Türkiye finans piyasaları, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetimindeki fonlarda meydana gelen milyarlarca TL tutarındaki manipülasyon dalgasıyla sarsıldı.
Yüksek kazanç vaadiyle tasarruflarını sisteme bağlayan yaklaşık yarım milyon küçük yatırımcı, portföy yönetim şirketlerinin temerrüde düşmesi sonucu paralarını çekememe tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Olağan piyasa koşullarında birikimlerinin getirisini takip eden vatandaşlar, olağan üstü döneme girilmesiyle birlikte ana paralarını kurtarmanın mücadelesini veriyor.
SPK güvencesine inanarak yasal çerçevede hareket ettiğini düşünen tasarruf sahipleri, aylardır süren yapay fiyat hareketlerinin ağır faturasıyla yüzleşiyor.
800 milyar TL bir gecede buharlaştı: Borsa manipülasyonu nasıl yapıldı?
500 BİN YATIRIMCI BİRİKİMİNİ KURTARMA MÜCADELESİ VERİYOR
Piyasada yaşanan krizin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Adalet Bakanlığı koordineli adımlar attı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 7 portföy yönetim şirketinin idare ettiği 131 fonun tasfiye sürecine alındığını duyurdu.
Piyasanın geneli için gereken tedbirlerin devrede olduğunu belirten Bakan Şimşek, fon piyasasının yüzde 90 oranındaki bölümünün sağlıklı işleyişini sürdürdüğünü, sorunun ise yüzde 10 ila 11 seviyesindeki bir alanda yoğunlaştığını söyledi.
Ayrıca piyasadaki manipülatif hareketlerin tespitine dönük çalışmaların 2025 yılı kasım ayında başladığına dikkat çekti.
BAKAN ŞİMŞEK DUYURDU: 7 ŞİRKETE AİT 131 FONUN TASFİYESİ BAŞLADI
Yargı cephesindeki gelişmeleri kamuoyuyla paylaşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesinde yer alan piyasa dolandırıcılığı suçlamasıyla geniş çaplı adli işlem yürütüldüğünü açıkladı.
Bakan Gürlek, fon yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de yer aldığı 4 şüphelinin tutuklandığını bildirdi.
Soruşturma kapsamında 51 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanırken, şüphelilerin tüm mal varlıklarına el koyma kararı verildi.
Sosyal medyada spekülasyon üreten hesaplar hakkında da yasal işlem başlatıldı.
700 TL için banka hesabını kullandıran adama hapis şoku
ADALET BAKANI GÜRLEK: 4 TUTUKLAMA VE 51 YURT DIŞI YASAĞI KARARI
Now Haber'de yer alan habere göre, sürecin teknik boyutunu değerlendiren ekonomist Ömer Rıfat Gencal, fonların tasfiye sürecini iki büyük saklamacı bankanın yürüteceğini aktardı.
Fonların saklamacı kuruluşları olan Türkiye İş Bankası ile Ziraat Bankası'nın tasfiye masasını üstlendiğini belirten uzman isim, portföylerdeki hisse ve menkul kıymetlerin aşama aşama satılarak nakde dönüştürüleceğini kaydetti.
Toplanan nakdin yatırımcıların hesaplarına fon payları oranında iade edileceğini, batık büyüklüğünün 1 trilyon TL yani yaklaşık 20 milyar dolar düzeyine ulaştığını dile getirdi.
Ömer Rıfat Gencal
İKİ BÜYÜK BANKA DEVREDE: VARLIKLAR SATILIP HESAPLARA AKTARILACAK
Piyasalardaki güven kaybına dikkat çeken Ömer Rıfat Gencal, meselenin yalnızca matematiksel hesaplarla ele alınamayacağını söyledi.
Yatırımcı psikolojisinin davranışsal finans kurallarıyla şekillendiğini hatırlatarak şunları söyledi:
"Finans piyasalarındaki en önemli, en kritik şey şudur: Güven.
Güven olmadan hiçbir şey olmaz.
Bu güven ortadan kalktıktan sonra da geri döndürülmesi son derece zor bir iştir.
O güveni tekrardan geriye çevirebilmeniz için çok çabalamanız lazım, belki yönetim değiştirmeniz lazım."
Kamunun zararı üstlenmesi halinde faturanın topluma vergi, bütçe açığı ve enflasyon olarak yansıyacağını ekledi.
'Görevdeyim' yalanıyla iki Mehmet'i karşı karşıya getiren şüphelinin şeytani planı çöktü
"GÜVEN BİTERSE YENİDEN KAZANMAK ÇOK ZOR"
Manipülasyon mekanizmasının işleyişi, piyasadaki yapay balonun adım adım nasıl büyütüldüğünü gözler önüne seriyor.
Sistemin ilk aşamasında manipülatörler, piyasadaki belirli fon ve hisseleri toplayarak tek elde biriktiriyor.
İkinci aşamada, kağıt üzerinde kurulan şirketler arasında sürekli alım satım yapılarak varlık fiyatları yapay biçimde tırmandırılıyor.
Üçüncü basamakta ise ekranlardaki hayali kâr oranlarını gören küçük tasarruf sahipleri, birikimlerini hızla bu fonlara yatırmaya başlıyor.
Son aşamada sistem tıkanıyor, satış baskısıyla likidite kilitleniyor ve gerçek değeri 100 TL olan bir enstrüman için yatırılan paralar buharlaşıyor.
DÖRT ADIMDA ÇÖKÜŞ: YAPAY İŞLEMLERLE ŞİŞİRİLEN BALON PATLADI
Krizin finans dünyasıyla sınırlı kalmayacağını, reel sektörü de doğrudan etkileyeceğini vurgulayan uzmanlar, zincirleme şirket iflasları riskine işaret ediyor.
Fonlardaki paralarını çekemeyen ticari işletmelerin diğer kurumlara olan ticari borçlarını ödeyemediği, bu durumun çalışan maaşlarına kadar uzanan bir darboğaz yarattığı görülüyor.
Sokaktaki vatandaş ise enflasyon karşısında eriyen gelirini koruma arayışının kendilerini riskli fonlara ittiğini belirtiyor.
Çarşıda görüş bildiren bir tasarruf sahibi, "Biz normal bir yerde çalışıyoruz, bu işe umutla giriyoruz, umutsuzlukla çıkıyoruz" diyerek çaresizliğini özetledi.
