri kaynaklı olduğu ve Mart ayında kullanılan 50 ton altının vade sonunda rezervlere döneceği açıklandı.

ABD, İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmaların ardından artan enerji maliyetleri, Türkiye ekonomisi üzerinde döviz talebi baskısı yaratmaya devam ediyor. Merkez Bankası'nın swap hariç net döviz pozisyonu şubat ayından bu yana sert bir düşüşle 9,3 milyar dolara gerilerken, bankanın son üç haftada 121 ton altın rezervini swap ve doğrudan satış işlemlerinde kullandığı bildirildi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, petrol fiyatlarında yaşanabilecek olası bir sıçramanın Orta ve Doğu Avrupa (CEE) ekonomileri ile Türkiye üzerindeki etkilerini mercek altına aldı. Yayınlanan son raporda, enerji ithalatına bağımlılığı yüksek olan Türkiye ve Macaristan’ın, olası bir fiyat şokuna karşı en kırılgan halkalar olduğu vurgulandı.

Bank of America (BofA), İran merkezli jeopolitik gerilimlerin küresel arz zinciri ve enerji maliyetleri üzerindeki baskısı nedeniyle 2026 yılı büyüme projeksiyonlarını aşağı yönlü güncelledi. Banka, büyümenin yavaşladığı ancak enflasyonun ivme kazandığı "stagflasyonist şok" riskine karşı uyardı.

Küresel emtia piyasalarında altın, son günlerdeki sınırlı toparlanmaya rağmen Mart ayını son yirmi yılın en kötü performansıyla kapatmaya hazırlanıyor. Ons başına 4.551 dolar seviyelerinde dengelenmeye çalışan değerli metalde, dev bankaların yıl sonu tahminleri arasındaki "uçurum" ise yatırımcıyı temkinli bir bekleyişe itiyor.

Küresel piyasalarda altın, mart ayında güçlü bir düşüş trendine girerek son yılların en zayıf performanslarından birine yöneldi. Değerli metaldeki bu gerilemede artan petrol fiyatları ve faiz beklentileri belirleyici oldu.

İran savaşının birinci ayı geride kalırken, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla başlayan ve Asya'yı vuran küresel petrol şoku rotasını Batı'ya çevirdi. Bloomberg'in enerji devleri ve piyasa yapıcılarla yaptığı görüşmelere dayandıran çarpıcı analizine göre; dünya henüz 1970'leri aratmayacak bu krizin ciddiyetini tam olarak kavrayabilmiş değil. Asya'da başlayan "karneyle yakıt" ve "kıtlık" döneminin yakında Avrupa'da yaşanacağını ve petrol fiyatlarının 200 dolara fırlayabileceği uyarısı yapıldı.

Altın fiyatlarındaki oynaklık yatırımcıların dikkatini çekiyor, dev bankaların tahminleri ise birbirinden oldukça farklı. Bazı bankalar kısa vadeli düşüş öngörürken, diğerleri yıl sonunda veya gelecek yıl altının değerinin yükseleceğini tahmin ediyor.

Bloomberg’in analizine göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın iki haftada yaklaşık 60 ton, yani 8 milyar doların üzerinde altın satışı ve swap işlemi gerçekleştirmesi, küresel piyasalarda merkez bankalarının artık yalnızca alıcı olmayabileceği yönündeki tartışmayı büyüttü; gözler şimdi benzer baskı altındaki diğer ülkelerin de aynı yola girip girmeyeceğine çevrildi.

OECD, Orta Doğu’daki gerilimin enerji fiyatlarını artırıp tedarik zincirlerini aksattığını belirterek küresel ekonomiye ilişkin 2026 büyüme tahminini yüzde 2,9’da sabit tuttu, 2027 öngörüsünü yüzde 3’e düşürdü. Türkiye için büyüme beklentisi yüzde 3,3’e çekildi. Artan enerji maliyetlerinin enflasyonu yukarı yönlü baskılaması beklenirken, G20’de enflasyonun bu yıl yüzde 4’e çıkacağı öngörüldü.

İran savaşı uzarsa petrolün varil fiyatının 200 dolara kadar çıkabileceği endişesi Washington’da alarm yarattı. Bloomberg’e göre Trump yönetimi olası ekonomik enkazı hesaplamaya başlarken, Beyaz Saray iddiaları reddetse de Hürmüz kaynaklı enerji şoku küresel piyasaları sarsmayı sürdürüyor.

ABD merkezli finans ve ekonomi ajansı Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre; Merkez Bankası, İran'daki savaşın tetiklediği piyasa dalgalanmalarına karşı Türk Lirası'nı savunmak amacıyla 135 milyar dolarlık devasa altın rezervini kullanmayı planlıyor.

WGC yetkilisi Shaokai Fan, Guatemala, Endonezya ve Malezya gibi ülkelerin uzun aradan sonra piyasaya dönmesinin dikkat çekici bir trend olduğunu belirterek, merkez bankalarının alım iştahının 2026'da süreceğini vurguladı. Bazı merkez bankaları yerli küçük ölçekli üreticilerden altın alarak hem sektörü desteklemeyi hem de kayıt dışı kanalları engellemeyi hedeflerken, küresel altın fiyatları ons başına 4.340 dolar seviyelerine geriledi.

ABD’nin Ortadoğu’ya ilave asker sevk etme hazırlığı, enerji maliyetlerinin yükselmesi ve enflasyonist baskıların artabileceği beklentilerini güçlendirerek doları ve tahvil getirilerini yukarı çekti. Bu durum, ters korelasyon nedeniyle altın fiyatlarını aşağı itti ve ons altın haftalık bazda yüzde 10,4 düşerek 4 bin 500 doların altına geriledi.

