Türkiye sermaye piyasalarında yatırım fonları çevresinde yaşanan kriz, uluslararası ekonomi basınının gündeminde kalmaya devam ediyor. Bloomberg, Tera Group’un son yıllardaki hızlı yükselişini ve eylül ayında başlayan fon krizini kapsamlı bir makaleyle ele aldı. Ajans, Tera yöneticilerinin bir dönem şirket için kullandığı “Türkiye’nin Goldman Sachs’ı” hedefinin, fonlardaki ödeme sorunları ve düzenleyici kurumların müdahalesinin ardından ağır bir darbe aldığını yazdı.
Bloomberg’e göre Tera Yatırım hisselerinin geçen yıl yaklaşık yüzde 2 bin yükselmesi, grubun İstanbul finans çevrelerinde giderek daha fazla dikkat çekmesine neden oldu.
Fon krizi MB’nin rezervlerini de vurdu: Bir günlük bilanço ortaya çıktı
680 MİLYAR LİRALIK FON TASFİYE SÜRECİNE GİRDİ
Bloomberg, Tera Portföy bünyesindeki yaklaşık 680 milyar liralık, yaklaşık 14 milyar dolarlık fonun tasfiye sürecine girdiğini, grubun üst düzey yöneticilerinden birinin de soruşturma kapsamında tutuklandığını aktardı.
Fon sektöründeki sorunların Borsa İstanbul’a da yayıldığını belirten ajans, sert satışlar sırasında devre kesicilerin çalıştığını ve düzenleyicilerin likidite sıkışıklığını sınırlamak amacıyla müdahalede bulunduğunu yazdı.
SPK’nın Tera’nın da aralarında bulunduğu yedi portföy yönetim şirketinin fonlarına ilişkin tasfiye süreci başlattığı ve toplam 891 milyar liralık varlığın etkilendiği daha önce açıklanmıştı.
TEZMEN: “SPEKÜLATİF SALDIRININ KURBANIYIZ”
Tera’nın kurucusu Emre Tezmen ise grubun yaşadığı gelişmeleri farklı değerlendiriyor. Bloomberg, Tezmen’in şirketin “kötü niyetli güçlerin spekülatif saldırısının” hedefi olduğunu savunduğunu aktardı.
Ajansın görüştüğü bazı piyasa uzmanları ise düşük likiditeli hisselerde yoğun pozisyon oluşturulmasının sürdürülebilir olmadığını belirtti. Londra merkezli North of South Capital’ın ortağı Kamil Dimmich, Tera örneğinin yatırımcılar açısından bir uyarı niteliği taşıyabileceğini söyledi. Dimmich, fonlar ve bağlantılı hisselerde oluşan büyük kağıt üstü kazançların kısa sürede ortadan kalktığını ifade etti.
AMİRAL FON 2025’TEN BU YANA YÜZDE 17 BİNİ AŞTI
Bloomberg’in haberinde Tera’nın uzun süredir yüksek fon getirileri nedeniyle piyasanın yakın takibinde olduğu belirtildi. Grubun amiral gemisi olarak nitelendirilen yatırım fonunun 2025 başından bu yana yüzde 17 binin üzerinde getiri sağladığı ve sosyal medyada geniş bir takipçi kitlesine ulaştığı aktarıldı.
Bloomberg’e göre fonun yatırım stratejisinin merkezinde, dar bir şirket grubuna milyarlarca liralık yatırım yapılması ve pozisyonların borçlanmayla büyütülmesi bulunuyordu.
Fonun Tera’nın ana şirketinin yanı sıra grup iştiraklerine ve Tera’nın aracılık ettiği halka arzlardan bazı şirketlere yatırım yaptığı belirtildi. Ajans, resmi kayıtlara göre fonun 2023’ün bir döneminde varlıklarının yüzde 99’unu Tera Yatırım hisselerinde tuttuğunu yazdı.
“GOLDMAN SACHS OF TURKEY” HEDEFİ
Bloomberg, Tera’nın aylar boyunca piyasalardaki kuşkulara rağmen yükselmeye devam ettiğini kaydetti. Habere göre Tezmen, daha önce Bloomberg’e verdiği bir röportajda Tera için “Türkiye’nin Goldman Sachs’ı” olma hedefini ortaya koymuştu.
