Avrupa Birliği (AB) kurumları, gümrük kurallarını modernize etmek, e-ticaret platformlarına ek sorumluluklar getirmek ve merkezi bir denetim mekanizması kurmak amacıyla hazırlanan dev reform paketinde uzlaşmaya vardı. AB Komisyonu, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu (AP) arasında yürütülen müzakereler sonucunda, 1968 yılından bu yana gümrük mevzuatında yapılan en köklü değişikliklerin hayata geçirilmesi kararlaştırıldı.
MERKEZ ÜSSÜ LİLLE OLACAK: YENİ AB GÜMRÜK OTORİTESİ KURULUYOR
Reformun en dikkat çekici unsuru, Fransa’nın Lille kentinde kurulacak olan AB Gümrük Otoritesi adlı yeni bir ajans oldu. 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanan bu kurum, 27 üye devletin gümrük işlemlerini tek bir merkezden koordine edecek. Otorite, bilgi paylaşımını kolaylaştırırken, gümrük dolandırıcılığının tespiti ve önlenmesi konusunda AB düzeyinde bir uyum mekanizması işlevi görecek.
DİJİTAL DEVRİM: GÜMRÜK VERİ MERKEZİ
Yeni sistemle birlikte gümrük işlemleri tamamen dijitalleşiyor. AB Gümrük Otoritesi tarafından yönetilecek olan AB Gümrük Veri Merkezi, tüm gümrük işlemleri için tek bir platform olarak hizmet verecek. İşletmeler, verilerini her ülke için ayrı ayrı sunmak yerine bu merkeze bir kez bildirecek. Kurallara uyumu yüksek olan "güvenilir tüccarlar" ise daha basit işlemlerden ve azaltılmış kontrollerden yararlanarak hız kazanacak.
E-TİCARET PLATFORMLARI "İTHALATÇI" SAYILACAK
Çevrim içi alışveriş platformları için dönem noktası niteliğindeki düzenlemeyle, AB dışından satış yapan platformlar artık doğrudan ithalatçı olarak kabul edilecek. Bu kapsamda:
Platformlar, sattıkları ürünlerin AB mevzuatına uygunluğundan ve gümrük vergilerinden bizzat sorumlu tutulacak.
Satış gerçekleştiği anda bilgiler Gümrük Veri Merkezi'ne bildirilecek; böylece ürünler sınır kapılarına ulaşmadan önce risk analizleri yapılabilecek.
Sistematik uyumsuzluk gösteren veya kuralları ihlal eden platformlara ağır para cezaları uygulanacak.
150 EURO MUAFİYETİ VE YENİ "İŞLEM ÜCRETİ"
Mevcut uygulamada 150 euronun altındaki ürün gönderileri gümrük vergisinden muaf tutulurken, yeni düzenleme bu tabloyu değiştiriyor. 1 Temmuz 2026’dan itibaren bu tutarın altındaki siparişlerden 3 euroluk sabit gümrük vergisi alınması kararlaştırılmıştı. Son anlaşma ile buna ek olarak bir de "işlem ücreti" getirildi:
YÜRÜRLÜK TARİHİ: En geç 1 Kasım 2026.
KAPSAM: Bilgi teknolojileri sistemleri, iş gücü ve veri kontrolü gibi operasyonel maliyetleri karşılamak üzere ithal edilen her üründen alınacak.
HEDEFTE ÇİN MERKEZLİ PLATFORMLAR VAR
AB’nin bu hamlesinin arkasında, son yıllarda patlama yapan düşük değerli ürün ithalatı yatıyor. Verilere göre 2025 yılında AB ülkelerine doğrudan tüketicilere gönderilen 5,9 milyar düşük değerli ürünün yüzde 90’ından fazlası Çin kaynaklı gerçekleşti. Reformun, özellikle Temu, AliExpress ve Shein gibi Çin merkezli dev platformlar üzerinden yapılan alışverişlere yönelik vergi ve denetim çalışmalarının bir sonucu olduğu ifade ediliyor.
