Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kamu görevlileri ile kolluk kuvvetlerinin düzenlediği tutanaklara dayalı hizmet tespiti uygulamasında kural değişikliğini yürürlüğe koydu.
Yayımlanan yeni genelge doğrultusunda, resmi denetim personeli haricindeki memurlar veya polis ekipleri tarafından tutulan belgeler, kayıt dışı çalıştırılan personelin otomatik olarak sürekli istihdam edildiği sonucunu doğurmuyor.
Önceki uygulamada, aynı iş yerinde birden fazla tutanak tutulması durumunda iş veren aksini ispatlayamadığı sürece çalışanın kesintisiz mesai yaptığı kabul ediliyordu.
Mevcut düzenlemeyle birlikte bu karine tamamen yürürlükten kalktı.
KESİNTİSİZ ÇALIŞMA KARİNESİ YERİNİ KISMİ SÜREYE BIRAKTI
Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberine göre, Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri, başta ilgilinin yüzüne karşı tebliğ edilen trafik cezası tutanakları olmak üzere kuruma ulaşan tüm evrakları yeni esaslara göre incelemeye aldı.
Polis, jandarma, zabıta, doktor, veteriner ve mühendis gibi kamu görevlilerinin hazırladığı her tutanak, çalışana yalnızca belgenin düzenlendiği tarih için bir günlük prim günü kazandırıyor.
Kayıt dışı istihdam tespiti durumunda SGK dışındaki kamu idarelerinin denetim elemanlarınca yapılan işlemlerde, yakalanan her işçi başına iş verene asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası kesiliyor.
Bununla birlikte saptanan çalışanın sigorta tescili de resen gerçekleştiriliyor.
Tarih belli oldu: 1 Ocak 2017 öncesi GSS borçları tamamen siliniyor
BİRDEN FAZLA TUTANAKTA EN ESKİ TARİH BAZ ALINIYOR
Aynı iş yerinde bir çalışana ait birden fazla belgenin kuruma intikal etmesi durumunda izlenecek adımlar şu şekilde belirlendi:
— İlk tespit tarihi, personelin yasal işe giriş tarihi olarak kabul ediliyor.
— Tespit yapılan her gün için işçiye sadece bir gün prim işletiliyor ve çalışma ilişkisi kısmi süreli sözleşme statüsünde değerlendiriliyor.
— Tespit bulunmayan bir aydan sonra yeni bir kayıt ortaya çıkarsa, bu durum bağımsız bir işe giriş sayılıyor.
— Ara verilen dönemin öncesindeki çalışma ilişkisi, en son prim kazandırılan gün itibarıyla resen sonlandırılıyor.
— Çalışmanın kesintisiz sürdüğünü savunan personelin, bu duruma bizzat itiraz etmesi gerekiyor.
İşçi tarafından itiraz dilekçesi verilmediği takdirde, SGK çalışma sürecini yalnızca evrak tarihlerindeki kısmi mesai olarak kayıtlara geçiriyor.
İtirazın iletilmesiyle birlikte dosya kapsamlı inceleme için doğrudan denetim birimlerine yönlendiriliyor.
GENELGEDEKİ İKİ FARKLI HESAPLAMA TABLOSU PAYLAŞILDI
SGK yayımladığı genelgede yeni sistemin işleyişini iki somut örnek senaryo üzerinden ayrıntılandırdı:
— Birinci senaryoda, A şahsının B unvanlı iş yerinde Mart 2026'da iki, Nisan 2026'da bir, Mayıs 2026'da iki ve Haziran 2026'da bir farklı gün tutanağı yer alıyor.
Bu tabloda Mart 2026'daki ilk gün işe giriş sayılıyor; mart ayında iki, nisanda bir, mayısta iki ve haziranda bir gün olmak üzere toplam altı gün prim tanımlanıyor ve hazirandaki son gün itibarıyla çıkış bildirgesi veriliyor.
— İkinci senaryoda, C şahsının D unvanlı iş yerinde Mart 2026'da iki, Nisan 2026'da bir, Haziran 2026'da iki ve Temmuz 2026'da bir gün tespiti bulunurken mayıs ayında hiçbir kayıt yer almıyor.
Kurum bu tabloda mart ayındaki ilk tespitle giriş açıp mart için iki, nisan için bir gün vererek nisan sonunda çıkış işlemi uyguluyor.
Mayıs ayında boşluk olduğu için hazirandaki ilk tespit yeni bir giriş kabul edilerek haziranda iki, temmuzda bir gün işletiliyor ve son gün itibarıyla işten ayrılış bildirgesi düzenleniyor.
5 YILLIK YASAL ZAMAN AŞIMI HAK KAYBINA YOL AÇABİLİR
Hak kaybını önlemek isteyen çalışanların, çalıştıkları süre boyunca düzenlenen trafik cezası ve tebligat evraklarını özenle saklaması büyük önem taşıyor.
Sigortasız çalışanlar, işten çıkarılma endişesiyle çalışırken başvuruda bulunamadıkları durumlarda, görevden ayrıldıkları an sosyal güvenlik merkezlerine veya il müdürlüklerine yazılı müracaat yapabiliyor.
Mevzuat uyarınca hizmet tespiti davalarında çalışmanın sona erdiği takvim yılının bitiminden itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre uygulanıyor.
5 yıllık süreyi dolduran vatandaşlar yargı yolunu tamamen kaybediyor.
Bu nedenle kuruma yapılacak itiraz ve başvuru işlemlerinin de 5 yıllık yasal dava açma süresi içinde tamamlanması gerekiyor.
1 YILDA TRAFİK CEZASIYLA 127 BİN KAÇAK İŞÇİ YAKALANDI
KADİM servisleri tarafından 2025 yılı boyunca yürütülen denetim faaliyetlerinde kamu kurumlarından aktarılan 2 milyon 82 bin evrak mercek altına alındı.
Yapılan detaylı evrak incelemeleri neticesinde 334 bin 150 işçinin sigortasız çalıştırıldığı belirlendi.
Aynı denetim dalgasında 7 bin 141 işletmenin tamamen kaçak faaliyet yürüttüğü saptandı.
Sadece ticari araçlara kesilen trafik cezası tutanaklarının incelenmesiyle 3 bin 659 kaçak iş yeri açığa çıkarıldı.
Trafik tutanakları üzerinden tespit edilen sigortasız işçi sayısı ise kayıtlara 127 bin 394 olarak geçti.
SGK borçlanmasında son gün alarmı: Geciken 802 bin TL fazla ödeyecek
