Hasan KARAALİOĞLU / AMSTERDAM
Hollanda'da yılın en renkli ve hareketli günü kabul edilen Koningsdag (Kral Günü), ülke genelinde büyük bir coşkuyla kutlanıyor. Kral Willem-Alexander’ın doğum günü olan 27 Nisan vesilesiyle düzenlenen ulusal bayramda, sokaklar, kanallar ve meydanlar gelenekselleşen "turuncu" renge teslim oldu.
Kutlamaların bu yılki resmi merkezi Friesland bölgesinin tarihi kenti Dokkum oldu. Kral Willem-Alexander, Kraliçe Máxima, Prenses Amalia, Prenses Alexia, Prenses Ariane ve kraliyet ailesinin diğer üyeleri, sabah saatlerinde Dokkum'a gelerek halkı selamladı.
Kenti dolduran yaklaşık 21 bin kişinin coşkulu tezahüratları eşliğinde gerçekleşen ziyarette, Friesland kültürü başroldeydi. Kraliyet ailesi, 'kaatsen' ve 'fierljeppen' gibi bölgeye has yerel sporlarla tanıştı. Günün en renkli anlarından biri ise Kral Willem-Alexander'ın buz pistine çıkması oldu. 1986 yılında ünlü Elfstedentocht (On Bir Şehir Turu) buz pateni maratonuna "W.A. van Buren" takma adıyla katılan Kral, o günleri anarak eşi ve kızlarıyla birlikte buz üzerinde kaydı. Kral, yaptığı teşekkür konuşmasını Frizce "Friesland boven" (Friesland her şeyin üstünde) sözleriyle tamamlayarak bölge halkının büyük takdirini topladı.
MEYDANLAR KAPATILDI, ULAŞIM DURDU
Kraliyet ailesi Dokkum'dayken, ülkenin diğer büyük kentlerinde de adeta adım atacak yer kalmadı. Özellike başkent Amsterdam, Koningsdag'ın en kalabalık adreslerinden biri oldu. Şehir merkezindeki yoğunluk o kadar arttı ki, yetkililer ziyaretçilere belirli bölgelere gitmemeleri yönünde çağrıda bulundu. Benzer şekilde Utrecht, Eindhoven ve Breda'da da (Havermarkt çevresi) aşırı kalabalık nedeniyle bazı meydanlara girişler geçici olarak durduruldu.
Amsterdam Belediyesi, kutlamalar nedeniyle kent içi ulaşımda olağanüstü önlemler aldı. Şehir merkezinde tramvay seferleri iptal edilirken, birçok tren ve metro istasyonu kapatıldı. Ayrıca merkezdeki S100 ring yolu içindeki birçok güzergâh, sabah 07.00 ile akşam 20.00 saatleri arasında araç trafiğine kapatıldı.
HOLLANDA NEDEN TURUNCU GİYİYOR?
Sokaklardan teknelere, kıyafetlerden satılan yiyeceklere kadar her şeyin turuncuya büründüğü bu günün ("oranjegekte" - turuncu çılgınlığı) ardında tarihi bir neden yatıyor. Hollanda kraliyet ailesinin mensup olduğu hanedanın adı Oranje-Nassau (Oranje, Felemenkçede turuncu anlamına geliyor). Kökleri Hollanda tarihinde merkezi bir role sahip olan Willem van Oranje’ye kadar uzanan bu isim nedeniyle turuncu renk; ülkede kraliyeti, ulusal birliği ve bayram coşkusunu temsil ediyor.
1885'TEN GÜNÜMÜZE: PRENSES GÜNÜ'NDEN KRAL GÜNÜ'NE
Koningsdag'ın tarihi aslında 19. yüzyılın sonlarına dayanıyor. İlk kutlama, 31 Ağustos 1885’te Prenses Wilhelmina’nın beşinci doğum günü şerefine "Prinsessedag" (Prenses Günü) adıyla yapıldı. Wilhelmina'nın tahta çıkmasıyla "Koninginnedag" (Kraliçe Günü) adını alan bayram, Kraliçe Juliana döneminde 30 Nisan'a taşındı. Kraliçe Beatrix, kendi doğum günü Ocak ayında olmasına rağmen annesinin anısına 30 Nisan geleneğini sürdürdü. 2013 yılında tahta Kral Willem-Alexander'ın geçmesiyle birlikte ise kutlamalar, Kral'ın gerçek doğum günü olan 27 Nisan'a ve "Koningsdag" ismine kavuştu.
Festival, serbest pazarları (vrijmarkt), bir gece önceden başlayan Koningsnacht (Kral Gecesi) partileri ve Dokkum'da bu yıl "Ev" (thuis) temasıyla düzenlenen ulusal konserlerle Hollanda'nın en büyük toplumsal birleştirici gücü olmaya devam ediyor.
