Türkiye'yi sarsan organize fon soygununda yeni gelişmeler milletin parasının emanet edildiği kişiler tarafından kişisel kazanç sağlamak için hoyratça kullanıldığını gösteriyor. İşsizlik Sigortası Fonu'na ait 2,9 milyarın fonda kaldığı, Takasbank'ın Tera Portföy'de 36 milyar lira kaybettiği ve Diyanet Vakfı tarafından vatandaştan toplanan bağışların da sorunlu fonlara yatırıldığı belirtilmişti. Meclis'te fon krizinin konuşulduğu toplantıda ise CHP'li Cevdet Akay, Ziraat Bankası’na ait Ziraat Portföy'ün yüzde 80 zarar ettiğini iddia etmişti.
TEMİNATSIZ 12.7 MİLYAR VERİLMİŞ
Skandalın açılan son perdesinde sahneye 35 milyarlık fon yatırımı yapan Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik çıktı. Bu kamu şirketlerine ait yaklaşık 12,7 milyar liralık devlet tahvilinin TERA Yatırım'a teminatsız ödünç verildiği belirlendi. Parası fonlarda batırılan şirket, Kamu Aydınlatma Platformu'na yılın üçüncü çeyreğinde 5 milyar 420 milyon lira net zarar ettiğini duyurdu. Kurumun tutuklu Genel Müdür Yardımcısı Sami Özer, savcılığa işlemlerin dönemin Genel Müdürü Taha Çakmak'ın sözlü talimatıyla yapıldığını söyledi.
EMANET PARAYLA MİLYARLIK KUMAR
Fon skandalı, Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik’in 12,7 milyar liralık devlet tahvilini TERA Yatırım’a teminatsız ödünç vermesiyle yeni bir boyuta ulaştı. Savcılık ifadesinde işlemlerin talimatla yapıldığını anlatan eski genel müdür yardımcısı Gürol Sami Özer, uyarıların dikkate alınmadığını söyledi. İşlemlerin dönemin Genel Müdürü Taha Çakmak’ın sözlü talimatıyla gerçekleştirildiğini öne sürdü.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon soruşturmasında, Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik’in TERA Yatırım’a milyarlarca liralık devlet tahvilini teminatsız ödünç vermesine ilişkin yeni ayrıntılar ortaya çıktı.
Soruşturma kapsamında tutuklanan Türkiye Sigorta Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer savcılık ifadesinde, işlemlerin Genel Müdür Taha Çakmak’ın talimatlarıyla gerçekleştirildiğini söyledi. İki sigorta şirketine ait devlet iç borçlanma senetlerinin TERA grubuna teminat alınmadan ödünç verildiği, şirketin bu tahvilleri piyasada kullanarak borçlandığı ve temerrüde düşmesinin ardından senetlerin sigorta şirketlerine iade edilemediği aktarıldı.
Söz konusu işlemlerin toplam büyüklüğünün yaklaşık 12,7 milyar liraya ulaştığı belirtildi. Savcılık ifadesinde yatırım kararlarının normal şartlarda genel müdür, hazine genel müdür yardımcısı ve hazine direktöründen oluşan yatırım komitesi tarafından alınması gerektiğini anlatan Özer, uygulamada komitenin bağımsız hareket etmediğini savundu. Özer, “Komitenin kararından ziyade Taha Çakmak’ın şahsi olarak vermiş olduğu sözlü talimatlar karar olarak çıkardı” dedi.
