Türkiye'nin dış ticaret rejimini korumak ve vergi kayıplarının önüne geçmek amacıyla yürütülen denetim faaliyetleri, 2025 yılında rekor seviyede bir mali sonuç doğurdu. Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre, gümrük işlemlerindeki beyanların doğruluğunu mercek altına alan "ikincil kontroller" ve firmaların geriye dönük işlemlerini inceleyen "sonradan kontrol" mekanizmaları aralıksız çalıştırıldı.
BEYANNAMELER MERCEK ALTINDA
Bakanlık müfettişleri ve gümrük kontrolörleri tarafından yürütülen incelemelerde, ithalat ve ihracat işlemlerinde beyan edilen eşyaların kıymeti, menşei ve tarife sınıflandırmasındaki hatalar tek tek tespit edildi.
Bakanlıktan yapılan açıklama şöyle:
"Ticaret Bakanlığımız tarafından dış ticaret ve gümrük işlemlerinin inceleme ve denetim faaliyetlerine 2025 yılında da hız kesmeden devam edilmiştir. Bu kapsamda;
2025 yılı 12 aylık dönemde, Ticaret Bakanlığı Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinesinde 18 Bölge Müdürlüğü Kontrol Şubeleri tarafından yeni nesil analitik teknolojiler kullanılarak şüpheli bulunan 224.738 gümrük beyannamesi ikinci kez kontrol edilmiştir.
Bu incelemeler sonucunda, mevzuata aykırı şekilde işlem yaptığı tespit edilen 7.410 firma tarafından tescil edilen 49.975 gümrük beyannamesine 11,8 milyar TL tutarında ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenmiştir.
Bir önceki yıla kıyasla ek tahakkuk ve ceza tutarında %120 oranında artış sağlanmıştır.
Aynı dönemde ayrıca toplam 240 firma, Ticaret Müfettişlerince Sonradan Kontrol Denetimine tabi tutulmuş; söz konusu denetimler sonucunda tespit edilen usulsüzlükler kapsamında, bir önceki yıla kıyasla %22 artışla 1,8 milyar TL tutarında ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenmiştir.
2025 yılı inceleme ve denetim faaliyetleri kapsamında yürütülen ikincil kontrol incelemeleri ve sonradan kontrol denetimleri sonucunda, bir önceki yıla kıyasla %100 artışla toplam 13,6 milyar TL tutarında ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenmiştir.
• İkincil kontrol denetimleri sonucunda: 11,8 milyar TL para cezası
• Sonradan kontrol denetimleri sonucunda: 1,8 milyar TL para cezası olmak üzere,
Toplamda 13,6 milyar TL idari para cezası uygulanmıştır.
2026 yılında da usulsüz işlem tesis ederek haksız kazanç sağlayan ve ticari hayattaki rekabet ortamını olumsuz etkileyenlere yönelik olarak; 2026 yılında Ticaret Bakanlığımızca son teknoloji analitik imkânlar ile tecrübeli insan kaynağı bir arada kullanılarak caydırıcı denetim faaliyetleri sürdürülecek ve Devletimizin gelir kaybının önüne geçilmeye devam edilecektir."