Ajans ayrıca Tezmen ve bazı yöneticilerin görüşmelerinde Ankara’daki üst düzey kamu görevlileriyle yakın ilişkileri bulunduğunu dile getirdiklerini yazdı.
Bloomberg, Tezmen ve yöneticilerin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile uzun yıllara dayanan ilişkileri nedeniyle görüşme ayarlayabileceklerini söylediklerini, bu bilginin konuyu bilen kişilere dayandığını belirtti.
Cumhurbaşkanlığı, ilgili bakanlıklar ve Tera temsilcilerinin Bloomberg’in bu konudaki sorularına yorum yapmadığı aktarıldı.
Tezmen’in Bloomberg’e daha önce yaptığı bir başka açıklamada ise, “Ben para kazanıyorum, yatırımcı para kazanıyor. Devlet ne kaybediyor? Burada sorun yok” dediği belirtildi.
100’DEN FAZLA FON İÇİN İKİ BANKA DEVREDE
Bloomberg, krizin büyümesinin ardından yetkililerin cuma günü Türkiye’nin iki büyük bankasını tasfiye işlemleri için görevlendirdiğini yazdı.
Tera Portföy ve diğer şirketlerin 100’den fazla fonunda, toplam 18 milyar doları aşan varlığın yaklaşık 350 bin yatırımcıyı ilgilendirdiği belirtildi.
SPK tarafından açıklanan tasfiye esaslarına göre Tera Portföy fonlarının işlemlerini Türkiye İş Bankası, diğer altı portföy yönetim şirketinin fonlarını ise Ziraat Bankası yürütecek.
“TÜRKİYE FİNANS PİYASALARI İÇİN ÖNEMLİ BİR KIRILMA”
Atlantic Council Türkiye Kıdemli Direktörü Defne Arslan, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede yaşananları Türkiye finans piyasaları açısından “önemli bir kırılma noktası” olarak nitelendirdi.
Arslan, sektördeki boşlukların, fonlarda kullanılan kaldıraç ve düzenlemelerdeki hızlı değişikliklerin bir araya gelmesinin piyasalarda sert sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Yaşananların, yoğunlaşmış bir hisse ekosisteminde kaldıraç bozulduğunda bireysel ve kurumsal yatırımcıların ne kadar hızlı paniğe kapılabileceğini gösterdiğini ifade etti.
TERA HİSSELERİ ÜÇ GÜNDE YÜZDE 27 DÜŞTÜ
Bloomberg, krizin Borsa İstanbul’daki etkisine de geniş yer verdi. Tera Yatırım hisselerinin üç işlem gününde yüzde 27 değer kaybettiği, Borsa İstanbul’un ise bir yılı aşkın sürenin en kötü haftasına doğru ilerlediği belirtildi.
Cuma günü Borsa İstanbul Tüm Endeksi’nde yer alan yaklaşık her altı şirketten birinin taban fiyattan işlem gördüğü aktarıldı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise aynı gün NTV’de yaptığı açıklamada sorunların piyasanın tamamına yayılmadığını söyledi.
Şimşek, “Sorunlu alanı karantinaya aldık. Sistemik risk yok” ifadelerini kullandı. Şimşek, yaşananların sınırlı sayıda fonla ilgili olduğunu ve alınan önlemleri bu aşamada yeterli gördüklerini belirtti.
BLOOMBERG: ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DA UYARI VERMEYE BAŞLAMIŞTI
Haberde, Tera’ya ilişkin kuşkuların önce Türkiye piyasasında ortaya çıktığı, daha sonra uluslararası yatırımcıların da olağan dışı işlemler konusunda uyarıda bulunmaya başladığı aktarıldı.
Bloomberg, küresel endeks sağlayıcılarının bazı Türk şirketlerindeki fiyat hareketlerine ilişkin düzenleyici değişiklik talep ettiğini ve yeterli adım atılmaması halinde Türkiye’nin gelişmekte olan piyasa endekslerindeki konumunun etkilenebileceğine ilişkin uyarılar geldiğini yazdı.
