İsveç hükümeti, son yıllarda ülkede tırmanışa geçen çete suçları ve çocukların bu yapılar tarafından istismar edilmesine karşı radikal bir yasal değişikliğe hazırlanıyor. Hazırlanan yeni düzenleme kapsamında, özellikle ağır suçlar söz konusu olduğunda cezai ehliyet yaşının mevcut sınır olan 15’ten 13’e düşürülmesi planlanıyor.
EN AĞIR SUÇLARI KAPSAYACAK
İsveç Adalet Bakanı Gunnar Strömmer tarafından kamuoyuna duyurulan teklif, yargı sisteminde önemli bir dönüşümü hedefliyor. Bakan Strömmer, yaş sınırındaki bu düşüşün tüm suç kategorileri için geçerli olmayacağını; düzenlemenin münhasıran cinayet, cinayete teşebbüs, nitelikli saldırı ve nitelikli tecavüz gibi toplumda infial yaratan "en ağır suçları" kapsayacağını belirtti.
Yeni düzenleme hayata geçtiği takdirde, bu suçları işleyen 13 ve 14 yaşındaki çocuklar, mevcut sistemdeki rehabilitasyon süreçlerinin ötesinde doğrudan hapis cezası gibi ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.
HÜKÜMETİN ÖNCELİĞİ: ÇETE İSTİSMARINI DURDURMAK
İsveç hükümeti, suç şebekelerinin yasal boşluklardan faydalanarak küçük yaştaki çocukları "tetikçi" veya "kurye" olarak kullanmasını engellemeyi en acil öncelik olarak tanımlıyor. Bakan Strömmer, çocukların suç çeteleri tarafından istismar edilmesinin önüne geçmek ve bu yapıların insan kaynağını kurutmak adına bu adımın atılmasının zorunlu olduğunu savunuyor. Hükümet kanadı, cezaların ağırlaştırılmasının hem bir caydırıcılık yaratacağını hem de çetelerin küçük yaştaki çocukları suça teşvik etme motivasyonunu kıracağını öngörüyor.
EMNİYET TEŞKİLATINDAN "TERS ETKİ" UYARISI
Hükümetin bu hamlesi, ülke genelinde geniş bir tartışma dalgasını da beraberinde getirdi. Özellikle İsveç polis teşkilatından gelen uyarılar dikkat çekici boyutta. Emniyet birimleri, cezai ehliyet yaşının düşürülmesinin beklenenin aksine bir sonuç doğurabileceği riskine işaret ediyor. Polise göre, yasal sınırın 13’e çekilmesi, suç çetelerinin strateji değiştirerek bu sefer çok daha küçük yaştaki çocukları (10-12 yaş grubu) hedef almasına ve onları suç ağlarına dahil etmesine yol açabilir.
GENİŞ KESİMLERDE TEPKİ VE TARTIŞMA
Plan, sadece güvenlik birimleri arasında değil, sivil toplum kuruluşları, hukukçular ve siyasi çevrelerde de tepkiyle karşılandı. Eleştiren kesimler, çocukların cezaevine gönderilmesinin suçu önlemek yerine suça eğilimi kalıcı hale getirebileceğini savunuyor. Öte yandan, çete şiddetinin arttığı bölgelerde yaşayan vatandaşlar ve sertlik yanlısı politikaları destekleyen gruplar, adaletin tesisi için bu tür bir düzenlemenin kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.
