Ticaret Bakanlığı tarafından perakende ticaret sektörünü yeniden şekillendirmek üzere hazırlanan yeni yönetmelik taslağı, görüş alınmak üzere sektör temsilcileriyle paylaşıldı. 6 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yürütülen çalışmaların merkezinde, günlük üretim hacmi yüksek olan dev ekmek fırınları yer alıyor. Taslak metin, üretim maliyetlerini ölçek ekonomisiyle düşürebilen bu yüksek kapasiteli işletmelerin, söz konusu maliyet avantajını doğrudan nihai tüketici fiyatlarına yansıtmasını hedefleyen kurallar içeriyor. Bu sayede, vatandaşın temel gıda maddesi olan ekmeğe daha uygun fiyatlarla ve sürdürülebilir bir kaliteyle ulaşması amaçlanıyor.
EKMEK FİYATLARI DÜŞECEK Mİ?
"Ucuz ekmek nasıl temin edilecek?" ve "Ekmek fiyatları düşecek mi?" soruları, düzenlemenin en çok ilgi çeken noktalarını oluşturuyor. Yeni yönetmelik, doğrudan bir tavan fiyat uygulaması getirmekten ziyade, üretim maliyetlerini düşürecek lojistik ve tedarik avantajlarını optimize etmeyi hedefliyor. Özellikle yüksek kapasiteli fırınların, hammadde (un, maya, enerji) tedarikindeki maliyet yönetimini şeffaflaştırması ve bu verimliliği tüketiciye yansıtabilmesi için dijital bir izleme mekanizması kurulması planlanıyor. Bakanlık, üretimdeki verimliliğin perakende satış fiyatlarına 'kâr marjı dengesi' gözetilerek aktarılmasını sağlamak için bölgesel bazda fırın kapasitelerini ve stok hacimlerini yakından takip edecek.
ZİNCİR MARKETLER İLE KADIN KOOPERTİFLERİ İŞ BİRLİĞİ KURULACAK
Zincir marketlerde kadın kooperatifi ürünleri nasıl satılacak? ve Yöresel ürünler market raflarına nasıl girecek? soruları, yerel üreticilerin en büyük merak konusu. Düzenleme, zincir marketlere 'yöresel ürün kotası' getirmekle birlikte, bu kooperatiflerin lojistik ve pazarlama süreçlerini kolaylaştıran bir entegrasyon modelini zorunlu kılıyor. Artık kadın kooperatifleri, marketlerin satın alma departmanları ile doğrudan ve aracısız iletişim kurabilecekleri dijital bir "tedarikçi portalı" üzerinden ürünlerini sisteme girebilecek. Marketler, kooperatiften aldığı ürüne yönelik ödemeyi, 30 günlük 'bozulabilir gıda' süresi içerisinde yapmakla yükümlü tutularak, yerel üreticinin nakit akışının tıkanmasının önüne geçilecek.
ZİNCİR MARKETLERE KOOPERATİF ŞARTI
Bakanlık, perakende sektöründeki aktörler arasındaki ticari bağları sağlamlaştırmak amacıyla mevcut mevzuatın adını "Tedarik Zincirinde Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik" olarak güncelliyor. Yapılan düzenlemeyle birlikte, sektörde hukuki anlaşmazlıklara ve ödeme gecikmelerine neden olan temel kavramlar yeniden tanımlanıyor. 'Üretici', 'tedarikçi' ve özellikle iade süreçlerinde kriz yaratan 'otuz gün içinde bozulabilen gıda ürünü' sınıflandırması taslak metinde açık sınırlarla belirleniyor.
DİJİTAL SORGULAMA EKRANI GELİYOR
Yeni düzenlemenin ticari süreçleri hızlandırması beklenen bir diğer ayağını ise KOBİ'lere yönelik dijital altyapı adımları oluşturuyor. Ticari faaliyetlerin finansman yetersizliği nedeniyle aksamaması için Ticaret Bakanlığı bünyesinde özel bir ödeme sorgulama ekranı devreye alınacak. Bu dijital sistem üzerinden KOBİ'ler, tedarik ettikleri ürünlerin yasal ödeme sürelerini ve alacak takiplerini şeffaf bir biçimde, bürokrasiye takılmadan görüntüleyebilecek.
ZİNCİR MARKETLERE 'KADIN EMEĞİ' ŞARTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2025 yılının 'Kooperatifler Yılı' olarak ilan edilmesinin ardından, perakende sektörünün en büyük aktörleri olan zincir marketlere yeni yasal sorumluluklar yükleniyor. Düzenleme, şube sayısı fazla olan büyük zincir marketlerin raflarında, ortaklarının çoğunluğunu kadınların oluşturduğu kooperatiflere ait yöresel ürünlere yasal bir öncelik tanınmasını zorunlu kılıyor. Bu hamle ile yerel üretimin ulusal pazara entegre edilmesi ve kadınların tarım-gıda ekonomisindeki doğrudan payının artırılması planlanıyor.
ZİNCİR MARKETLERDE ASGARİ RAF DÜZENLEMESİ
Tüketicilerin ve yerel üreticilerin "Marketler kooperatif ürünlerini nasıl satacak?" şeklindeki araştırmalarına karşılık, yönetmeliğin uygulama esasları kritik bir önem taşıyor. Sadece ürün listeleme kolaylığı değil, aynı zamanda fiziksel mağazalarda bu ürünler için özel bir kotanın ayrılması hedefleniyor. Zincir marketlerin toplam raf alanının yasal olarak belirlenecek asgari bir yüzdesinin (genellikle yüzde 1 ila 5 arası) coğrafi işaretli ürünlere ve kadın kooperatiflerinin ürettiği yöresel gıdalara tahsis edilmesi şart koşuluyor. Marketler, bu kotaları doldurmadan ulusal markalara ait alternatif ürünlerle rafı genişletemeyecek, aksi takdirde Ticaret Bakanlığı denetmenleri tarafından idari para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
