ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi, Uygurlara yönelik politikaların güçlendirilmesini amaçlayan “Uyghur Policy Act of 2026” yasa tasarısını kabul etti. Cumhuriyetçi Senatör John Curtis ile Demokrat Senatör Jeff Merkley öncülüğünde hazırlanan tasarı, Çin’in Uygurlara yönelik baskı politikalarına karşı ABD’nin diplomatik ve siyasi kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Uygur Hareketi, tasarının komiteden geçmesini memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Yapılan açıklamada, tasarının Çin’in Uygurlara yönelik uygulamaları konusunda hesap verebilirliği teşvik ettiği, kültürel mirasın korunmasına yatırım yapılmasını öngördüğü ve uluslararası girişimlerin güçlendirilmesini amaçladığı belirtildi.
“BASKI POLİTİKALARI DEVAM EDİYOR”
Uygur Hareketi açıklamasında, Çin yönetiminin Uygurlara yönelik politikalarının yöntem ve taktik değiştirerek sürdüğü savunuldu.
Açıklamada, son araştırmaların Pekin’in baskı politikalarının devam ettiğini ve sınır ötesi baskı faaliyetlerinin daha sofistike hale geldiğini gösterdiği ifade edildi.
Temsilciler Meclisi’nde daha önce iki kez kabul edilen Uyghur Policy Act’in, ABD’nin Çin Komünist Partisi’nin sistematik baskılarına karşı yürüttüğü çabaları güçlendirmede önemli bir adım olduğu vurgulandı.
ZORLA ÇALIŞTIRMA VE KİMLİK BASKISI VURGUSU
Uygur Hareketi, Çin’in Uygur kimliğini, kültürünü ve medeniyetini silmeyi amaçlayan politikalar yürüttüğünü savundu.
Açıklamada, bu baskıların yalnızca kültürel ve dini alanla sınırlı olmadığı; Pekin’in ekonomik ve siyasi hedeflerini destekleyen zorla çalıştırma sistemiyle de bağlantılı olduğu ileri sürüldü.
Tasarı, Çin Halk Cumhuriyeti’nin hükümet destekli baskı uygulamalarını, kitlesel hapis politikalarını ve sınır ötesi baskı faaliyetlerini derhal durdurması gerektiğini belirtiyor.
GULSHAN ABBAS DAHİL TUTUKLULARIN SERBEST BIRAKILMASI ÇAĞRISI
Yasa tasarısında, etnik, kültürel, dini ve dilsel kimlikleri nedeniyle gözaltına alınan kişilerin koşulsuz serbest bırakılması çağrısı da yer alıyor.
Bu kapsamda, Uygur aktivist Rushan Abbas’ın kardeşi olan Dr. Gulshan Abbas’ın da serbest bırakılması talep ediliyor.
Tasarı ayrıca ABD Dışişleri Bakanlığı’na Uygurlara yönelik diplomatik çalışmaları önceleme görevi veriyor.
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NA YENİ GÖREVLER
Uyghur Policy Act of 2026, ABD Dışişleri Bakanı’na Uygur meselesini diplomasi ve dış yardım çalışmalarında öncelikli başlıklardan biri haline getirme çağrısı yapıyor.
Tasarıda, Müslüman çoğunluklu ülkelerle düzenli görüşmeler yapılarak Uygurlara yönelik savunuculuğun güçlendirilmesi, ABD Dış Hizmet görevlilerinin Uygurca eğitimi alması ve uluslararası örgütlerde Çin’in Uygur insan hakları konularının gündeme gelmesini engelleme girişimlerine karşı daha etkin mücadele edilmesi öngörülüyor.
RUSHAN ABBAS: SOMUT VE KAPSAMLI BİR YANIT
Uygur Hareketi İcra Direktörü Rushan Abbas, tasarının kabul edilmesine ilişkin yaptığı değerlendirmede, Çin Komünist Partisi’nin Uygurlara yönelik uygulamalarının sürdüğünü savundu.
Abbas, “Çin Komünist Partisi, Uygur halkına karşı soykırım uygulamaya devam ediyor. Bu, kabul edilmiş bir gerçektir. Uyghur Policy Act, somut ve kapsamlı bir yanıt oluşturmakta ve gerçekten fark yaratacak bir çerçeve sunmaktadır” dedi.
“PEKİN PROPAGANDA İLE DEĞİL, EYLEMLERİYLE YARGILANMALI”
Abbas, tasarının zamanlamasının da önemli olduğunu belirterek, Pekin’in küresel yönetişim ve adalet vurgusu yaptığı yeni bir beyaz kitap yayımladığına dikkat çekti.
Rushan Abbas, buna karşın Çin yönetiminin temel insan haklarını ihlal ettiğini ve eleştirel sesleri susturmak için masum insanları hapsettiğini savundu.
Abbas, “Dünya, Pekin’i beyaz kitaplarına veya propagandasına göre değil, eylemlerine göre yargılamalıdır” ifadelerini kullandı.
KONGRE’YE HIZLI KABUL ÇAĞRISI
Uygur Hareketi, ABD Kongresi’ne tasarıyı hızla kabul etme çağrısında bulundu.
Açıklamada, Kongre’nin Çin Komünist Partisi’nin baskı politikalarına, zorla çalıştırma uygulamalarına ve ABD topraklarında Amerikan vatandaşlarını da hedef alan sınır ötesi baskı faaliyetlerine karşı yeniden liderlik göstermesi gerektiği belirtildi.
Tasarı yasalaşırsa, ABD’nin Uygur meselesine ilişkin diplomatik, kültürel ve insan hakları odaklı politikalarında daha kurumsal ve kapsamlı bir çerçeve oluşturulması bekleniyor.