Savaşın enerji tesislerine sıçraması ve yükselen petrol fiyatları küresel piyasaları sarstı. Bu gelişmeler ve merkez bankalarının yüksek faiz mesajları altın ve gümüş fiyatlarında sert düşüşe yol açtı.

Savaşın ortasında altın fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmemesi herkesi şaşırttı. Savaş öncesi rekor üstüne rekor kıran altında yaprak kımıldamıyor. Uzmanlar, Orta Doğu'daki krize rağmen altın fiyatlarındaki durgunluğun perde arkasını üç temel sebeple cevapladı.

Merkez Bankası, Mart ayı Para Politikası Kurulu toplantı özetini yayımlayarak piyasalara kararlılık mesajı verdi. Küresel arenada tırmanan jeopolitik gerilimlerin enerji ve emtia fiyatları üzerinden enflasyonist baskıyı artırdığına dikkat çeken Banka, "Enflasyon görünümünde bozulma halinde ilave sıkılaşma adımları gündeme gelebilir" uyarısında bulundu.

Altın fiyatlarında son günlerde görülen geri çekilme dikkat çekerken, piyasalarda yükseliş beklentileri tamamen ortadan kalkmış değil. Uzmanlara göre kısa vadede baskı sürse de, uzun vadeli senaryolarda yukarı yönlü potansiyel korunuyor.

Son beş yılda merkez bankaları, küresel belirsizlikler ve jeopolitik riskler nedeniyle altın rezervlerini artırdı. Türkiye, gerçekleştirdiği güçlü alımlarla altın rezervlerini yüzde 251,8 yükselterek en çok artıran ülkeler arasında üçüncü sırada yer aldı.

Uzmanlara göre Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim, petrol ve altın piyasalarında dengeleri değiştirebilecek yeni bir süreci tetikleyebilir. Analistler, kısa vadede dalgalanma ihtimaline dikkat çekerken gram altında yılın ikinci yarısında 10 bin TL’nin üzerinin gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.

Financial Times’a göre İran savaşı, enerji fiyatlarındaki sert yükseliş nedeniyle en ağır darbeyi enerji ithalatçısı Avrupa ve Asya ekonomilerine vurabilir. Analizde, petrol ve doğal gazdaki sıçramanın enflasyonu yeniden tırmandırdığı, merkez bankalarının faiz indirim planlarını bozduğu ve krizin siyasi maliyetinin ABD’de Trump yönetimine de yansıyabileceği vurgulandı.

Orta Doğu’daki çatışmaların Körfez ülkelerine yayılması ve enerji arzına yönelik artan tehditler, küresel piyasalarda doları "tek hakim" koltuğuna oturttu. Petrol fiyatlarındaki tırmanışla tetiklenen enflasyon korkusu, Fed’in faiz indirimi takvimini ötelerken; dolar endeksi 99 puan eşiğinin üzerine yerleşti.

Uluslararası Para Fonu Başkan Yardımcısı Daniel Katz, Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların küresel ekonomik istikrarı tehdit ettiği uyarısında bulundu. Katz, enerji fiyatlarındaki artışın "kalıcı bir şoka" dönüşmesi halinde merkez bankalarının enflasyonla mücadelede zorlu bir yol ayrımına gireceğini belirtti.

Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı operasyonlar ve İran lideri Hamaney’in hayatını kaybettiği haberleri, küresel piyasalarda "güvenli liman" talebini zirveye taşıdı. Ons altın 5.300 dolar barajını aşarak son dört haftanın zirvesine yerleşirken, yurt içinde gram altın Kapalıçarşı’da 8.000 TL sınırını geçti.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı askeri harekat ve Tahran'ın bölgedeki Amerikan üslerine füzelerle verdiği karşılığın ardından, Ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin piyasaların yaşanacak belirsizliğe vereceği tepkileri savaşın süresine göre iki farklı senaryoda analiz etti.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), 2025 yılının son çeyreğine ilişkin küresel enflasyon verilerini paylaştı. Üye ülkelerin büyük çoğunluğunda fiyat artış hızının kontrol altına alındığı görülürken, Türkiye %30,9’luk oranıyla OECD ortalamasının 8 kat üzerine çıkarak zirvedeki yerini korudu.

Küresel finans devi JP Morgan, altın piyasasına ilişkin yayımladığı stratejik analizinde kıymetli metal için uzun vadeli fiyat hedefini yukarı yönlü güncelledi. Banka, altının geleneksel emtia dinamiklerinden tamamen koptuğuna dikkat çekerek, küresel rezervlerdeki "dolardan kaçış" eğiliminin altını yükselten ana motor olduğunu vurguladı.

Küresel yatırım bankası Goldman Sachs, 2026 yılına dair yayımladığı görünüm raporunda altın yatırımcılarını heyecanlandıracak bir projeksiyon sundu. Banka, ons altının 2026 sonuna kadar 5.400 dolar seviyesine ulaşacağını öngörürken, bu yükselişin arkasındaki itici güçlerin yapısal talep ve para politikalarındaki değişimler olduğunu vurguladı.

Hukuk profesörü Dan Awrey’e göre tüketicinin dijital ödeme talebi geleneksel bankacılığı köşeye sıkıştırıyor. “İyi para” ile “iyi ödeme sistemi” arasındaki farkı anlamayanlar oyunun dışında kalabilir.

Altın fiyatlarının son beş yılda yüzde 230’u aşan tarihi yükselişi, dünya devlerini stratejik bir rota değişikliğine itti. Jeopolitik riskler ve dolardan uzaklaşma (de-dolarizasyon) stratejisiyle merkez bankaları son yılların en büyük altın toplama operasyonuna imza atarken, Türkiye dünyanın en çok alım yapan ilk üç ülkesi arasında yer aldı.