Dünya genelinde üretim standartlarını belirleyen otorite ISO (Uluslararası Standartlar Teşkilatı), yangın güvenliğinde taşları yerinden oynatacak tarihi bir karara imza attı. Cep telefonlarından elektrikli otomobillere kadar hayatımızın merkezine yerleşen lityum-iyon bataryalar, artık standart yangın sınıflarının dışına çıkarıldı. ISO, 21 Ocak’ta yayınladığı kararla "L Sınıfı" adıyla yeni bir yangın türünü literatüre ekledi. Peki, bu ne anlama geliyor ve neden mevcut yangın söndürücüler çaresiz kalıyor?
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Dr. Umut Elbir, ISO'nun bu kararını bir "devrim" olarak nitelendiriyor. Bugüne kadar diğer yangın türleriyle karıştırılan ancak söndürülmesi neredeyse imkansız olan batarya yangınları, artık resmen ayrı bir başlık altında incelenecek.
Elbir'e göre "L Sınıfı"nın diğerlerinden farkı hayati önem taşıyor:
Sönmeyen Alevler: Saatlerce, hatta günlerce sönmeyen batarya yangınları görülüyor.
Termal Kaçak: Bu yangınlar sadece yanmıyor; kimyasal reaksiyonla büyüyor ve yayılıyor.
Kendi Oksijenini Üretiyor: En korkutucu özelliklerinden biri, bataryanın yanarken kendi oksijenini üretmesi. Bu da havayla teması kesseniz bile yangının devam etmesine neden oluyor.
Yeniden Alevlenme Riski: Söndürüldüğü sanılan bir batarya, saatler sonra aniden tekrar alev alabiliyor.
"ELEKTRİKLİ OTOMOBİLDE YANGIN TÜPÜ YETMEZ"
Dr. Umut Elbir, özellikle elektrikli araç sahiplerini yakından ilgilendiren kritik uyarılarda bulundu. Klasik yangın söndürme yöntemlerinin (su sıkmak, köpük sıkmak veya standart tüp kullanmak) bu yeni "L Sınıfı" yangınlarda yetersiz kalabileceğini belirtti.
Elbir durumu şu çarpıcı sözlerle özetledi:
"Kendi oksijenini üretebilen, termal kaçakla ilerleyen bu yangınları klasik elektrik yangını gibi göremeyiz. Elektrikli otomobilde sadece standart yangın tüpü bulundurmak artık yeterli görülmeyecek."
ELEKTRİKLİ ARAÇ YANGINLARI NASIL SÖNDÜRÜLECEK?
Yeni "L Sınıfı" standardı ile birlikte müdahale yöntemlerinde de köklü değişiklikler bekleniyor. Dr. Elbir, şu an dünyada uygulanan ve gelecekte standartlaşması beklenen zorlu söndürme senaryolarını şöyle sıraladı:
Batarya Sökümü: Bazı durumlarda yangının durması için bataryanın araçtan fiziksel olarak ayrılması gerekiyor.
Asit ve Su Havuzları: Yanan bir elektrikli otomobilin, tamamen sönmesi için özel asit veya su havuzlarının içine vinçle atılarak bekletildiği yöntemler mevcut.
Yeni Standartlar Yolda: ISO'nun bu tanımıyla birlikte, itfaiye ekiplerinden araç üreticilerine kadar herkes için yeni müdahale protokolleri ve özel söndürücü kimyasallar zorunlu hale gelecek.
L SINIFI YANGIN NEDİR? (ÖZET BİLGİ)
ISO'nun 21 Ocak tarihli yayınına göre L Sınıfı;
Kaynak: Lityum-iyon bataryalar (Telefon, Scooter, Elektrikli Araç).
Tehlike: Yüksek ısı, patlama riski, zehirli gaz salınımı.
Müdahale: Klasik yöntemler etkisiz, özel soğutma ve boğma teknikleri gerektiriyor.
