Türkiye’nin altın piyasasında şeffaflığı artıracak ve güvenlik açıklarını kapatacak yeni bir dönem başlıyor. Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın’ın Jewellery Antalya fuarında duyurduğu yeni düzenlemeye göre, Darphane bünyesinde hayata geçirilecek KMTS ile altının kaynağından son kullanıcıya kadar olan yolculuğu dijital olarak mühürlenecek.
ALTINDA "KİMLİK" DÖNEMİ: HER GRAM TAKİPTE
Sözcü'nün haberine göre, Nisan ayı itibarıyla üretilen tüm altınlar (gram altından kiloluk külçelere kadar) Darphane tarafından verilen özel bir bandrol ve sertifika ile satışa sunulacak.
Her altının üzerinde yer alacak seri numarası sayesinde; ürünün hangi ülkeden geldiği, hangi firma tarafından ithal edildiği ve hangi atölyede basıldığı anlık olarak sorgulanabilecek.
Son dönemde piyasada artış gösteren sahte altın vakaları, bu dijital "kimlik" kartları sayesinde tamamen engellenmiş olacak.
NAKİT YASAKLANIYOR: SADECE KART VE IBAN
Sistemin en dikkat çekici ayağını ise ödeme yöntemlerindeki zorunluluk oluşturuyor. KMTS yürürlüğe girdiğinde kuyumcularda "çanta dolusu nakit" dönemi tarihe karışacak:
Altın satışlarında sadece kredi kartı, banka kartı ve IBAN üzerinden para transferi kabul edilecek.
Kuyumcular her işlem için fatura kesecek ve tutarı banka sistemine yatıracak. Belgesiz ve kayıtsız hiçbir işlem yapılamayacak.
Bankadaki altın birikimiyle gayrimenkul almak isteyen vatandaşlar, altının yasal kaynağını gösteren "beyan belgesini" sunmak zorunda kalacak. Belgesi olmayan altınlar finansal işlemlere konu edilemeyecek.
"KAYIT DIŞILIK ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ÖNLENECEK"
Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın, sistemin sektörü disipline edeceğini vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Darphane’nin izniyle yapılacak üretimlerde her şey kayıt altında olacak. Sisteme geçildiğinde kim kuyumcuya gelip altın satarsa faturasını keseceğiz, parasını banka üzerinden yatıracağız. Bu sayede kayıt dışı ekonomiyle mücadelede büyük bir adım atılmış olacak."
AYŞE TEYZENİN KAYDI ALINACAK
Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Başkan Yardımcısı Murad Köşker, Kıymetli Metal Takip Sistemi ile artık Ayşe teyze de gelip altın bozdursa bunun kayıt içine alınacağına dikkat çekti. Sistemin 4-5 aya tamamen devrede olacağını anlatan Köşker, “Ayşe teyze geldi altınını verdi. TC numarası ile şu kadar altın teslim etmiştir diye kaydedilecek. Artık altında fatura olayı gerçekleşecek. Alan da veren de resmi olacak. Biz sektör olarak bundan yanayız” dedi.
DETAYLAR BELLİ OLDU
CNBC’den Hazal Ateş’in haberine göre, altın ticaretinde devrim niteliği taşıyan bu uygulama, özellikle işlenmemiş altın piyasasını tam denetim altına almayı hedefliyor.
LAZERLİ TAKİP VE DİJİTAL İZLEME
Sistemin merkezinde "ürün kimliği" yaklaşımı yer alıyor. 1 gramlık basılı altınlardan kiloluk külçelere kadar tüm işlenmemiş ürünler, üretim aşamasında lazerle işaretlenecek. Bu dijital mühür sayesinde altının;
Nereden ithal edildiği veya hangi madenden çıkarıldığı,
Hangi aracı kurumlar ve kuyumcular üzerinden geçtiği anlık olarak izlenebilecek.
MÜCEVHERAT KAPSAM DIŞI: PERAKENDE AKIŞI KORUNUYOR
Düzenlemenin en önemli ayrıntılarından biri ise kapsam sınırları oldu. Günlük ticari hayatın aksamaması ve kuyumculuk sektöründeki sanatsal üretimin etkilenmemesi amacıyla; yüzük, bilezik ve kolye gibi işlenmiş mücevherler sistemin dışında bırakıldı. KMTS, yalnızca yatırım aracı olarak kullanılan "işlenmemiş" altınları kapsayacak.
NAKİT ÖDEMEDE 30 BİN TL SINIRI KORUNUYOR
Kamuoyunda merak edilen "nakit yasağı" konusuna da açıklık getirildi. Mevcut mevzuattaki 30 bin TL’lik nakit sınırı korunmaya devam edecek.
5 Gram Sınırı: Güncel piyasa değerlerine göre vatandaşlar, yaklaşık 5 grama kadar olan altın alımlarını nakit olarak gerçekleştirebilecek.
Banka Zorunluluğu: 30 bin TL üzerindeki işlemler ise zorunlu olarak bankacılık sistemi (kart veya EFT/havale) üzerinden yapılacak.
