Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi'nden Prof. Dr. Taner Bilgin'in iğneyle kuyu kazar gibi yürüttüğü tarihi araştırma, Türk tarihinin en önemli eksik halkalarından birini tamamladı. 2005 yılında başlayan ve Berlin'den Osmanlı arşivlerine uzanan bu heyecan dolu serüven, Osman Gazi’nin Bilecik’te bir zamanlar yaşadığı evin yerinin kesinleşmesiyle sonuçlandı. 2025 yılında Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından tescil edilen bu alan, Osmanlı Devleti’nin kuruluş ruhuna dair somut bir nişane olarak tarihe geçti.
BİR YAŞLININ ANLATISIYLA BAŞLAYAN TARİHİ SERÜVEN
Her şey, Prof. Dr. Taner Bilgin’in 2005 yılında Milli Mücadele’ye tanıklık etmiş 10’lu yaşlardaki Celal Devecioğlu ile tanışmasıyla başladı. Devecioğlu'nun, "Osman Gazi’nin evi Şeyh Edebali Külliyesi’ndeydi, Yunanlılar burayı yaktı" sözleri, Bilgin için 20 yıl sürecek bir araştırmanın fitilini ateşledi. Bu sözlü tarih izinin peşine düşen Bilgin, efsane sanılan bu bilginin gerçekliğini ispatlamak için dünya çapında bir dedektifliğe soyundu.
BERLİN’DEKİ YAĞLI BOYA TABLODA GİZLENEN KANIT
Araştırmanın en ilginç duraklarından biri 2006 yılında Berlin'deki bir resim sergisi oldu. Sultan 2. Abdülhamid döneminde Bilecik demir yolu inşaatında çalışan Alman bir işçinin eşi tarafından 1891 yılında yapılan bir tablo, Osman Gazi’nin evini tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyordu. Bu görsel kanıt, Osmanlı arşivlerindeki yazılı belgelerle birleşince evin konumu ve mimarisi üzerindeki sis perdesi tamamen aralandı.
ARŞİVLERDEN ÇIKAN TADİLAT BELGESİ VE MİMARİ DETAYLAR
2011 yılında Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri'nde bulunan 1911 tarihli bir belge, evin varlığını resmiyete döktü. Dahiliye Nezareti’ne gönderilen bu belgede, Osman Gazi’nin evinin tadilatına ilişkin ayrıntılar yer alıyordu. Ayrıca 1935 yılında Necmi Kadıoğlu tarafından kaleme alınan yapıtlarda, evin iki katlı olduğu, tavanlarının altın yaldızlarla süslendiği ve nadide oyma ahşap işçiliğine sahip olduğu gibi çarpıcı teknik detaylara rastlandı.
40 METREKARELİK ALAN KÜLTÜR VARLIĞI OLARAK TESCİLLENDİ
Elde edilen tüm bu bilimsel veriler ışığında Bilecik Valiliği’ne yapılan başvuru sonuç verdi. Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ekiplerinin saha çalışmaları ve vakıf tapu kayıtlarının incelenmesi neticesinde, külliye arazisindeki 40 metrekarelik bölge "Osman Gazi’nin evinin bulunduğu alan" olarak tescil edildi. Tarihi kaynaklara göre korunmasından "Kesilioğulları" ailesinin sorumlu olduğu bu yapının, ilerleyen süreçte aslına uygun olarak yeniden ihya edilmesi hedefleniyor.