EMİRLER UYGULANDI, UYARILAR DİKKATE ALINMADI
Tahvil ödünç sözleşmelerinin kimin talimatıyla yapıldığı sorusuna ise “Taha Çakmak tarafından emredildi” yanıtını veren Özer, ilk işlemin 1 milyar lira nominal değerle başladığını, hacmin daha sonra Çakmak’ın yönlendirmesiyle artırıldığını ileri sürdü. İşlemlerin Türkiye Sigorta’da 8,4 milyar, Türkiye Hayat Emeklilik’te 3,4 milyar lira nominal büyüklüğe ulaştığını belirten Özer, ikinci şirket adına ilk işlemin mart ayında yapıldığını söyledi. Özer, tahvil miktarlarının artırılmasına karşı çıktığını ve işlemlerin riskleri konusunda Çakmak’ı uyardıklarını iddia etti. Buna rağmen uyarıların dikkate alınmadığını belirten Özer, bir noktadan sonra yeni işlemlere karşı çıktıklarını, “Artık yeter, artırıma devam edilmesin” dediklerini aktardı. İfadede sözleşmelerin imzalanma biçimine ilişkin de dikkat çekici iddialar yer aldı. Özer, tahvil ödünç verme sözleşmelerinde TERA grubunun imzası bulunurken Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik adına imza bulunmadığını öne sürdü. Son sözleşmede kendisinin ve hatırladığı kadarıyla hazine müdürünün imzasının yer aldığını belirten Özer, kendi imzasını da Çakmak’ın talimatıyla attığını savundu. Özer, şirketlerin yatırım kararlarında Çakmak’ın talimatlarının uygulandığını ileri sürdü.
ÜÇÜNCÜ ÇEYREKTE DEVASA ZARAR AÇIKLADILAR
Fon skandalının yeni adresi Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik oldu. İşsizlik Sigortası Fonu’ndan Diyanet Vakfı’nın Gazze bağışlarına, Takasbank’tan Ziraat Portföy’e kadar uzanan tartışmalara şimdi de sigorta şirketlerinin milyarlarca liralık tahvil kaybı eklendi. Şirketlere ait yaklaşık 12,7 milyar liralık devlet tahvilinin teminat alınmadan TERA Yatırım’ ödünç verildiği belirlendi. Türkiye Sigorta, yılın üçüncü çeyreğinde Kamuoyu Aydınlatma Platformu’na 5 milyar 420 milyon lira net zarar açıkladı. Finansal tablo dipnotlarında, yaklaşık 8,9 milyar liralık devlet iç borçlanma senedinin aracı kurumdan geri alınamadığı ve alacağın tamamı için karşılık ayrıldığı bildirildi.
VURGUN ULUSLARARASI GÜVEN SORUNUNA DÖNÜŞTÜ
Türkiye’deki fon skandalının uluslararası piyasalara yansıması büyüyor. MSCI’ın ardından S&P Dow Jones Indices de Türk hisselerine yönelik endeks değişikliklerini dondurdu. Türkiye’nin piyasa statüsünün düşürülmesi ihtimali gündeme gelirken, S&P endekslerindeki yaklaşık yüzde 0,60’lık ağırlığın kaybedilmesi halinde 2 milyar dolarlık sermaye çıkışı yaşanabileceği hesaplanıyor. Kurum, kararına gerekçe olarak Türkiye piyasasındaki yapısal sorunları ve hisse sahipliğine ilişkin şeffaflık eksikliğini gösterdi. Kuruluş, aralık ayında yapılacak endeks değerlendirmelerinde yeni Türk hisselerini endekslerine dahil etmeyeceğini açıkladı. Kuruluş, hisse sahipliğinin şeffaflığı, piyasa erişilebilirliği ve yatırım yapılabilirlik koşullarındaki sorunların sürmesi halinde Türkiye’nin mevcut statüsünün yeniden değerlendirileceğini bildirdi. MSCI da Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye’nin gelişmekte olan piyasa statüsünden düşürülmesini dair değerlendirme başlatabileceğini duyurmuştu.
‘YURT DIŞINDA BÜYÜK MİKTARDA MAL VARLIĞI TESPİT ETTİK’
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bakanlığının bütçesini sundu. Şimşek, fon tasfiyesine ilişkin ilave adımların atılacağını söyleyerek, “MASAK tarafından fonlardan haksız ve fahiş kazanç elde edenlerin bu kazançlarla ilgili mal varlıklarının tespiti ve yurt dışındaki mal varlıklarının ülkemize getirilmesine yönelik girişimler sürüyor. 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar TL tutarında 100 işlem ertelenmiş, 36 farklı ülkedeki yurt dışı muadilleri ile işbirliği neticesinde yaklaşık 9 milyar TL mal varlığı tespit edilerek adli mercilerin bilgisine sunulmuştur” dedi. Şimşek, 108 fonda 614 bin 874 hesaba ödeme yapıldığını ve ödemelerin 130,2 milyar liraya ulaştığını açıkladı.
