Türkiye genelinde yaklaşık 15 milyon vatandaşı kapsayan sosyal yardım ödemelerinde köklü bir sistem değişikliğine gidiliyor. Hükümetin Orta Vadeli Program (OVP) hedefleri doğrultusunda hayata geçirdiği yeni uygulama, sosyal yardım sistemini pasif bir ödeme modeli olmaktan çıkarıp, "aktif istihdam" modeline dönüştürmeyi amaçlıyor. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı Doç. Dr. Canan Erdoğan'ın detaylarını paylaştığı yeni düzenlemeye göre, çalışabilecek fiziksel yeterliliğe sahip olan ancak sadece sosyal yardımlarla geçinen vatandaşlar artık sıkı bir İŞKUR takibine alınacak.
SOSYAL YARDIM ALABİLMEK İÇİN YENİ ŞARTLAR NELER?
Sosyal yardımlarda yeni dönem kuralı, doğrudan istihdama katılım şartına bağlanıyor. Sistem artık sadece "ihtiyaç sahibi olma" durumunu değil, "çalışma isteğini" de denetleyecek. Yeni düzenlemeye göre; 18-55 yaş aralığında bulunan, herhangi bir engeli veya çalışmasına mani kronik bir rahatsızlığı olmayan sosyal yardım yararlanıcıları, otomatik olarak İŞKUR sistemine entegre edilecek.
Kayıt altına alınan bu kişiler, 20 gün içerisinde İŞKUR merkezlerine çağrılarak mesleki becerilerine ve ikametlerine en uygun açık iş pozisyonlarına yönlendirilecek. Eğer kişinin herhangi bir mesleki yeterliliği yoksa, doğrudan devlet destekli meslek edindirme kurslarına ve eğitim programlarına dahil edilecek.
İŞKUR İŞ TEKLİFİ KAÇ KERE RED EDİLEBİLİR?
İş teklifini reddetme sürecine dair en kritik detayı İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı Doç. Dr. Canan Erdoğan açıkladı. Erdoğan'ın verdiği bilgilere göre, devlet vatandaşa anında kesinti uygulamayacak; ancak bir tolerans sınırı olacak.
Eğer çalışabilir durumdaki bir vatandaş, İŞKUR tarafından kendisine sunulan geçerli bir iş teklifini veya mesleki eğitim programını mazeretsiz olarak üç kez üst üste reddederse, devletin sağladığı maddi sosyal yardım ödemeleri kalıcı olarak iptal edilecek. Buradaki temel amaç, yardımların bir "ömür boyu maaş" gibi görülmesinin önüne geçerek, bireyleri üretime ve kendi ayakları üzerinde durmaya teşvik etmektir.
Sistemin Temel Kuralı | Güncel Uygulama Detayları |
Hedef Yaş Grubu | 18 yaşını doldurmuş, 55 yaşından gün almamış kişiler |
Kapsamdaki Durum | Fiziksel ve zihinsel olarak "çalışabilir" durumda olmak |
İŞKUR Çağrı Süresi | Sistem tespiti sonrası 20 gün içerisinde İŞKUR'a çağrı |
Yaptırım Şartı | Sunulan iş veya eğitim teklifini 3 kez üst üste reddetmek |
Uygulanacak Ceza | Alınan sosyal yardım ödemelerinin tamamen kesilmesi |
YAŞLILIK AYLIĞI VE ENGELLİ MAAŞI ALANLARIN YARDIMLARI KESİLECEK Mİ?
Yeni istihdam ve İŞKUR şartı; 65 yaş aylığı alan yaşlıları, %40 ve üzeri engelli raporu bulunup engelli maaşı veya evde bakım parası alan vatandaşları kesinlikle kapsamamaktadır. Düzenlemenin hedef kitlesi sadece bedensel ve zihinsel olarak tam sağlıklı olan, 18-55 yaş aralığındaki "çalışabilir" (aktif iş gücü) durumdaki yardım alıcılarıdır.
EV HANIMI VE KÜÇÜK ÇOCUĞU OLANLAR NE YAPACAK?
İş ve Sosyal Güvenlik mevzuatlarına göre, bakmakla yükümlü olduğu bebek veya küçük yaşta çocuğu bulunan kadınların istihdama zorunlu katılımı konusunda esneklikler bulunmaktadır. İŞKUR'un yönlendirmelerinde kişilerin ailevi durumları, bakıma muhtaç çocukları olup olmadığı gibi özel durumlar sosyal inceleme uzmanları tarafından raporlanarak değerlendirilecektir.
İŞKUR'UN BULDUĞU İŞ ASGARİ ÜCRET ALTI OLABİLİR Mİ?
İŞKUR'un sisteme kayıtlı olan ve sosyal yardım alan vatandaşlara teklif edeceği hiçbir iş, yasal asgari ücretin altında bir maaş baremine sahip olamaz. Yönlendirilecek tüm işler, SGK primlerinin tam yattığı, İş Kanunu'na uygun ve en az asgari ücret standartlarındaki yasal ve kayıtlı pozisyonlar olmak zorundadır.