AĞUSTOSTAKİ DÜZENLEME KRİZİ TETİKLEDİ
Bloomberg’e göre sürecin kırılma noktası ağustos ayında geldi. Düzenleyici kurumlar, hisse fonlarının düşük likiditeli şirketlerde aşırı yoğun pozisyon taşımasına ilişkin kuralları sıkılaştırdı.
Yeni kurallar fonları bazı hisselerde satış yapmaya zorladı. Bunun ardından yatırımcıların fonlardan çıkış talepleri hızlandı ve Tera Portföy’deki bazı fonlar müşteri iade taleplerini karşılayamadıklarını açıkladı.
RAMAZAN BAŞAK: “BU BİR DÜZENLEYİCİ BAŞARISIZLIK”
MASAK eski Başkan Yardımcısı Ramazan Başak, Bloomberg’e yaptığı açıklamada yaşananlardan düzenleyici kurumları sorumlu tuttu.
Başak, “Bu bir düzenleyici başarısızlık” değerlendirmesinde bulunarak yatırımcıların yeterince korunmadığını savundu.
Tera hakkında yaptığı şikayetler nedeniyle daha önce iki kez gözaltına alındığını söyleyen Başak, İstanbul’daki fon yöneticileri ve analistler arasında Tera hakkında kamuoyu önünde konuşmaktan kaçınıldığını da ileri sürdü.
İKİ YILDA DEV BİR YAPIYA DÖNÜŞTÜ
Bloomberg, Tera’nın uzun yıllar Türkiye’de görece az bilinen bir aracı kurum olduğunu, şirketin asıl büyümesinin son iki yılda gerçekleştiğini yazdı.
Fonlarının yüzde 1.000’i aşan getiriler sağlamaya başlamasının ardından şirketin hızla büyüyerek Türkiye’nin büyük varlık yönetim şirketlerinden biri haline geldiği belirtildi.
Tera Portföy’ün teknoloji, siber güvenlik, bankacılık, faktoring ve gayrimenkul alanındaki şirketlere yaptığı yatırımlarla genişleyen bir yapıya dönüştüğü aktarıldı.
Grubun birkaç ay önce Beşiktaş Futbol A Takımı’nın forma sırt sponsoru olduğu da hatırlatıldı.
Fon operasyonunda gözaltına alınmıştı: Altunç Kumova'nın servetinden 4 milyar dolar silindi
BEŞİKTAŞ FORMASINDAN TERA LOGOSU ÇIKTI
Bloomberg, Beşiktaş’ın Avrupa Ligi’nde Marsilya ile oynadığı karşılaşmada formalarında Tera logosunun bulunmadığına ilişkin yerel basında çıkan haberlerin ardından yatırımcıların şirket hisselerinde satışa yöneldiğini yazdı.
Beşiktaş Futbol Yatırımları hisselerinin de hafta içerisinde değerinin yaklaşık üçte birini kaybettiği belirtildi.
“PONZİ ŞEMALARI BİSİKLET GİBİDİR”
OMG Capital Advisors CEO’su Murat Gülkan da Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede düzenleyicilerin görevlerini zamanında yerine getirmediğini savundu.
Gülkan, yaşanan süreci anlatırken şu benzetmeyi yaptı:
“Ponzi şemaları bisiklet gibidir. Ya hareket etmeye, bu durumda büyümeye devam ederler ya da çökerler.”
Adalet Bakanı Akın Gürlek de sermaye piyasalarındaki soruşturmalarla ilgili açıklamasında, “Ponzi benzeri yöntemlerle” vatandaşların birikimlerini hedef alan kişi ve yapılara karşı adli işlemlerin sürdürüldüğünü açıklamıştı.
Bloomberg ise makalesinde Tera’nın hızlı yükselişini, yüksek kaldıraçlı ve likit olmayan hisselerde yoğunlaşan fon stratejisini, ağustos ayında değişen kurallarla başlayan zorunlu satışları ve ardından ortaya çıkan likidite krizini aynı zincirin parçaları olarak ele aldı.
