İngiltere’de Keir Starmer döneminin sona ermesinin ardından İşçi Partisinin yeni lideri belli oldu. Eski Greater Manchester Belediye Başkanı ve Makerfield Milletvekili Andy Burnham, Londra’da düzenlenen özel parti konferansında resmen lider ilan edildi.
İngiliz basınında yer alan haberlere göre Burnham, liderlik için aday gösterilen tek isim oldu. İşçi Partisinin 379 milletvekili ile sendikalar ve partiye bağlı kuruluşlardan 23’ünün desteğini alan Burnham, herhangi bir üye oylamasına gerek kalmadan göreve geldi.
Starmer'dan veda: Halefime tam destek vereceğim
PAZARTESİ GÜNÜ BAŞBAKANLIK GÖREVİNİ DEVRALACAK
The Guardian’ın aktardığı programa göre Starmer’ın 20 Temmuz Pazartesi sabahı Buckingham Sarayı’na giderek istifasını Kral 3. Charles’a sunması bekleniyor.
Ardından Kral’ın Burnham’ı hükümeti kurmakla görevlendirmesi öngörülüyor. Burnham’ın aynı gün Başbakanlık Konutu’nun bulunduğu 10 Downing Street önünde ilk konuşmasını yapması ve kabinesini oluşturmaya başlaması planlanıyor.
Burnham, bu sürecin tamamlanmasıyla İngiltere’nin son 10 yıldaki yedinci başbakanı olacak. Bir sonraki genel seçimin en geç 2029’da yapılması gerekiyor.
“LİDERLİĞE HAZIRIM”
Burnham, İşçi Partisi lideri olarak yaptığı ilk konuşmada göreve hazır olduğunu belirterek, partinin birlik içinde hareket etmesi gerektiğini söyledi.
İngiltere’nin yalnızca kuzeyini değil tamamını temsil edeceğini vurgulayan Burnham, “Kuzeyin, güneyin, doğunun ve batının; İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın lideri olacağım” dedi.
Burnham, unutulduğunu düşünen bölgelere yeniden umut verme sözü verirken iç çekişmelerin İşçi Partisinin değişim iddiasına zarar verdiğini söyledi.
STARMER’A TEŞEKKÜR ETTİ
Yeni lider, konuşmasında Keir Starmer’a da teşekkür etti. Starmer’ın İşçi Partisini 2019’daki ağır seçim yenilgisinden çıkararak 2024 genel seçimlerinde iktidara taşıdığını belirten Burnham, selefinin kendisine güçlü bir temel bıraktığını ifade etti.
Ancak Burnham’ın ekonomik ve siyasi tercihlerde Starmer yönetiminden belirgin biçimde ayrılmaya hazırlandığı değerlendiriliyor. İngiliz basını, yeni dönemin özellikle ekonomi, bölgesel eşitsizlikler ve kamu hizmetleri alanında farklılaşacağını yazdı.
STARMER NEDEN GÖREVİ BIRAKTI?
Starmer, İşçi Partisinin 2024 genel seçimlerinde büyük çoğunlukla iktidara gelmesinden yaklaşık iki yıl sonra parti içinden yükselen baskılar üzerine görevini bırakma kararı aldı.
İngiliz basınına göre ekonomik büyümenin zayıf kalması, hayat pahalılığı, yerel seçimlerde yaşanan kayıplar ve Nigel Farage liderliğindeki Reform UK’nin kamuoyu yoklamalarında yükselmesi, Starmer’ın parti içindeki desteğini önemli ölçüde aşındırdı.
Burnham’ın haziran ayında Makerfield ara seçimini yüzde 54,8 oyla kazanarak yeniden parlamentoya dönmesi, liderlik değişikliğini hızlandırdı. Bir kişinin İşçi Partisi lideri ve başbakan olabilmesi için Avam Kamarası üyesi olması gerekiyor.
“KUZEYİN KRALI” LAKABIYLA TANINIYOR
56 yaşındaki Burnham, Greater Manchester Belediye Başkanlığı döneminde bölgesel çıkarları Londra merkezli yönetime karşı güçlü biçimde savunması nedeniyle İngiliz kamuoyunda “Kuzeyin Kralı” olarak anılıyor.
Burnham daha önce Tony Blair ve Gordon Brown hükümetlerinde görev aldı; sağlık ve kültür bakanlıkları yaptı. 2010 ve 2015 yıllarında İşçi Partisi liderliği için yarıştı ancak başarılı olamadı.
2017’de parlamentodan ayrılarak Greater Manchester Belediye Başkanı seçilen Burnham, ulaşım sisteminin kamusal denetiminin artırılması ve bölgesel yatırımları öne çıkaran politikalarıyla ulusal ölçekte yeniden güç kazandı.
YENİ DÖNEMİN ANA BAŞLIĞI: YETKİYİ LONDRA’DAN BÖLGELERE TAŞIMAK
Burnham’ın başbakanlık programının merkezinde, siyasi ve ekonomik gücün Londra’dan ülkenin diğer bölgelerine dağıtılması bulunuyor.
Yeni lider, İngiltere tarihindeki “en büyük yetki ve güç yeniden dağılımını” gerçekleştirmeyi, yerel yönetimleri güçlendirmeyi ve Manchester’da “10 Numara Kuzey” adıyla bir başbakanlık birimi kurmayı planlıyor.
Burnham’ın öncelikleri arasında sosyal konut üretiminin artırılması, hayat pahalılığıyla mücadele, bölgesel ulaşımın geliştirilmesi ve su ile enerji gibi temel hizmetlerde kamusal denetimin güçlendirilmesi yer alıyor.
İngiltere Başbakanı istifa etti
THATCHER DÖNEMİNE ELEŞTİRİ
Burnham, ilk konuşmasında İngiltere’nin 1980’lerde siyasi gücü merkezileştirerek ve ekonomik gücü özelleştirerek “bir dizi yanlış yola saptığını” söyledi.
Margaret Thatcher dönemiyle başlayan neoliberal ekonomi politikalarının sanayi bölgeleri, kırsal alanlar ve kıyı kentlerinde derin eşitsizlikler oluşturduğunu savunan Burnham, ülkenin son 40 yıldır izlediği rotadan farklı bir yola ihtiyacı olduğunu belirtti.
KABİNE HENÜZ BELLİ DEĞİL
İngiliz basınında Maliye Bakanı Rachel Reeves’in görevden alınabileceği, yerine Shabana Mahmood, Ed Miliband veya Wes Streeting’in getirilebileceği yönünde çeşitli iddialar yer aldı.
Ancak Burnham, kabine üyeleri konusunda henüz karar vermediğini açıkladı. Yeni kabinenin İşçi Partisinin farklı kanatlarını ve İngiltere’deki farklı toplumsal kesimleri temsil edeceğini söyledi.
Burnham’ın pazartesi günü göreve başlamasının ardından hayat pahalılığı, sosyal konutlar, enerji politikası, sosyal bakım sistemi ve yerel yönetimlerin yetkileri konusunda art arda açıklamalar yapması bekleniyor.
