Pasifik Okyanusu’ndaki yüzey sularının ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino, dünyanın farklı bölgelerinde aşırı hava olaylarının şiddetlenmesine neden oldu. Kuraklık, sel, kasırga ve yüksek sıcaklıklar birçok ülkede etkili olurken, tarımsal üretim ve deniz ekosistemleri de bu durumdan olumsuz etkilendi. Uzmanlar, El Nino’nun gelecek aylarda daha da güçlenebileceğine dikkat çekti.
Ekvatoral Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normal seviyelerin üzerine çıkmasıyla oluşan El Nino, küresel sıcaklıkları ve yağış düzenlerini etkiledi. Son aylarda etkisini artıran hava olayı, ABD, Endonezya ve Hindistan başta olmak üzere birçok ülkede kuraklık, aşırı yağış, sel ve şiddetli fırtınalarla kendini gösterdi.
Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) yayımladığı “Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi” raporuna göre, El Nino’nun Şubat 2027’ye kadar etkisini sürdürme olasılığı yüzde 100’e yaklaştı. Raporda, aralık ayında en yüksek seviyesine ulaşması beklenen El Nino’nun bu tarihe kadar güçlenebileceği, küresel sıcaklıklarda artışa ve yağış düzenlerinde değişikliklere yol açabileceği belirtildi.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) ise 2026 sonbaharı ile 2027 kışında çok güçlü bir El Nino yaşanma ihtimalinin yüzde 90’ın üzerinde olduğunu bildirdi.
DENİZ EKOSİSTEMLERİ VE BALIKÇILIK OLUMSUZ ETKİLENDİ
ABD merkezli Dünya Kaynakları Enstitüsünün (WRI) verileri, El Nino kaynaklı sıcaklık artışlarının deniz yaşamı ve balıkçılık faaliyetleri üzerinde baskı oluşturduğunu ortaya koydu.
Okyanus yüzeyindeki sıcaklık artışı, derin sulardan yüzeye ulaşan besin bakımından zengin su miktarını azalttı. Bu değişim, bazı balık türlerinin popülasyonlarında düşüşe veya farklı bölgelere göç etmesine neden oldu.
Özellikle Peru’da hamsi ve ton balığı gibi ekonomik değeri yüksek türlerin etkilenmesi, geçimini balıkçılıkla sağlayan toplulukların gelirlerini tehdit etti.
Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, deniz çayırları ve yosun ormanlarında da tahribata yol açtı. Mercan resiflerinde görülen kitlesel ağarma ise deniz ekosistemleri üzerindeki olumsuz etkileri artırdı.
BAZI BÖLGELERDE KURAKLIK, BAZILARINDA SEL RİSKİ ARTTI
WRI’nin değerlendirmelerine göre, El Nino’nun yağış düzenlerini değiştirmesi dünyanın farklı bölgelerinde birbirinden farklı hava koşullarının ortaya çıkmasına neden oldu.
Karayipler, Orta Amerika, Hindistan, Endonezya, Avustralya ve Afrika’nın bazı kesimlerinde kuraklık riskinin artması beklenirken, bu durumun su kaynakları ve tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturabileceği belirtildi.
ABD’nin güneyi, Peru, Ekvador, Doğu Afrika ile Orta Doğu ve Orta Asya’nın bazı bölgelerinde ise aşırı yağışlara bağlı sel ve taşkın riskinin yükseldiği kaydedildi.
ENDONEZYA’DA 896 BİN HEKTAR ALAN YANGINLARDAN ZARAR GÖRDÜ
El Nino’nun etkilerinin belirgin şekilde hissedildiği ülkelerden Endonezya’da, yılbaşından bu yana devam eden orman yangınları geniş alanlara yayıldı.
Yerel basında yer alan bilgilere göre, yangınlar nedeniyle yaklaşık 896 bin hektarlık alan zarar gördü. Özellikle Sumatra ve Kalimantan bölgelerinde milyonlarca kişi yoğun dumana maruz kalırken, ülke genelinde yaklaşık 175 bin kişide solunum yolu rahatsızlıkları tespit edildi.
Yangınlar nedeniyle bazı okullarda eğitime ara verildi.
Uzmanlar, ülkede son yılların en büyük yangınlarının yaşanmasında El Nino’nun sıcaklıkları artırarak kuraklığı derinleştirmesinin önemli rol oynadığını belirtti.
Yangınların etkisi yalnızca ormanlık alanlarla sınırlı kalmadı. Doğal yaşam alanlarının zarar görmesi, nesli tehlike altındaki Sumatra kaplanı, Cava gergedanı ve Borneo orangutanı gibi türlerin beslenme ve barınma alanlarını da daralttı.
DOĞU PASİFİK’TE 12 KASIRGA KAYDEDİLDİ
El Nino’nun etkisiyle Doğu Pasifik’teki kasırga faaliyetlerinde de artış yaşandı.
Uzmanlara göre, okyanus sularının ısınması ve atmosferin üst katmanlarındaki rüzgarların zayıflaması, kasırgaların güçlenmesine elverişli koşullar oluşturdu.
Doğu Pasifik’te bu yıl 22 tropikal fırtına ve 12 kasırga meydana geldi. Uzmanlar, kasırga sezonunun tamamlanmasına iki ay kala kaydedilen bu sayıların yıllık ortalamaları aştığına dikkat çekti.
HİNDİSTAN’DA MUSON YAĞIŞLARI AZALDI
El Nino’nun yol açtığı sıcak ve kurak hava koşulları, Hindistan’da tarımsal üretim açısından büyük önem taşıyan muson yağışlarını da etkiledi.
Hindistan Meteoroloji Dairesinin verilerine göre, ülkenin doğu ve kuzeydoğu bölgelerinde yağışlar mevsim ortalamasının yüzde 26 altında kaldı. Güney eyaletlerinde ise yağış miktarı ortalamanın yüzde 24 gerisinde gerçekleşti.
Uzmanlar, muson yağışlarındaki azalma ve düzensizliklerin tarımsal üretim üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirtti.
ÇİN VE JAPONYA’DA TAYFUNLAR SEL VE HEYELANLARA YOL AÇTI
Batı Pasifik’te etkili olan Maysak ve Dujuan tayfunları, Çin’in doğusu ile Japonya’da geniş çaplı sel ve heyelanlara neden oldu.
Japonya Meteoroloji Ajansının verilerine göre, Batı Pasifik’te bu sezon 10 tropikal siklon meydana geldi. Bu sayı, 1966’dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.
Uzmanlar, yılın kalan bölümünde yeni tayfunların oluşabileceği ve Çin ile Japonya’da olumsuz hava koşullarının etkisini artırabileceği uyarısında bulundu.
